“〜tai”: (Tôi) muốn làm ~ (mong muốn của chính mình) (N5)
「日本に行きたい」「寿司が食べたい」 — たい chia giống hệt tính từ đuôi い.
「行きたい」 — 「たい」 chỉ nói về điều chính bạn muốn làm
「日本に行きたい」 (tôi muốn đi Nhật), 「寿司を食べたい」 (tôi muốn ăn sushi) — 「(gốc ます của động từ) + たい」 nghĩa là “(tôi) muốn làm ~”, diễn tả mong muốn của chính người nói. Cách làm: bỏ ます, thêm たい (行きます→行きたい). Có hai điều cần lưu ý: nó chỉ dùng cho bản thân (muốn của người khác thì dùng たがる), và nó là một tính từ đuôi い (たい/たくない/たかった).
Cách dùng: gốc ます + たい
gốc ます của động từ (bỏ ます) + たい = (tôi) muốn làm ~
- 行きます→行きたい (muốn đi)
- 食べます→食べたい (muốn ăn)
- します→したい (muốn làm)
Chia giống tính từ đuôi い:
- Phủ định: 〜たくない (行きたくない)
- Quá khứ: 〜たかった (行きたかった)
- Lịch sự: 〜たいです
Cách kết hợp
| Dạng | Cách dùng | Ví dụ |
|---|---|---|
| gốc ます + たい | (tôi) muốn làm | 行きたい |
| 〜たくない | không muốn | 行きたくない (không muốn đi) |
| 〜たかった | đã muốn | 行きたかった (đã muốn đi) |
| tân ngữ đi với が hoặc を | 水が/を飲みたい | 水が飲みたい |
Xem trong ngữ cảnh
- 将来、日本に行きたいです。(Sau này tôi muốn đi Nhật.) — mong muốn
- 今日は何も食べたくない。(Hôm nay tôi không muốn ăn gì cả.) — phủ định
- 子供のとき、パイロットになりたかった。(Hồi nhỏ tôi đã muốn trở thành phi công.) — quá khứ
- 水が飲みたい!(Tôi thèm uống nước quá!) — tân ngữ đi với が (を cũng được)
- もっと日本語を勉強したい。(Tôi muốn học tiếng Nhật sâu hơn nữa.) — mong muốn
⚠️ Những cái bẫy dễ gặp
① 「たい」 chỉ dùng cho bản thân. 「私は行きたい」 ○; để nói khách quan về điều người khác muốn, dùng たがる (弟は行きたがっている = em trai tôi muốn đi, ✗ 弟は行きたい khi dùng để miêu tả). Tiếng Việt nói thẳng “anh ấy muốn đi”, nhưng tiếng Nhật dùng たがる cho ngôi thứ ba.
② Gắn vào gốc ます, không phải thể từ điển. 行きたい (✗ 行くたい).
③ Tân ngữ đi với が hoặc を. 水が飲みたい = 水を飲みたい — theo truyền thống là が, nhưng を cũng phổ biến và đúng.
🔄 Sắc thái & so sánh: たい, ほしい và たがる
| Dạng | Cách dùng | Ví dụ |
|---|---|---|
| động từ + たい | (tôi) muốn làm (một hành động) | 食べたい |
| danh từ + がほしい | (tôi) muốn có (một vật) | 水がほしい |
| 〜たがる | (ngôi thứ ba) muốn làm | 弟が行きたがる (em trai tôi muốn đi) |
| 〜てほしい | muốn (ai đó) làm | 来てほしい |
たい = bạn muốn làm; ほしい = bạn muốn có một vật; muốn của người khác thì dùng たがる. (ほしい có bài hướng dẫn riêng.)
💡 Điểm mấu chốt khi sử dụng
「たい」 vừa tiện vừa dễ — bỏ ます, thêm たい. Điều thật sự cần để ý: đó là mong muốn của bạn; muốn nói khách quan về người khác thì đổi sang たがる. Tiếng Nhật rất chú ý đến việc không tự tiện nói thay mong muốn của người khác: 「私は行きたい」 thì được, nhưng với em trai thì nói 「弟は行きたがっている」. Hãy nhớ “たい = mình, たがる = người khác”, tiếng Nhật của bạn sẽ nghe đúng điệu.
❓ Hỏi đáp nhanh
Q: 「弟は日本に行きたい」 có đúng không?
Với tư cách miêu tả khách quan mong muốn của em trai thì nghe không tự nhiên — hãy dùng 「弟は日本に行きたがっている」. 「たい」 dùng cho bản thân; mong muốn của ngôi thứ ba khi nói khách quan dùng 「たがる/たがっている」. (Trích lời em — 弟は「行きたい」と言っている — thì được.)
Q: 「水が飲みたい」 hay 「水を飲みたい」?
Cả hai đều được. Đối tượng của mong muốn theo truyền thống đi với 「が」 (水が飲みたい), nhưng 「を」 trong văn nói hiện đại cũng phổ biến (水を飲みたい). Cách nào cũng chấp nhận được.
🖊️Bài kiểm tra luyện tập
「日本語を勉強___たいです。」Dạng đúng là gì?
- (A) する
- (B) し
- (C) して
- (D) した
「今日は何も食べ___。」(hôm nay tôi không muốn ăn gì cả) Đáp án nào đúng?
- (A) たくないです
- (B) たくなかった
- (C) たいない
- (D) たいくない
「子供のとき、パイロットになり___です。」(hồi nhỏ đã muốn làm phi công) Đáp án nào đúng?
- (A) たいかった
- (B) たいでした
- (C) たくかった
- (D) たかった
「水___飲みたいです!」(tôi thèm uống nước quá!) Trợ từ nào?
- (A) を
- (B) に
- (C) が
- (D) の
「彼女は新しいスマホを___。」(cô ấy muốn có một chiếc điện thoại mới — đúng ngữ pháp)
- (A) ほしいたい
- (B) ほしくたい
- (C) ほしがっている
- (D) ほしたい