“〜te iku”: Dần dần 〜 / Mang đi・Đi khỏi (biến đổi + hướng, từ nay→tương lai) (N4)
“Atatakaku natte iku” “Motte ikimasu” — biến đổi tiếp diễn về phía tương lai, và sự di chuyển rời xa người nói
「暖かくなっていく」 — 「〜ていく」, tiếp diễn/rời đi về phía tương lai và phía xa
「これから、どんどん暖かくなっていく」 (từ giờ trời sẽ ấm dần lên) — nghĩa của 「いく (đi)」 là chìa khóa: đi về phía “bên kia” (tương lai, nơi xa). 「(thể て của động từ) + いく」 có hai cách dùng: ① biến đổi tiếp diễn về phía tương lai (dần dần ~); ② di chuyển rời xa trong không gian (mang đi, rời đi). Bài này trình bày hai hướng của 「ていく」 và phân biệt nó với 「てくる」 có hướng ngược lại (so sánh chi tiết ở bài 〈てくる〉).
Cốt lõi: đi về phía “bên kia” (tương lai, nơi xa)
Cốt lõi của 「ていく」 là hướng của 「いく (đi)」 — rời xa hiện tại, hướng về phía đó:
- ① Về thời gian: biến đổi dần về phía tương lai (~ tiếp tục): 暖かくなっていく (sẽ ấm dần lên), 増えていく (sẽ tăng dần). Tiếp diễn từ hiện tại sang tương lai.
- ② Về không gian: di chuyển rời xa (mang đi, rời đi): 傘を持っていく (mang ô đi), 走っていく (chạy đi), 消えていく (dần biến mất).
Hướng: từ “bây giờ/ở đây” về phía “tương lai/ở đó.”
Cách kết hợp
| Cách dùng | Cách gắn | Ví dụ |
|---|---|---|
| biến đổi dần trong tương lai | thể て của động từ biến đổi + いく | 暖かくなっていく |
| mang đi (ra xa) | thể て của tha động từ + いく | 持っていく |
| rời đi, đi khỏi | thể て của động từ chuyển động + いく | 出ていく |
例句與情境
- これから、どんどん暖かくなっていくでしょう。(Từ giờ trời sẽ ấm dần lên.) — biến đổi trong tương lai
- 出かけるなら、傘を持っていってね。(Nếu ra ngoài thì nhớ mang ô theo nhé.) — mang đi
- 少子化で、人口が減っていく。(Do tỷ lệ sinh thấp, dân số sẽ giảm dần.) — biến đổi trong tương lai
- 彼は何も言わずに出ていった。(Anh ấy đã rời đi mà không nói một lời.) — rời đi
- 努力を続けていけば、きっと上達する。(Nếu cứ tiếp tục nỗ lực thì chắc chắn bạn sẽ tiến bộ.) — tiếp tục về sau
⚠️ Những lỗi thường gặp cần tránh
① Hướng: ていく = về phía đó (tương lai/nơi xa). “Mang nó đến đó” = 持っていく (mang đi); “biến đổi dần về phía tương lai” = 〜ていく (暖かくなっていく = sau này sẽ ấm lên). Ngược hướng với 「てくる」 (về phía đây/về phía hiện tại).
② Về thời gian: ていく = từ bây giờ “đi vào tương lai.” 暖かくなっていく (hiện tại→tương lai, sẽ tiếp tục ấm lên); so với 「暖かくなってきた」 (quá khứ→hiện tại, đã ấm lên đến bây giờ). ていく hướng về tương lai, てくる tính đến hiện tại.
③ Đừng đảo ngược 「持っていく」 và 「持ってくる」. 持っていく = mang (thứ gì đó) đến đó (đi xa); 持ってくる = mang (thứ gì đó) đến đây. Dựa vào “vị trí hiện tại của người nói”: mang đi xa = ていく, mang đến đây = てくる.
🔄 So sánh với các hình thức tương tự: ていく/てくる
| Hình thức | Hướng | Ví dụ |
|---|---|---|
| 〜ていく | về phía đó (tương lai, nơi xa, rời đi) | 減っていく・持っていく |
| 〜てくる | về phía đây (đến hiện tại, lại gần, mang đến) | 減ってきた・持ってくる (đã giảm dần / mang theo đến) |
| trục thời gian | hiện tại→tương lai | これから増えていく |
Hướng về tương lai, nơi xa, rời đi → ていく; tính đến hiện tại, về phía đây, mang đến → てくる. Cốt lõi: いく = rời xa hiện tại hướng về phía đó, くる = hướng về hiện tại/ở đây. (てくる có bài riêng.)
💡 Mẹo làm bài thi
Với 「ていく」, chỉ cần nắm hướng của 「いく (đi)」 là thông suốt: về phía “đó” — tương lai, nơi xa, rời đi. Hai cách dùng: ① biến đổi dần về phía tương lai trong thời gian (暖かくなっていく = sẽ ấm lên, 増えていく = sẽ tăng, nhìn vào “xu hướng phía trước”); ② di chuyển ra xa trong không gian (傘を持っていく = mang ô đi, 出ていく = rời đi). Điểm mấu chốt là hướng ngược với 「てくる」: ていく nhìn về tương lai/hướng ra ngoài (暖かくなっていく = sau này sẽ ấm lên), てくる tính đến hiện tại/hướng vào trong (暖かくなってきた = đã ấm lên đến bây giờ). 「持っていく (mang đi)/持ってくる (mang đến)」 dựa vào vị trí hiện tại của bạn. Nắm đúng hướng là cặp này sẽ thông suốt.
❓ Câu hỏi thường gặp
Q: Làm sao phân biệt hướng thời gian của 「ていく」 và 「てくる」?
「ていく」 = từ bây giờ hướng về “tương lai” (sau này sẽ dần ~): これから人口が減っていく (từ giờ dân số sẽ giảm dần, nhìn vào xu hướng tương lai). 「てくる」 = từ quá khứ đến “bây giờ” (đã dần ~ cho đến nay): 最近寒くなってきた (dạo này trời đã dần lạnh (cho đến bây giờ)). Mẹo nhớ: いく = rời xa hiện tại, nhìn về tương lai; くる = tiến về hiện tại, nhìn lại cho đến hiện tại. Vì vậy 「これから〜ていく」 (từ giờ) và 「今まで〜てきた」 (cho đến nay) là những cặp đi cùng nhau tự nhiên.
Q: Làm sao phân biệt 「持っていく」 và 「持ってくる」?
Dựa vào vị trí hiện tại của người nói. 「持っていく」 = mang thứ gì đó đến đó (rời xa chỗ này): 明日、お弁当を持っていく (ngày mai tôi sẽ mang cơm hộp đi (đến chỗ làm/trường)). 「持ってくる」 = mang thứ gì đó đến đây: 飲み物を持ってくるね (tôi sẽ mang đồ uống đến (đây) nhé). Quy tắc ngón tay cái: mang đi xa = ていく, mang đến đây = てくる. Tương tự, 「連れていく (dẫn (người) đi)/連れてくる (dẫn (người) đến)」.
🖊️Bài kiểm tra luyện tập
「これから春に向けて、どんどん暖かく___でしょう。」(ấm dần lên về phía tương lai)
- (A) なっていく
- (B) なってくる
- (C) なっていた
- (D) なるてくる
「傘を___てください。雨が降りそうだから。」(mang đến đó)
- (A) 持ってきて
- (B) 持っていって
- (C) 持ってあって
- (D) 持ってしまって
「練習を続けていけば、___はずです。」(bạn sẽ dần tiến bộ)
- (A) 上手になってきた
- (B) 上手になった
- (C) 上手になっていく
- (D) 上手にしてくる
Câu nào dùng 「てくる」đúng (hướng: mang từ đó đến đây)?
- (A) 荷物を持っていきます (mang đi)
- (B) 荷物を持ってしまいます
- (C) 荷物を持ってあります
- (D) 荷物を持ってきます (mang đến đây)
「彼は何も言わずに出て___。」(rời đi, không quay lại)
- (A) きた
- (B) いった
- (C) くれた
- (D) あった