“〜ni suru”: Chọn / Quyết định / Làm cho thành (ba cách dùng) (N4)

「カレーにする」「早起きすることにした」「きれいにする」 — chọn, quyết định hoặc làm cho thành (tất cả đều do ý chí của bạn).

「私はカレーにします」 — にする dùng để chọn, quyết định và làm cho thay đổi

Khi nhìn thực đơn, bạn nói 「私はカレーにします」 (Tôi chọn món cà ri) — 「にする」 có ba cách dùng, đều xoay quanh việc chủ động chọn/quyết định/làm cho một điều gì đó thay đổi: ① chọn (danh từ + にする = tôi chọn ~), ② quyết định làm gì (thể từ điển + ことにする = quyết định ~), ③ làm cho thành (tính từ + する = làm cho ~). Đây là cặp đối lập với 「になる (thay đổi tự nhiên)」 — にする là “con người chủ động làm.” Bài viết này hướng dẫn ba cách dùng của にする và phân biệt nó với になる.

Cốt lõi: chủ động chọn/quyết định/thay đổi

Cả ba cách dùng của 「にする」 đều mang tính “chủ động, do ý chí”:

Điểm chung: có người chủ động làm (còn になる thì tự nhiên thay đổi).

Cách kết hợp

Cách dùngCách kết hợpVí dụ
chọn/quyết địnhdanh từ + にするカレーにする (tôi chọn món cà ri)
quyết định làm gìthể từ điển + ことにする行くことにする (tôi quyết định đi)
làm cho thànhtính từ -na + に/tính từ -i + く + するきれいにする/小さくする (làm cho sạch / làm cho nhỏ lại)

Câu ví dụ

⚠️ Những lỗi thường gặp cần tránh

① にする (chủ động) và になる (tự nhiên). 部屋をきれいにする ((tôi) làm cho căn phòng sạch = chủ động) và 部屋がきれいになる (căn phòng trở nên sạch = tự nhiên). にする có người thực hiện (を), còn になる thì tự thay đổi (が).

② “Quyết định làm gì” dùng 「ことにする」. 行くことにする (quyết định đi) — trước hết danh từ hóa động từ bằng 「こと」 rồi mới thêm にする (✗ 行くにする).

③ Khi gọi món/lựa chọn, cách dùng phổ biến nhất là 「danh từ + にする」. 「これにします」 = Tôi chọn cái này (quyết định chọn cái này). Cực kỳ hữu ích khi đi nhà hàng và mua sắm.

🔄 So sánh với các dạng tương tự: にする/になる/ことにする

DạngSắc tháiVí dụ
danh từ + にするchọn, quyết định (chủ động)コーヒーにする (tôi chọn cà phê)
tính từ -na + に/tính từ -i + く + するlàm cho thành (chủ động)きれいにする (làm cho sạch)
〜になるtrở thành một cách tự nhiên (không do ý chí)大人になる
〜ことにするquyết định làm gì行くことにする (quyết định đi)

Chủ động chọn/thay đổi → にする, thay đổi tự nhiên → になる, quyết định làm gì → ことにする. (〜になる và 〜ことにする đều có bài hướng dẫn riêng.)

💡 Mẹo học

Ba cách dùng của 「にする」 có chung một sợi chỉ xuyên suốt: có người chủ động làm — chọn (コーヒーにする), quyết định làm gì (行くことにする), làm cho thành (きれいにする). Điểm đối chiếu quan trọng với 「になる」: にする = (con người) làm cho thay đổi/chọn (có を, do ý chí); になる = (sự vật) tự trở thành (có が, không do ý chí). Hữu ích nhất là 「〜にします」 khi gọi món/mua sắm (これにします = Tôi chọn cái này) — chắc chắn bạn sẽ dùng nó ở Nhật. Với “quyết định làm gì”, đừng quên thêm 「こと」 trước (行くことにする).

❓ Hỏi đáp thường gặp

Q: 「にする」 và 「になる」 khác nhau thế nào?

Khác nhau ở chủ động và tự nhiên. 「〜にする」 = (con người) chủ động chọn/làm cho thay đổi (do ý chí: コーヒーにする = tôi chọn cà phê, 部屋をきれいにする = tôi làm cho căn phòng sạch); 「〜になる」 = (sự vật) tự trở thành (không do ý chí: 部屋がきれいになる = căn phòng trở nên sạch, 大人になる = trưởng thành). にする có người thực hiện (を), còn になる thì tự thay đổi (が).

Q: Nói “quyết định làm gì” như thế nào?

Dùng “động từ thể từ điển + ことにする” (trước hết danh từ hóa động từ bằng 「こと」, rồi mới thêm にする): 毎日運動することにする (quyết định tập thể dục mỗi ngày), たばこをやめることにした (đã quyết định bỏ thuốc lá). Bạn không thể nói 「運動するにする」 (phải thêm こと). Cách này khác với lựa chọn thông thường (danh từ + にする) — quyết định làm một “hành động” thì dùng ことにする.

🖊️Bài kiểm tra luyện tập

  1. 「メニューを見て、私はカレー___します。」 (gọi món: Tôi chọn món cà ri)

    • (A) に
    • (B) が
    • (C) で
    • (D) を
  2. 「彼女は看護師___なった。」 (Cô ấy đã trở thành y tá, một kết quả tự nhiên)

    • (A) にして
    • (B) に
    • (C) を
    • (D) で
  3. 「音楽を小さく___ください。」(vặn nhỏ nhạc lại — một hành động chủ động)

    • (A) なって
    • (B) なり
    • (C) して
    • (D) にして
  4. 「来月から早起きすること___にした。」(Tôi tự quyết định từ tháng sau sẽ bắt đầu dậy sớm)

    • (A) で
    • (B) が
    • (C) は
    • (D) に
  5. 「会社の都合で、海外に転勤すること___なった。」 (do công ty sắp xếp, một quyết định từ bên ngoài)

    • (A) に
    • (B) を
    • (C) が
    • (D) で