Từ nghi vấn: 何・誰・どこ・いつ・どれ・どの・どう (N5)
何・誰・どこ・いつ・どう… — chọn đúng từ cho từng câu hỏi (cùng cách phân biệt どれ, どの và どんな).
Hỏi đúng thứ cần hỏi: “5W1H” của tiếng Nhật
Muốn hỏi “anh ấy đã đi đâu?” mà lại dùng 「誰」 (ai) thì cả câu sẽ lạc hướng. Từ nghi vấn trong tiếng Nhật là bộ công cụ để hỏi đúng điều cần hỏi: sự vật → 「何 (なに/なん)」, người → 「誰」, nơi chốn → 「どこ」, thời gian → 「いつ」, giá tiền → 「いくら」, lý do → 「どうして/なぜ」, cách thức → 「どう」. Bài viết này tóm tắt những điều cốt yếu của N5 và phân biệt bộ ba dễ nhầm nhất 「どれ/どの/どんな」.
Các từ nghi vấn chính: chọn đúng đối tượng
- 何 (なに/なん) = cái gì (sự vật): 何を食べる?
- 誰 (だれ) = ai (người): 誰が来た?
- どこ = ở đâu (nơi chốn): どこへ行く?
- いつ = khi nào (thời gian): いつ来る?
- いくら = bao nhiêu tiền (giá cả): これはいくら?
- どうして/なぜ = tại sao (lý do)
- どう/どうやって = như thế nào (cách thức)
Các từ nghi vấn chính
| Từ | Hỏi về | Ví dụ |
|---|---|---|
| 何 (なに/なん) | sự vật | 何を食べますか |
| 誰 (だれ) | người | 誰が来ましたか |
| どこ | nơi chốn | どこへ行きますか |
| いつ | thời gian | いつ来ますか |
| いくら | giá tiền | いくらですか |
| どうして/なぜ | lý do | どうして? |
Xem trong ngữ cảnh
- 彼はどこへ行きましたか?(Anh ấy đã đi đâu?) — nơi chốn
- 何が好きですか?(Bạn thích cái gì?) — sự vật
- いつ日本へ行きますか?(Khi nào bạn đi Nhật?) — thời gian
- これはいくらですか?(Cái này bao nhiêu tiền?) — giá tiền
- どの本が一番いいですか?(Quyển sách nào là hay nhất?) — どの + danh từ
⚠️ Những lỗi thường gặp cần tránh
① どれ vs どの vs どんな. どれ đứng một mình (どれが好き?= bạn thích cái nào?); どの theo sau là danh từ (どの本 = quyển sách nào); どんな hỏi về tính chất (どんな本 = loại sách như thế nào).
② 「何」 có hai cách đọc. なに (đứng một mình hoặc trước を: 何を), なん (trước だ/の/từ đếm: 何ですか, 何人).
③ Từ nghi vấn làm chủ ngữ thì đi với が, không phải は. 誰が来た? (✗ 誰は), 何がある? — hỏi “ai/cái gì” là thông tin mới, nên luôn dùng が.
🔄 So sánh: どれ / どの / どんな / どう
| Từ | Cách dùng | Ví dụ |
|---|---|---|
| どれ | cái nào (đứng một mình) | どれが好き? (Bạn thích cái nào?) |
| どの | nào + danh từ | どの本 |
| どんな | loại như thế nào (tính chất) | どんな人 |
| どう | như thế nào (trạng thái/cách thức) | どうですか |
どれ/どの là “cái nào”; どんな hỏi về đặc điểm; どう hỏi về trạng thái hoặc cảm nhận.
💡 Mẹo phán đoán khi đi thi
Bản thân các từ nghi vấn thì dễ; chỗ hay vướng là nhóm 「ど」: どれ (đứng một mình), どの (+ danh từ), どんな (tính chất), どう (trạng thái). Một câu để nhớ: 「どの」 luôn có danh từ theo sau, 「どれ」 thì không, 「どんな」 hỏi “như thế nào”, 「どう」 hỏi “ra sao”. Và một quy tắc rất tiện: khi “ai/cái gì” là chủ ngữ thì luôn dùng が (誰が?何が?) — hay gặp trong bài thi lẫn đời sống hằng ngày.
❓ Hỏi đáp
Q: 「何」 đọc là なに hay なん?
Tùy chữ đứng sau: đứng một mình hoặc trước を/が thường là なに (何を食べる, 何がいい); trước です/だ/の/từ đếm thường là なん (何ですか, 何人, 何時). Luyện nhiều sẽ thành tự nhiên.
Q: どれ vs どの?
Tùy có danh từ theo sau hay không: どの + danh từ (どの色が好き?= bạn thích màu nào); どれ đứng một mình (どれが好き?= bạn thích cái nào). Một từ đi với danh từ, một từ thì không.
🖊️Bài kiểm tra luyện tập
「彼は___行きましたか?」 (hỏi về nơi chốn)
- (A) 何
- (B) 誰
- (C) どこ
- (D) いつ
「___本が好きですか?」 (quyển sách nào — theo sau là danh từ)
- (A) どれ
- (B) 何
- (C) どんな
- (D) どの
「___音楽が好きですか?」 (loại nhạc như thế nào)
- (A) どんな
- (B) どの
- (C) どれ
- (D) いつ
「このりんごは___ですか?」 (hỏi giá tiền)
- (A) いくつ
- (B) いくら
- (C) 何
- (D) どれ
「___食べなかった。」 (không ăn gì cả)
- (A) 何が
- (B) 何か
- (C) 何も
- (D) 何で