“〜wo motte”: Tính đến 〜 (mốc thời gian) / Bằng 〜 (phương tiện) (N1)

「本日をもって閉店します」「実力をもって証明する」 — lấy một thời điểm làm mốc, hoặc đạt được điều gì bằng một phương tiện nào đó.

「本日をもって閉店します」 — lấy ~ làm mốc, bằng ~

Cửa hàng dán thông báo 「本日をもって閉店」, buổi lễ tuyên bố 「これをもって閉会」 — 「をもって」 mang giọng tuyên bố trang trọng này thực ra có hai cách dùng. 「〜をもって」 = ① lấy ~ làm mốc (mốc thời gian)/② bằng, dựa vào ~ (phương tiện, công cụ). Đây là mẫu văn viết tần suất cao trong thông báo, thông cáo và diễn văn trang trọng; bài này làm rõ cả hai cách dùng cùng lúc và phân biệt với 「で」 trong văn nói.

Cốt lõi: ① lấy ~ làm mốc (thời gian)/② bằng ~ (công cụ)

「(danh từ) + をもって」 có hai cách dùng:

① Mốc thời gian “lấy ~ làm mốc, tính đến ~” (tuyên bố trang trọng một thời điểm là lúc kết thúc/bắt đầu):

② Phương tiện・công cụ “bằng, dựa vào ~” (đạt được điều gì bằng một phương tiện hay năng lực nào đó):

Cảm giác: ① cách dùng mốc thời gian đứng sau một thời điểm (本日・五時・今月末), mang nghĩa “lấy thời điểm đó làm mốc (kết thúc/bắt đầu)”, với sự trang trọng của lời tuyên bố; ② cách dùng phương tiện đứng sau một phương tiện, năng lực, phương pháp (実力・誠意・書面・全力), mang nghĩa “bằng/dựa vào phương tiện đó (để đạt được)”, chủ yếu là các phương tiện trừu tượng. Nhìn chung nghiêng về trang trọng, nghiêm trang, văn viết/tuyên bố. Dạng lịch sự hơn là 「をもちまして」. Trong tiếng Việt: ① tính đến ~, lấy ~ làm mốc; ② bằng ~, dựa vào ~. (Phân biệt theo ngữ cảnh: danh từ chỉ thời gian → mốc; danh từ chỉ phương tiện → công cụ.)

Các dạng & cách kết hợp

Cách dùngĐứng sauVí dụ
① mốc thời gianmột thời điểm本日をもって
② phương tiện・công cụmột phương tiện・năng lực実力をもって
lịch sự hơn(cả hai cách dùng)本日をもちまして

Đứng sau danh từ. ① Mốc thời gian đứng sau một thời điểm (本日・◯時・月末); ② cách dùng phương tiện đứng sau một phương tiện, năng lực, phương pháp (実力・誠意・書面). Nghiêng về trang trọng, nghiêm trang, văn viết/tuyên bố. Dạng lịch sự hơn: 「をもちまして」.

Ví dụ trong ngữ cảnh

⚠️ Những lỗi thường gặp cần tránh

① Phân biệt hai cách dùng bằng ‘thứ đứng trước là thời gian hay phương tiện’. 「をもって」 có cách dùng mốc thời gian và cách dùng phương tiện, và phân biệt chúng rất đơn giản — hãy nhìn xem cái gì đứng trước. Một thời điểm (本日・五時・今月末・卒業) → cách dùng thời gian “lấy ~ làm mốc, tính đến ~ (kết thúc/bắt đầu)”: 本日をもって閉店 (đóng cửa tính đến hôm nay). Một phương tiện, năng lực, phương pháp (実力・誠意・書面・全力・投票) → cách dùng phương tiện “bằng/dựa vào ~ (để đạt được)”: 実力をもって証明 (chứng minh bằng thực lực). Mẹo kiểm tra: phía trước là thời gian → mốc; phía trước là phương tiện/năng lực → công cụ.

② Đây là văn phong tuyên bố/văn viết trang trọng, nghiêm trang; trong đời thường dùng 「で」. 「をもって」 nghiêng về trang trọng, nghiêm trang, chủ yếu dùng trong thông báo, thông cáo, diễn văn, văn bản chính thức — thông báo đóng cửa, lời phát biểu trong cuộc họp, thông báo chính thức. Giao tiếp hằng ngày không dùng 「をもって」 — dùng 「で」 là được: 「受付は五時で終わり (việc tiếp nhận kết thúc lúc năm giờ — văn nói)」「これで終わります (đến đây là hết — văn nói)」. Mẹo kiểm tra: tuyên bố trang trọng, văn viết, diễn văn → をもって (nghiêm trang); giao tiếp hằng ngày → で. Vì vậy thông báo chính thức của cửa hàng viết 「本日をもって閉店」 (trang trọng), còn giữa bạn bè nói 「今日で終わり」 (văn nói).

③ 「をもって」 chỉ phương tiện so với 「で」 thông thường — をもって trang trọng hơn và chủ yếu đi với phương tiện trừu tượng. Cả hai đều có thể diễn đạt “bằng/với ~ (phương tiện)”, nhưng văn phong và đối tượng khác nhau. 「をもって」 trang trọng, nghiêm trang hơn và chủ yếu đi với “phương tiện, phẩm chất trừu tượng” (実力・誠意・全力・書面・投票): 誠意をもって対応する (xử lý với sự chân thành). 「で」 là cách diễn đạt phương tiện thông thường, văn nói, đi với công cụ hay phương pháp cụ thể (ペンで書く = viết bằng bút, 電話で連絡 = liên lạc qua điện thoại). Khác biệt: 「をもって」 trang trọng, nghiêm trang, chủ yếu là phương tiện trừu tượng (sự chân thành, năng lực); 「で」 thông thường, văn nói, mọi công cụ cụ thể. Mẹo kiểm tra: muốn nói trang trọng “bằng (sự chân thành/năng lực/thư) ~” → をもって; muốn nói hằng ngày “với (bút/điện thoại/một công cụ nào đó) ~” → で. Đừng dùng 「をもって」 cho công cụ cụ thể nhỏ (✗ペンをもって書く — quá hoành tráng).

④ Hãy học dạng lịch sự hơn 「をもちまして」 và cụm cố định 「これをもって」. Trong bối cảnh trang trọng (diễn văn, nghi lễ), dạng lịch sự hơn 「をもちまして」 (dạng kính ngữ của をもって) rất thường gặp: 本日をもちまして、閉会いたします (đến đây, xin được bế mạc). Còn có cụm cố định tần suất cao 「これをもって」 = “đến đây, nay xin”, dùng để tuyên bố trang trọng sự kết thúc hay bắt đầu của một việc: これをもって、式典を終了します (đến đây, buổi lễ kết thúc). Đây là những cụm quen thuộc trong diễn văn, nghi lễ và thông báo trang trọng. Mẹo kiểm tra: diễn văn hay nghi lễ trang trọng muốn lịch sự hơn → をもちまして; muốn tuyên bố “đến đây (kết thúc/bắt đầu)” → これをもって.

🔄 So sánh: をもって/で/によって/を限りに

DạngÝ nghĩaĐiểm nhấnVí dụ
をもって① tính đến ~/② bằng, dựa vào ~trang trọng, nghiêm trang (tuyên bố, văn viết, phương tiện trừu tượng)本日をもって
でvới ~, vào ~thông thường, văn nói (phương tiện cụ thể, thời gian)五時で
によってthông qua ~, bởi ~phương tiện, phương pháp, nguyên nhân (chung, văn viết)話し合いによって
を限りにtính đến ~ (mốc cuối cùng)lấy một thời điểm làm lần cuối今日を限りに

Dễ nhầm lẫn: 「をもって」 = ① tính đến ~/② bằng, dựa vào ~ (trang trọng, nghiêm trang, tuyên bố, văn viết, phương tiện trừu tượng); 「で」 = với ~, vào ~ (thông thường, văn nói, phương tiện cụ thể, thời gian); 「によって」 = thông qua ~, bởi ~ (phương tiện, phương pháp, nguyên nhân, chung, văn viết); 「を限りに」 = tính đến ~ (mốc cuối cùng) (lấy một thời điểm làm lần cuối cùng). Để tuyên bố trang trọng về mốc/công cụ dùng をもって; để nói về phương tiện/thời gian hằng ngày dùng で; để nói “tính đến ~, lần cuối cùng” dùng を限りに.

💡 Mẹo phán đoán khi thi

「〜をもって」 là mẫu văn viết trang trọng mang hương vị “tuyên bố” rõ rệt — hãy nhớ nó có hai cách dùng: ① mốc thời gian “tính đến ~” (本日をもって閉店, 五時をもって終了 — đứng sau một thời điểm); ② phương tiện “bằng, dựa vào ~” (実力をもって証明, 誠意をもって対応 — đứng sau một phương tiện trừu tượng). Phân biệt rất dễ: phía trước là thời gian → mốc; phía trước là phương tiện/năng lực → công cụ. Ba điều cần nhớ: ① đây là văn phong tuyên bố/văn viết trang trọng, nghiêm trang — đời thường dùng 「で」; ② 「をもって」 chỉ phương tiện chủ yếu đi với phương tiện trừu tượng (sự chân thành, năng lực), còn công cụ cụ thể dùng 「で」; ③ hãy học dạng lịch sự hơn 「をもちまして」 và cụm cố định 「これをもって」, thường xuyên xuất hiện trong diễn văn và nghi lễ.

❓ Hỏi đáp thường gặp

Q: 「本日をもって」 và 「本日で」 khác nhau thế nào?

Nghĩa giống nhau (đều là “tính đến hôm nay/cho đến hôm nay”), khác nhau ở ‘mức độ trang trọng, nghiêm trang’. 「本日をもって」 = tính đến hôm nay (trang trọng, nghiêm trang, mang tính tuyên bố): 「をもって」 nghiêng về trang trọng, nghiêm trang, với hương vị tuyên bố trang nghiêm, chủ yếu dùng trong thông báo, diễn văn, thông cáo chính thức — 本日をもって閉店いたします (cửa hàng đóng cửa tính đến hôm nay — thông báo chính thức), 本日をもちまして、退任いたします (tôi xin thôi giữ chức vụ tính đến hôm nay — tuyên bố trang trọng). Nó tạo ấn tượng “cẩn trọng, chính thức”. 「本日で」 = cho đến hôm nay (thông thường, văn nói): 「で」 là cách nói thông thường, văn nói, giọng trung tính, đơn giản, dùng trong hội thoại hằng ngày — 「この店、今日で終わりなんだって (nghe nói cửa hàng này kết thúc từ hôm nay)」「本日で閉店です (cửa hàng đóng cửa từ hôm nay — thông báo đơn giản)」. Khác biệt: 「をもって」 trang trọng, nghiêm trang, mang tính tuyên bố (thông cáo, diễn văn); 「で」 thông thường, văn nói, đơn giản (hội thoại hằng ngày). Mẹo kiểm tra: thông báo chính thức, tuyên bố trang nghiêm → 本日をもって (nghiêm trang); hội thoại hằng ngày, thoải mái → 本日で (văn nói). Vì vậy thông báo chính thức của cửa hàng thường viết 「本日をもって閉店」, còn bạn bè trò chuyện nói 「今日で終わりらしいよ」.

Q: 「実力をもって」 chỉ phương tiện và 「実力で」 — có thay thế nhau được không? Khi nào dùng cái nào?

Nghĩa gần nhau (đều là “bằng/dựa vào năng lực”), khác nhau ở ‘văn phong’, trong hầu hết các bối cảnh có thể thay thế nhau nhưng hương vị khác nhau. 「実力をもって」 = dựa vào thực lực (trang trọng, nghiêm trang, văn viết): 「をもって」 trang trọng, nghiêm trang hơn, chủ yếu dùng trong bối cảnh chính thức, văn viết, diễn văn, và thường đi với phương tiện, phẩm chất trừu tượng (実力・誠意・全力・書面): 実力をもって証明してみせる (tôi sẽ chứng minh bằng thực lực — nghiêm trang, nặng ký), 誠意をもって対応いたします (chúng tôi sẽ xử lý với sự chân thành — trang trọng). 「実力で」 = bằng năng lực (thông thường, văn nói): 「で」 là cách diễn đạt phương tiện thông thường, văn nói, giọng trung tính, đơn giản, dùng hằng ngày: 実力で勝ち取った (giành được bằng thực lực — trần thuật đơn giản), 自分の力でやる (làm bằng sức của chính mình — văn nói). Khác biệt: 「をもって」 trang trọng, nghiêm trang, văn viết (chủ yếu là phương tiện trừu tượng); 「で」 thông thường, văn nói, đơn giản (cụ thể hoặc trừu tượng). Mẹo kiểm tra: muốn nói một cách trang trọng, bằng văn viết, nghiêm trang “dựa vào (năng lực/sự chân thành) ~” → をもって; muốn nói hằng ngày, theo văn nói “bằng (năng lực/một công cụ nào đó) ~” → で. Ngoài ra, những công cụ cụ thể nhỏ (bút, điện thoại) chỉ dùng được với 「で」 (ペンで書く); dùng 「をもって」 sẽ quá hoành tráng và không tự nhiên. Vì vậy diễn văn trang trọng dùng 「実力をもって」, đời thường dùng 「実力で」, còn công cụ cụ thể luôn dùng 「で」.

🖊️Bài kiểm tra luyện tập

  1. 「受付は5時___終了いたします。」(việc tiếp nhận kết thúc vào lúc 5 giờ)

    • (A) として
    • (B) において
    • (C) によって
    • (D) をもって
  2. 「誠意___対応する。」(xử lý với sự chân thành)

    • (A) をもって
    • (B) をよそに
    • (C) を踏まえて
    • (D) をめぐって
  3. 「本日をもって閉店します」の意味は?

    • (A) Hôm nay tạm đóng cửa
    • (B) Hôm nay mở cửa kinh doanh
    • (C) Hôm nay là ngày cuối cùng; (chúng tôi) đóng cửa kinh doanh
    • (D) Không liên quan đến hôm nay
  4. 「をもって」が使われる場面として典型的なのは?

    • (A) Trò chuyện thân mật giữa bạn bè
    • (B) Tuyên bố, thông báo trang trọng hoặc văn viết (thời hạn, lễ bế mạc, v.v.)
    • (C) Truyện tranh thiếu nhi
    • (D) Bình luận trên mạng
  5. 「をもって」の二つの用法は?

    • (A) ① Câu hỏi ② Mệnh lệnh
    • (B) ① Nguyên nhân ② Kết quả
    • (C) ① Đối lập ② Song song
    • (D) ① Mốc thời gian (tính đến ~) ② Phương tiện (bằng ~, với ~)