การขออนุญาตด้วยรูปก่อเหตุ: させてください & させていただく (JLPT N4)
“ขออนุญาตกลับก่อนนะคะ/ครับ” “ขออนุญาตทำได้ไหมคะ/ครับ?” — สามรูปแบบของรูปก่อเหตุสำหรับขออนุญาตอย่างสุภาพ
「ちょっと休ませてください」 — ใช้รูปก่อเหตุเพื่อพูดอย่างสุภาพว่า “ขอให้ฉัน/ผมได้ ~”
「早退させてください」 (ขออนุญาตกลับก่อนเวลา), 「私にやらせていただけますか」 (ขออนุญาตให้ฉัน/ผมเป็นคนทำได้ไหมคะ/ครับ?) — นอกจากความหมาย “ทำให้ใครทำ” แล้ว รูปก่อเหตุ 「〜(さ)せる」 ยังมีการใช้ที่สำคัญมากในชีวิตประจำวัน คือ การขอให้ผู้อื่นอนุญาตให้เราทำบางอย่าง: させてください (ขอให้ฉัน/ผมได้ ~), させてもらう/させていただく (แบบถ่อมตน “ขออนุญาต ~”) บทความนี้เน้นการใช้รูปก่อเหตุเพื่อ ขออนุญาต (ส่วนวิธีผัน させる และความต่างระหว่าง “ทำให้” กับ “ปล่อยให้” ดู การผันรูปและการใช้รูปก่อเหตุ) เพื่อให้คุณพูดได้ถูกต้องที่ทำงานและเวลาขอความช่วยเหลือ
ทบทวนการผันรูปก่อเหตุ (สรุปย่อ)
- กลุ่ม 1 (godan): แถว う → แถว あ + せる → 休む→休ませる, 行く→行かせる
- กลุ่ม 2 (ichidan): ตัด る + させる → 食べる→食べさせる
- กลุ่ม 3 (ไม่ปกติ): する→させる, 来る→来させる
เวลาขอร้อง มักใช้รูป て: 休ませて(ください)
สามรูปแบบสำหรับการขอร้อง/ขออนุญาต
| รูปแบบ | ความหมาย | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| 〜(さ)せてください | ขอให้ฉัน/ผมได้ ~ | 休ませてください |
| 〜(さ)せてもらう | ขอทำ ~ (ภาษาพูด) | 休ませてもらう |
| 〜(さ)せていただく | ขออนุญาต ~ (ถ่อมตน) | 休ませていただく |
| 〜(さ)せていただけますか | ขออนุญาต ~ ได้ไหมคะ/ครับ (สุภาพที่สุด) | 説明させていただけますか |
ตัวอย่างการใช้งาน
- すみません、明日休ませてください。(ขอโทษค่ะ/ครับ ขออนุญาตหยุดพรุ่งนี้นะคะ/ครับ) — การขอร้อง
- では、私が説明させていただきます。(ถ้าอย่างนั้น ขออนุญาตให้ฉัน/ผมอธิบายนะคะ/ครับ) — ถ่อมตน (ใช้บ่อยเวลาแนะนำตัว/เริ่มต้น)
- この仕事、私にやらせてもらえませんか。(งานนี้ ขอให้ฉัน/ผมทำได้ไหมคะ/ครับ) — การขอร้องอย่างสุภาพ
- 少し考えさせてください。(ขอเวลาคิดสักครู่นะคะ/ครับ) — ขอเวลา
- 写真を撮らせていただけますか。(ขออนุญาตถ่ายรูปได้ไหมคะ/ครับ) — สุภาพที่สุด
⚠️ กับดักที่ควรระวัง
① 「〜させていただく」 ทำให้ตัวเองต่ำลง ไม่ได้ยกผู้อื่นให้สูงขึ้น 説明させていただきます = (ด้วยความอนุเคราะห์ของท่าน) จะอธิบาย — เป็นการถ่อมตัวเอง อย่าสับสนกับภาษายกย่อง และอย่าใช้มากเกินไป (ใส่ “させていただきます” ทุกประโยคฟังดูจุกจิก)
② การขอร้องใช้รูป て + ください/もらう 休ませてください (✗ 休ませるください) ผันเป็นรูปก่อเหตุก่อน แล้วค่อยเป็นรูป て
③ 「〜させてください」 คือการขออนุญาต ไม่ใช่คำสั่ง ถ้าจะขอให้ใคร ทำ ให้ใช้ 「〜てください」 (読んでください = กรุณาอ่าน); ถ้าจะขอให้เขา ปล่อยให้เรา ทำ ใช้รูปก่อเหตุ (読ませてください = ขออ่านนะคะ/ครับ)
🔄 เปรียบเทียบ: させてください/てください/させてもらう
| รูปแบบ | ใครเป็นผู้กระทำ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| 〜てください | ขอให้ คุณ ทำ | 読んでください |
| 〜(さ)せてください | ขอให้ ฉัน/ผม ได้ทำ | 読ませてください |
| 〜(さ)せてもらう | (ฉัน) ได้ทำ ด้วยความอนุเคราะห์ | 読ませてもらう |
| 〜(さ)せていただく | เหมือนกัน แต่ถ่อมตนกว่า | 読ませていただく |
“คุณทำ” → てください, “ขอให้ฉันทำ” → させてください — ทิศทางตรงข้ามกัน เป็นจุดที่สับสนง่ายที่สุด
💡 เคล็ดลับการเรียน
ในที่ทำงานแบบญี่ปุ่น รูปก่อเหตุปรากฏบ่อยในความหมาย “ขอให้ฉัน/ผมได้ทำ” มากกว่า “ทำให้ใครทำ” — 「〜させていただきます」 แทบจะเป็นประโยคเด็ดของภาษาญี่ปุ่นธุรกิจ (แนะนำตัว รายงาน รับงาน) จำความต่างเดียวนี้แล้วจะไม่พลาด: ขอให้คุณทำ → てください, ขอให้ฉันได้ทำ → させてください เมื่อผันรูปได้คล่องแล้ว ให้ท่อง 「休ませてください」 และ 「説明させていただきます」 ไว้ — มีประโยชน์มาก
❓ ถาม-ตอบสั้นๆ
Q: 「読んでください」 vs 「読ませてください」?
ทิศทางตรงข้ามกัน! 「読んでください」 = กรุณา คุณ อ่าน (ขอให้เขาทำ); 「読ませてください」 = ขอให้ ฉัน/ผม ได้อ่าน (ขออนุญาตจากเขา) แบบแรกคือคำขอร้องธรรมดา แบบหลังคือ “การขออนุญาต” ของรูปก่อเหตุ
Q: 「〜させていただきます」 มีบางครั้งที่ใช้มากเกินไปไหม?
เป็นภาษาถ่อมตน พบได้บ่อยในธุรกิจ (説明させていただきます) แต่ อย่าใช้มากเกินไป บางครั้งอีกฝ่ายไม่ได้ “อนุญาต” อะไรเราเลย (เช่น แค่แจ้งว่าเราจะทำอะไร) การฝืนใช้จะฟังดูจุกจิกหรือถ่อมตัวเกินไป ที่ใช้รูปสุภาพธรรมดาได้ ก็ใช้ 「〜します/いたします」 ไปเลย
🖊️แบบทดสอบฝึกทำ
รูปก่อเหตุของ 「食べる」 คืออะไร?
- (A) 食べられる
- (B) 食べらせる
- (C) 食べせる
- (D) 食べさせる
รูปก่อเหตุของ 「する」 คืออะไร?
- (A) するせる
- (B) しせる
- (C) させる
- (D) されせる
「先生は学生___本を読ませた。」เติมช่องว่าง
- (A) を
- (B) に
- (C) が
- (D) は
「今日は早く帰ら___ください。」(ขอกลับบ้านเร็วนะคะ/ครับ) เติมช่องว่าง
- (A) させて
- (B) らせて
- (C) せさせて
- (D) させられて
「毎日早起きさせ___います。」(ถูกบังคับให้ตื่นเช้าทุกวัน) เติมช่องว่าง
- (A) て
- (B) させて
- (C) られて
- (D) させられて