Ý nghĩa & cách dùng “ni tsuki” — Do 〜 / Mỗi 〜 (thông báo trang trọng) (JLPT N2)
“Đóng cửa do thi công”, “mỗi người một phần” — cách diễn đạt trang trọng trong bảng thông báo và nội quy, kèm ví dụ. (JLPT N2)
Đọc hiểu một tấm biển là bạn đã nắm được 「につき」
Đến trước một cửa hàng ở Nhật, bạn sẽ thấy 「準備中につき、しばらくお待ちください」; trên giá hàng thì có 「お一人様につき、お一つまで」. Cùng là 「につき」 — câu đầu có nghĩa “do / vì” (đang chuẩn bị nên xin vui lòng chờ một lát), câu sau có nghĩa “mỗi” (mỗi khách một món). Đây là ngôn ngữ của biển hiệu, thông báo và nội quy — bạn gần như sẽ không nói nó trong hội thoại, nhưng nếu không đọc hiểu được thì sẽ gặp rắc rối. Bài viết này giúp bạn phân biệt hai nghĩa chỉ trong nháy mắt.
Phân biệt nhanh: “do” hay “mỗi”?
Chỉ cần một phép thử — nhìn xem từ đứng trước 「につき」 là gì:
- Nếu đứng trước là một tình huống hoặc lý do (準備中, 祝日, 悪天候) → nghĩa là “do”.
- Nếu đứng trước là một số đếm hoặc đơn vị (一人, 一個, 1時間) → nghĩa là “mỗi”.
Một bên trả lời cho câu hỏi “tại sao?”, bên kia trả lời “mỗi đơn vị là bao nhiêu?” — ngữ cảnh sẽ cho bạn thấy rất rõ.
Cách nối
| Ý nghĩa | Mẫu câu | Bối cảnh điển hình |
|---|---|---|
| do (lý do) | danh từ chỉ tình huống + につき | thông báo ở cửa hàng, biển đóng cửa |
| mỗi (đơn vị) | danh từ chỉ số đếm + につき | bảng giá, giới hạn mua hàng |
Ví dụ trong ngữ cảnh
- 準備中につき、しばらくお待ちください。(Chúng tôi đang chuẩn bị, xin quý khách vui lòng chờ một lát.) — thông báo ở cửa hàng
- 本日は祝日につき、休業いたします。(Hôm nay chúng tôi đóng cửa vì là ngày lễ.) — thông báo đóng cửa
- お一人様につき、お一つまで。(Mỗi khách hàng được mua một món.) — giới hạn mua hàng
- 入場料は一人につき500円です。(Phí vào cửa là 500 yên mỗi người.) — bảng giá
- 悪天候につき、本日のツアーは中止いたします。(Do thời tiết xấu, tour hôm nay xin được hủy.) — thông báo trang trọng
⚠️ Những chỗ người học hay nhầm
Vì trông như một từ tiện lợi để nói “bởi vì”, người học thường muốn dùng 「につき」 trong lời nói hằng ngày — nhưng như vậy nghe giống như đang đọc một thông báo công cộng. Trong hội thoại, hãy dùng 「〜から / 〜ので」 và để dành 「につき」 cho biển hiệu và văn viết trang trọng.
Đồng thời đừng nhầm với 「〜について」 (về / liên quan đến): 「一人につき」 (mỗi người) và 「〜について」 trông giống nhau nhưng có nghĩa rất khác.
🔄 So sánh: につき / ため / あたり
| Cách diễn đạt | Sắc thái | Ví dụ |
|---|---|---|
| 〜につき (do) | “do” trang trọng / kiểu thông báo | 工事中につき |
| 〜ため | “vì” thông thường, dùng cả văn viết lẫn văn nói | 工事のため |
| 〜あたり (mỗi) | “mỗi” thân mật | 一人あたり |
Với nghĩa “mỗi”, biển hiệu dùng 「につき」 trang trọng; còn khi chia tiền với bạn bè, bạn sẽ nói 「一人あたりいくら?」 thân mật.
💡 Điểm mấu chốt khi sử dụng
Nói thật, có thể cả đời bạn cũng không chủ động nói 「につき」 — nhưng bạn sẽ đọc nó liên tục. Vì vậy hãy coi đây là một từ để đọc hiểu: một khi bạn giải mã được 「につき」 trên cửa hàng, bảng ga tàu và các thông báo chính thức, cuộc sống ở Nhật sẽ thuận lợi hơn nhiều. Đó cũng chính là lý do kỳ thi JLPT N2 rất thích ra mẫu này — vì nó kiểm tra xem bạn có đọc hiểu được tiếng Nhật trang trọng hay không.
❓ Những thắc mắc bạn có thể có
Q: 「一人につき」 và 「一人あたり」 có giống nhau không?
Cả hai đều có nghĩa “mỗi người”, nhưng 「につき」 trang trọng và xuất hiện trên các thông báo viết, còn 「あたり」 thân mật, dùng khi bạn tính toán con số trong hội thoại. Biển hiệu ghi 「につき」; khi trò chuyện, bạn nói 「あたり」.
Q: Trước 「につき」 có thể đặt động từ không?
Không — phải là danh từ. Để nói “vì tôi bận”, bạn không thể dùng ✗「忙しいにつき」; hãy danh từ hóa thành 「多忙につき」.
🖊️Bài kiểm tra luyện tập
「準備中___、しばらくお待ちください。」(do đang chuẩn bị — một thông báo)
- (A) にとって
- (B) によって
- (C) について
- (D) につき
「につき」 trong 「一人につき千円」 có nghĩa là gì?
- (A) Về
- (B) Do
- (C) Mỗi (1.000 yên mỗi người)
- (D) Hướng tới
「につき」 trong 「祝日につき休業」 có nghĩa là gì?
- (A) Do (đóng cửa vì ngày lễ)
- (B) Mỗi
- (C) Về
- (D) Hướng tới
「につき」 (do) thuộc văn phong nào?
- (A) Lời nói thân mật
- (B) Văn viết, ngôn ngữ thông báo/công bố
- (C) Lời nói của trẻ em
- (D) Thể mệnh lệnh
Cách dùng nào đúng?
- (A) につき祝日。
- (B) 改装中につきください食べて。
- (C) 一個につきの人。
- (D) 改装中につき休業します。