Thể ý chí trong tiếng Nhật — “Cùng … nhé” / “Tôi định …” (よう / ましょう)

“Cùng làm nhé”, “Tôi định …” — cách chia và cách dùng thể ý chí, kèm ví dụ.

「行こう!」 — cách nói “đi thôi” thân mật giữa bạn bè

「一緒に行こう!」 (cùng đi nào!) — 「行こう」 đó là thể ý chí, dạng thông thường của 「行きましょう」 (dùng giữa bạn bè). Nó có ba cách dùng: ① rủ rê “(cùng) ~ nhé”, ② nói về ý định “tôi định ~” (〜ようと思う), và ③ khoảnh khắc sắp sửa làm gì đó (〜ようとする). Cách chia: nhóm II bỏ る + よう, nhóm I chuyển hàng う sang hàng お + う. (Với cách rủ lịch sự 「ましょう」, xem bài hướng dẫn riêng.)

Cách chia: nhóm II + よう, nhóm I hàng お + う

Dạng lịch sự là 「thân từ thể ます → ましょう」 (行きましょう).

Bảng chia

NhómThể thường (thể ý chí)Lịch sự
nhóm II食べよう食べましょう
nhóm I行こう行きましょう
するしようしましょう
来る来(こ)よう来ましょう

Ba cách dùng

Xem trong ngữ cảnh

⚠️ Lỗi thường gặp cần tránh

① Thể ý chí không phải mệnh lệnh. 「行こう」 nghĩa là “(cùng) đi nào” (rủ rê/quyết tâm), không phải “đi đi!” (đó là thể mệnh lệnh 「行け」). Đừng dùng nó để ra lệnh cho ai.

② Nhóm I là “hàng お + う”, không phải 「よう」. 行く→行こう (✗ 行くよう); chỉ nhóm II mới ghép 「+よう」 (食べよう). Nhầm nhóm → sai dạng.

③ 「〜ようと思う」 nói về kế hoạch của chính mình. Muốn nói “tôi định ~”, dùng ようと思う (行こうと思う); còn nói suy đoán khách quan “chắc là sẽ”, dùng でしょう — đừng lẫn lộn.

🔄 So sánh: thể ý chí / ましょう / つもり / てみる

Hình thứcSắc tháiVí dụ
〜(よ)う(cùng) ~ / định (thể thường)行こう
〜ましょう(cùng) ~ (lịch sự)行きましょう
〜つもりđịnh (kế hoạch chắc chắn hơn)行くつもり
〜てみるthử làm行ってみる

Thể ý chí là dạng thường, ましょう là dạng lịch sự; cả 「ようと思う」 và 「つもり」 đều diễn đạt ý định (つもり chắc chắn hơn).

💡 Điểm mấu chốt khi dùng

Thể ý chí là dạng thường của 「行きましょう」 — với bạn bè thì cứ 「行こう!」. Hãy nhớ hai điều: ① nhóm I là “hàng お + う” (行こう, 飲もう), nhóm II là “+よう” (食べよう); ② nó không phải mệnh lệnh (muốn ra lệnh cho ai, dùng てください hoặc thể mệnh lệnh). Phần mở rộng hữu ích nhất là 「〜ようと思う (tôi định ~)」 — rất tiện để nói về kế hoạch.

❓ Câu hỏi thường gặp

Q: 「行こう」 và 「行きましょう」 khác nhau thế nào?

Cùng nghĩa (cùng đi nào), khác mức độ lịch sự: 「行こう」 là dạng thường (bạn bè, gia đình); 「行きましょう」 là dạng lịch sự (người trên, hoàn cảnh trang trọng). Dùng 行こう với người thân thiết, còn lại dùng 行きましょう.

Q: 「〜ようと思う」 nghĩa là gì?

Nó nói về ý định “tôi định / tôi đang nghĩ đến việc ~” (来年留学しようと思う = năm sau tôi định đi du học). Nó thêm một lớp nghĩa “đã có kế hoạch, đã quyết” so với 「〜たい (muốn)」 thông thường.

🖊️Bài kiểm tra luyện tập

  1. 「一緒に映画を___ましょう。」Điền vào chỗ trống.

    • (A) 見よう
    • (B) 見る
    • (C) 見て
    • (D) 見
  2. 「来年は日本に___と思っています。」Thể ý chí nào đúng?

    • (A) 行く
    • (B) 行こう
    • (C) 行き
    • (D) 行って
  3. 「出かけ___としたら、電話が鳴った。」Điền vào chỗ trống.

    • (A) よう
    • (B) ましょう
    • (C) て
    • (D) ながら
  4. Câu nào mô tả đúng sự khác nhau giữa 「〜ませんか」 và 「〜ましょうか」?

    • (A) nghĩa hoàn toàn khác nhau
    • (B) 〜ましょうか lịch sự hơn
    • (C) 〜ませんか là lời rủ lịch sự hơn
    • (D) cả hai đều diễn đạt sự cấm đoán
  5. Thể ý chí (dạng lịch sự) của 「する」 là gì?

    • (A) するましょう
    • (B) しましょう
    • (C) しよましょう
    • (D) するよう