การขออนุญาตด้วยรูปก่อเหตุ: させてください & させていただく (JLPT N4)

“ขออนุญาตกลับก่อนนะคะ/ครับ” “ขออนุญาตทำได้ไหมคะ/ครับ?” — สามรูปแบบของรูปก่อเหตุสำหรับขออนุญาตอย่างสุภาพ

「ちょっと休ませてください」 — ใช้รูปก่อเหตุเพื่อพูดอย่างสุภาพว่า “ขอให้ฉัน/ผมได้ ~”

「早退させてください」 (ขออนุญาตกลับก่อนเวลา), 「私にやらせていただけますか」 (ขออนุญาตให้ฉัน/ผมเป็นคนทำได้ไหมคะ/ครับ?) — นอกจากความหมาย “ทำให้ใครทำ” แล้ว รูปก่อเหตุ 「〜(さ)せる」 ยังมีการใช้ที่สำคัญมากในชีวิตประจำวัน คือ การขอให้ผู้อื่นอนุญาตให้เราทำบางอย่าง: させてください (ขอให้ฉัน/ผมได้ ~), させてもらう/させていただく (แบบถ่อมตน “ขออนุญาต ~”) บทความนี้เน้นการใช้รูปก่อเหตุเพื่อ ขออนุญาต (ส่วนวิธีผัน させる และความต่างระหว่าง “ทำให้” กับ “ปล่อยให้” ดู การผันรูปและการใช้รูปก่อเหตุ) เพื่อให้คุณพูดได้ถูกต้องที่ทำงานและเวลาขอความช่วยเหลือ

ทบทวนการผันรูปก่อเหตุ (สรุปย่อ)

เวลาขอร้อง มักใช้รูป て: 休ませて(ください)

สามรูปแบบสำหรับการขอร้อง/ขออนุญาต

รูปแบบความหมายตัวอย่าง
〜(さ)せてくださいขอให้ฉัน/ผมได้ ~休ませてください
〜(さ)せてもらうขอทำ ~ (ภาษาพูด)休ませてもらう
〜(さ)せていただくขออนุญาต ~ (ถ่อมตน)休ませていただく
〜(さ)せていただけますかขออนุญาต ~ ได้ไหมคะ/ครับ (สุภาพที่สุด)説明させていただけますか

ตัวอย่างการใช้งาน

⚠️ กับดักที่ควรระวัง

① 「〜させていただく」 ทำให้ตัวเองต่ำลง ไม่ได้ยกผู้อื่นให้สูงขึ้น 説明させていただきます = (ด้วยความอนุเคราะห์ของท่าน) จะอธิบาย — เป็นการถ่อมตัวเอง อย่าสับสนกับภาษายกย่อง และอย่าใช้มากเกินไป (ใส่ “させていただきます” ทุกประโยคฟังดูจุกจิก)

② การขอร้องใช้รูป て + ください/もらう 休ませてください (✗ 休ませるください) ผันเป็นรูปก่อเหตุก่อน แล้วค่อยเป็นรูป て

③ 「〜させてください」 คือการขออนุญาต ไม่ใช่คำสั่ง ถ้าจะขอให้ใคร ทำ ให้ใช้ 「〜てください」 (読んでください = กรุณาอ่าน); ถ้าจะขอให้เขา ปล่อยให้เรา ทำ ใช้รูปก่อเหตุ (読ませてください = ขออ่านนะคะ/ครับ)

🔄 เปรียบเทียบ: させてください/てください/させてもらう

รูปแบบใครเป็นผู้กระทำตัวอย่าง
〜てくださいขอให้ คุณ ทำ読んでください
〜(さ)せてくださいขอให้ ฉัน/ผม ได้ทำ読ませてください
〜(さ)せてもらう(ฉัน) ได้ทำ ด้วยความอนุเคราะห์読ませてもらう
〜(さ)せていただくเหมือนกัน แต่ถ่อมตนกว่า読ませていただく

“คุณทำ” → てください, “ขอให้ฉันทำ” → させてください — ทิศทางตรงข้ามกัน เป็นจุดที่สับสนง่ายที่สุด

💡 เคล็ดลับการเรียน

ในที่ทำงานแบบญี่ปุ่น รูปก่อเหตุปรากฏบ่อยในความหมาย “ขอให้ฉัน/ผมได้ทำ” มากกว่า “ทำให้ใครทำ” — 「〜させていただきます」 แทบจะเป็นประโยคเด็ดของภาษาญี่ปุ่นธุรกิจ (แนะนำตัว รายงาน รับงาน) จำความต่างเดียวนี้แล้วจะไม่พลาด: ขอให้คุณทำ → てください, ขอให้ฉันได้ทำ → させてください เมื่อผันรูปได้คล่องแล้ว ให้ท่อง 「休ませてください」 และ 「説明させていただきます」 ไว้ — มีประโยชน์มาก

❓ ถาม-ตอบสั้นๆ

Q: 「読んでください」 vs 「読ませてください」?

ทิศทางตรงข้ามกัน! 「読んでください」 = กรุณา คุณ อ่าน (ขอให้เขาทำ); 「読ませてください」 = ขอให้ ฉัน/ผม ได้อ่าน (ขออนุญาตจากเขา) แบบแรกคือคำขอร้องธรรมดา แบบหลังคือ “การขออนุญาต” ของรูปก่อเหตุ

Q: 「〜させていただきます」 มีบางครั้งที่ใช้มากเกินไปไหม?

เป็นภาษาถ่อมตน พบได้บ่อยในธุรกิจ (説明させていただきます) แต่ อย่าใช้มากเกินไป บางครั้งอีกฝ่ายไม่ได้ “อนุญาต” อะไรเราเลย (เช่น แค่แจ้งว่าเราจะทำอะไร) การฝืนใช้จะฟังดูจุกจิกหรือถ่อมตัวเกินไป ที่ใช้รูปสุภาพธรรมดาได้ ก็ใช้ 「〜します/いたします」 ไปเลย

🖊️แบบทดสอบฝึกทำ

  1. รูปก่อเหตุของ 「食べる」 คืออะไร?

    • (A) 食べられる
    • (B) 食べらせる
    • (C) 食べせる
    • (D) 食べさせる
  2. รูปก่อเหตุของ 「する」 คืออะไร?

    • (A) するせる
    • (B) しせる
    • (C) させる
    • (D) されせる
  3. 「先生は学生___本を読ませた。」เติมช่องว่าง

    • (A) を
    • (B) に
    • (C) が
    • (D) は
  4. 「今日は早く帰ら___ください。」(ขอกลับบ้านเร็วนะคะ/ครับ) เติมช่องว่าง

    • (A) させて
    • (B) らせて
    • (C) せさせて
    • (D) させられて
  5. 「毎日早起きさせ___います。」(ถูกบังคับให้ตื่นเช้าทุกวัน) เติมช่องว่าง

    • (A) て
    • (B) させて
    • (C) られて
    • (D) させられて