“〜hajimete no koto da・irai hajimete”: ครั้งแรกในรอบ… (นับตั้งแต่ 〜) (N1) เรื่องที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน — ครั้งแรก
ใช้เน้นว่าเหตุการณ์หนึ่งเกิดขึ้นเป็นครั้งแรก ทำลายสถิติ ไม่เคยมีมาก่อน
「創業以来初めて、赤字を計上した」 — ไม่เคยมีมาก่อน เป็นครั้งแรก
เมื่อต้องการเน้นว่าสิ่งหนึ่งเป็น “ครั้งแรกในประวัติศาสตร์” เช่น 「創業以来初めて、赤字を計上した」 (เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ก่อตั้งบริษัทที่บันทึกผลขาดทุน) — 「〜初めてのことだ・〜以来初めて」 = (นับตั้งแต่ ~) เป็นครั้งแรก ไม่เคยมีมาก่อน ใช้เน้นว่า “เหตุการณ์หนึ่งเกิดขึ้นเป็นครั้งแรก ทำลายสถิติ ไม่เคยมีมาก่อน” แฝงน้ำหนักของความ “หายาก นาน ๆ ครั้ง ไม่เคยเห็นมาก่อน” บทความนี้อธิบายวิธีเชื่อม สำนวนที่พบบ่อยอย่าง 「以来/生まれて」 และความแตกต่างจาก 「て初めて」 (ต่อเมื่อทำ A แล้วจึง ~)
หัวใจสำคัญ: ครั้งแรกที่ทำลายสถิติและไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน
「〜のは初めて(のことだ)/คำนาม + 以来初めて」 หมายถึง “(สิ่งหนึ่ง) เป็นครั้งแรก ไม่เคยมีมาก่อน (ตั้งแต่ ~/ในประวัติศาสตร์ทั้งหมด)”:
- 彼が涙を見せるなんて、初めてのことだ (การที่เขาแสดงน้ำตาเป็นเรื่องที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน)
- こんなに緊張したのは、生まれて初めてだ (ประหม่าขนาดนี้เป็นครั้งแรกในชีวิต)
- 開校以来初めて、全国大会に出場した (เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่เปิดโรงเรียนที่ได้เข้าร่วมการแข่งขันระดับประเทศ)
ความรู้สึก: แก่นคือ “เหตุการณ์หนึ่งเกิดขึ้นเป็นครั้งแรก ทำลายสถิติ ไม่เคยมีมาก่อน” แฝงน้ำหนักของ “หายาก นาน ๆ ครั้ง ไม่เคยเห็นมาก่อน” มักใช้คู่กับคำที่เป็น “จุดเริ่มต้น” เช่น 「以来 (นับตั้งแต่ ~)」 「生まれて (ตั้งแต่เกิดมา)」 「創業/開校以来 (นับตั้งแต่ก่อตั้ง/เปิดโรงเรียน)」 เพื่อเน้นว่า “ตั้งแต่จุดนั้นจนถึงปัจจุบันยังไม่เคยเกิดขึ้น” ตรงกับ “เป็นครั้งแรก ไม่เคยมีมาก่อน เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ ~”
กฎการเชื่อม
| รูปแบบ | ความหมาย | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| 〜のは初めて(のことだ) | ~ เป็นครั้งแรก | 泣くのは初めてのことだ |
| คำนาม + 以来初めて | ครั้งแรกนับตั้งแต่ ~ | 創業以来初めて |
| 生まれて初めて | ครั้งแรกในชีวิต | 生まれて初めて |
รูปแบบที่พบบ่อย: 「(กริยา/คำนาม) のは初めて(のことだ)」 (~ เป็นครั้งแรก), 「คำนาม + 以来 + 初めて」 (ครั้งแรกนับตั้งแต่ ~), สำนวนตายตัว 「生まれて初めて」 (ครั้งแรกในชีวิต) ทุกแบบเน้น “ครั้งแรก ไม่เคยมีมาก่อน”
ตัวอย่างประโยค
- これほど大勢の観客が集まったのは、開館以来初めてだ。(ผู้ชมมารวมตัวกันมากขนาดนี้เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่เปิดสถานที่)
- 彼にほめられたのは、入社以来初めてのことだった。(การที่เขาชมฉันเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่เข้าบริษัท)
- 生まれて初めて、飛行機に乗った。(ได้ขึ้นเครื่องบินเป็นครั้งแรกในชีวิต)
- 記録が更新されたのは、実に20年ぶりのことだ。(สถิติถูกทำลายเป็นครั้งแรกในรอบ 20 ปีเต็ม)
- 町全体が停電するなど、前代未聞のことだ。(ไฟดับทั้งเมืองเป็นเรื่องที่ไม่เคยได้ยินมาก่อน)
⚠️ จุดที่ผู้เรียนมักพลาด
① เน้นว่า ‘สิ่งนี้เป็นครั้งแรก ไม่เคยมีมาก่อน’ (เกิดขึ้นครั้งแรก ทำลายสถิติ) แก่นของรูปแบบนี้คือ “เน้นว่าสิ่งหนึ่งเกิดขึ้นเป็นครั้งแรก (นับตั้งแต่จุดใดจุดหนึ่ง/ตลอดมา) ไม่เคยเห็นมาก่อน” จุดสำคัญคือน้ำหนักของ “ความหายาก นาน ๆ ครั้ง ไม่เคยมีมาก่อน” ไม่ใช่แค่ “ลองทำ (การกระทำ) เป็นครั้งแรก” แต่เป็น “การ ‘เกิดขึ้น’ ของเรื่องนั้นเองที่ทำลายสถิติ ไม่เคยมีมาก่อน”: 開校以来初めて優勝した (ชนะเลิศเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่เปิดโรงเรียน — เน้นว่าการ “ชนะเลิศ” ทำลายประวัติศาสตร์ของโรงเรียน), 彼が謝るなんて、初めてのことだ (การที่เขาขอโทษเป็นเรื่องที่ไม่เคยมีมาก่อน — เน้นว่า “การที่เขาขอโทษ” หายากแค่ไหน) ตรงกับ “เป็นครั้งแรก ไม่เคยมีมาก่อน เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ ~” วิธีทดสอบ: ถ้าต้องการเน้นว่า “สิ่งหนึ่งเกิดขึ้นเป็นครั้งแรก (ที่ไม่เคยมีมาก่อน) ทำลายสถิติ” → 初めてのことだ/以来初めて
② มักใช้คู่กับ ‘จุดเริ่มต้น’ เช่น 「以来/生まれて/創業以来」 รูปแบบนี้มักใช้กับคำที่บอกว่า “นับจากช่วงเวลาไหน” เพื่อเน้นว่า “ตั้งแต่นั้นจนถึงตอนนี้ยังไม่เคยเกิดขึ้น”: 「คำนาม + 以来」 (นับตั้งแต่ ~): 入社以来初めて (ครั้งแรกนับตั้งแต่เข้าบริษัท), 開店以来初めて (ครั้งแรกนับตั้งแต่เปิดร้าน); 「生まれて」 (ในชีวิต): 生まれて初めて (ครั้งแรกในชีวิต); 「創業/開校以来」 (นับตั้งแต่ก่อตั้ง/เปิดโรงเรียน) “จุดเริ่มต้น” เหล่านี้ทำให้ “ครั้งแรก” มีน้ำหนักมากขึ้น (เน้นว่านานและหายากเพียงใด) สูตรจำ: (จุดเริ่มต้น) 以来 + 初めて = ครั้งแรกนับตั้งแต่ ~; 生まれて初めて = ครั้งแรกในชีวิต
③ การแบ่งหน้าที่กับ 「て初めて」 (ต่อเมื่อทำ A แล้วจึง ~) นี่คือคู่ที่ต้องแยกให้ดีที่สุด ทั้งสองมีคำว่า 「初めて」 แต่ความหมายต่างกันโดยสิ้นเชิง 「初めてのことだ/以来初めて」 = (สิ่งหนึ่ง) เป็นครั้งแรก ไม่เคยมีมาก่อน (เน้นตัว ‘เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นครั้งแรก’): こんな大雪は初めてだ (หิมะตกหนักขนาดนี้เป็นครั้งแรก — เน้นว่า “หิมะ” ครั้งนี้หายากแค่ไหน) 「て初めて」 = ต่อเมื่อทำ A แล้วจึง ~/ถึงตอนนั้นจึงตระหนัก (เน้นความสัมพันธ์แบบมีเงื่อนไข “ต้องทำ A ก่อน B จึงเกิดขึ้น/เข้าใจ” ดู 〈て初めて〉): 失って初めて、大切さに気づく (ต่อเมื่อสูญเสียไปแล้วจึงตระหนักถึงคุณค่า — เน้นว่า “การสูญเสีย (A)” เป็นตัวกระตุ้นให้ “ตระหนักถึงคุณค่า (B)”), 親になって初めて、親の苦労が分かる (ต่อเมื่อได้เป็นพ่อแม่แล้วจึงเข้าใจความลำบากของพ่อแม่) ความต่างคือ 「初めてのことだ」 คือ “(สิ่งหนึ่ง) เป็นครั้งแรก” (เน้น ‘เหตุการณ์ที่เกิดครั้งแรกและความหายากของมัน’); 「て初めて」 คือ “ต่อเมื่อทำ A แล้วจึง ~ เป็นครั้งแรก” (เน้นความสัมพันธ์เชิงเหตุผลที่ ‘A เป็นเงื่อนไข/ตัวกระตุ้นของ B’) วิธีทดสอบ: ถ้าต้องการเน้นว่า “สิ่งหนึ่งเป็นครั้งแรกที่ไม่เคยมีมาก่อน (ตัวเหตุการณ์เอง)” → 初めてのことだ/以来初めて; ถ้าต้องการเน้นว่า “ต่อเมื่อทำ A แล้วจึง ~/ถึงตอนนั้นจึงเข้าใจ” (ความสัมพันธ์แบบมีเงื่อนไข) → て初めて (ดู 〈て初めて〉) ทั้งสองมี 「初めて」 แต่แบบหนึ่งพูดถึง “เหตุการณ์ครั้งแรกที่หายาก” อีกแบบพูดถึง “เงื่อนไขที่ต้องมีก่อนจึงเกิด ~”
🔄 เปรียบเทียบ: 初めてのことだ/以来初めて/て初めて/前代未聞
| รูปแบบ | จุดเน้น | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| 〜初めてのことだ | (สิ่งหนึ่ง) เป็นครั้งแรก ไม่เคยมีมาก่อน | 泣くのは初めてのことだ |
| 〜以来初めて | ครั้งแรกนับตั้งแต่ ~ (เน้นจุดเริ่มต้น) | 創業以来初めて |
| 〜て初めて | ต่อเมื่อทำ A แล้วจึง (เป็นครั้งแรก) ~/ถึงตอนนั้นจึงตระหนัก (มีเงื่อนไข) | 失って初めて |
| 前代未聞 | ไม่เคยได้ยินมาก่อน ไม่เคยมีมาก่อน (แรงกว่า เป็นสำนวน) | 前代未聞の出来事 |
คู่ที่สับสนง่าย: 「〜初めてのことだ」 = (สิ่งหนึ่ง) เป็นครั้งแรก ไม่เคยมีมาก่อน (เน้นเหตุการณ์ที่เกิดครั้งแรกและความหายาก); 「〜以来初めて」 = ครั้งแรกนับตั้งแต่ ~ (มีจุดเริ่มต้นอย่าง 「以来/生まれて」 เน้นช่วงเวลา); 「〜て初めて」 = ต่อเมื่อทำ A แล้วจึง (เป็นครั้งแรก) ~/ถึงตอนนั้นจึงตระหนัก (เน้นเหตุและผลที่ “A เป็นเงื่อนไข/ตัวกระตุ้นของ B” ดู 〈て初めて〉); 「前代未聞」 = ไม่เคยได้ยินมาก่อน ไม่เคยมีมาก่อน (เป็นสำนวน แรงกว่า) ถ้าจะเน้น “เหตุการณ์ครั้งแรก” ใช้ 初めてのことだ/以来初めて; ถ้าจะเน้น “เงื่อนไขที่ต้องมีก่อนจึงเกิด ~” ใช้ て初めて
💡 สรุปสั้น ๆ
「〜初めてのことだ・〜以来初めて」 = (นับตั้งแต่ ~) เป็นครั้งแรก ไม่เคยมีมาก่อน — มีสามประเด็น: ① เน้นว่า “สิ่งหนึ่งเป็นครั้งแรก ทำลายสถิติ ไม่เคยมีมาก่อน” — จุดสำคัญคือน้ำหนักของความหายากและไม่เคยมีมาก่อน (開校以来初めて優勝); ② มักใช้คู่กับจุดเริ่มต้นอย่าง 「以来/生まれて/創業以来」 เพื่อเน้นว่าช่วงเวลานั้นยาวนานเพียงใด; ③ การแบ่งหน้าที่กับ 「て初めて」 (ต่อเมื่อทำ A แล้วจึง ~/ถึงตอนนั้นจึงตระหนัก ดู 〈て初めて〉) — รูปแบบนี้พูดถึง “เหตุการณ์ครั้งแรกที่หายาก” ส่วน て初めて พูดถึง “เงื่อนไขที่ต้องมีก่อนจึงเกิด ~” รูปแบบนี้เหมาะกับการเน้นเรื่องที่ “ไม่เคยมีมาก่อน น่าจดจำ” เช่น “ครั้งแรกนับตั้งแต่ก่อตั้ง” “ครั้งแรกในชีวิต” โดยเน้นความหายากและน้ำหนักของเรื่องนั้น ถ้าจะเน้นว่าสิ่งหนึ่ง “เป็นครั้งแรกที่ไม่เคยมีมาก่อน” ใช้ 「初めてのことだ/以来初めて」 ได้ตรงที่สุด (อย่าสับสนกับ 「て初めて = ต่อเมื่อ ~」)
❓ คำถามที่อาจสงสัย
Q: 「初めて」 ใน 「失って初めて分かる」 เหมือนกับ 「初めて」 ใน 「初めてのことだ」 หรือไม่?
ไม่เหมือนกัน — เป็นการใช้ 「初めて」 สองแบบที่ต่างกัน แบบหนึ่งเป็น “ความสัมพันธ์แบบมีเงื่อนไข (ต่อเมื่อ ~)” อีกแบบเป็น “เหตุการณ์ครั้งแรกที่หายาก” 「て初めて」 = ต่อเมื่อทำ A แล้วจึง (เป็นครั้งแรก) ~/ถึงตอนนั้นจึงตระหนัก (เน้นเหตุและผลที่ ‘A เป็นเงื่อนไข/ตัวกระตุ้นของ B’): ตรงนี้ 「初めて」 หมายถึง “(หลังทำ A แล้ว) ถึงตอนนั้นจึง, เพิ่งจะ” เน้นว่า “ต้องมี/ทำ A ก่อน B (การตระหนักหรือเข้าใจบางอย่าง) จึงเกิดขึ้น”: 失って初めて、大切さに気づく (ต่อเมื่อสูญเสียไปแล้วจึงตระหนักถึงคุณค่า — “การสูญเสีย (A)” เป็นตัวกระตุ้นให้ “ตระหนัก (B)” ถ้าไม่สูญเสียก็จะไม่ตระหนัก), 社会に出て初めて、学生時代のありがたさが分かる (ต่อเมื่อออกสู่สังคมแล้วจึงซาบซึ้งวันเวลาในวัยเรียน) จุดสำคัญคือเหตุและผลแบบเงื่อนไข “A → ถึงตอนนั้นจึง B” (ดู 〈て初めて〉) 「初めてのことだ/以来初めて」 = (สิ่งหนึ่ง) เป็นครั้งแรก ไม่เคยมีมาก่อน (เน้น ‘เหตุการณ์ที่เกิดครั้งแรกและความหายากของมัน’): ตรงนี้ 「初めて」 หมายถึง “ครั้งแรก (ที่เกิดขึ้น)” เน้นว่า “เรื่องนี้เป็นครั้งแรกที่ทำลายสถิติ ไม่เคยมีมาก่อน”: こんな大雪は初めてのことだ (หิมะตกหนักขนาดนี้เป็นครั้งแรก — เน้นว่า “หิมะ” หายากแค่ไหน), 開校以来初めての快挙 (ความสำเร็จครั้งแรกนับตั้งแต่เปิดโรงเรียน) จุดสำคัญคือ “เหตุการณ์ที่เกิดครั้งแรกและหายากเพียงใด” ความต่างคือ 「て初めて」 คือ “ต่อเมื่อทำ A แล้วจึง (เป็นครั้งแรก) ~/ถึงตอนนั้นจึงเข้าใจ” (A เป็นเงื่อนไขของ B เป็นความสัมพันธ์เชิงเหตุผล); 「初めてのことだ」 คือ “(สิ่งหนึ่ง) เป็นครั้งแรก” (เน้นตัวเหตุการณ์ครั้งแรกที่หายาก) เคล็ดลับทดสอบ: ดูสิ่งที่อยู่หน้า 「初めて」 — ถ้าเป็น รูป て (กริยา て) → “ต่อเมื่อทำ A แล้วจึง ~” (て初めて มีเงื่อนไข ดู 〈て初めて〉); ถ้าเป็น 「のは/คำนาม 以来」 หรือมี 「のことだ」 ตามหลัง → “(สิ่งหนึ่ง) เป็นครั้งแรก” (初めてのことだ เหตุการณ์ที่หายาก) ดังนั้น 「失って初めて分かる (ต่อเมื่อสูญเสียแล้วจึงเข้าใจ — มีเงื่อนไข)」 กับ 「泣くのは初めてのことだ (การร้องไห้เป็นครั้งแรก — เหตุการณ์ที่หายาก)」 เป็น 「初めて」 คนละแบบ อย่าสับสน
Q: 「以来初めて」 กับ 「ぶり」 ต่างกันอย่างไร? ทั้งคู่พูดถึงว่าผ่านมานานเท่าไรหรือเปล่า?
ความต่างอยู่ที่ ‘มีความรู้สึกของ “ครั้งแรก” หรือไม่’ 「〜以来初めて」 = ครั้งแรกนับตั้งแต่ ~ (เน้นว่า “ตั้งแต่นั้นมานี่เป็นครั้งแรกที่เกิดขึ้น”): เน้นว่า “นับตั้งแต่ช่วงเวลาหนึ่ง นี่เป็นครั้งแรก (ที่เกิดขึ้น)” แฝงน้ำหนักของ “ไม่เคยมีมาก่อน ทำลายสถิติ” โดยจุดอยู่ที่ “ครั้งแรก”: 創業以来初めて、黒字になった (ทำกำไรได้เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ก่อตั้ง — เน้นว่า “ตั้งแต่ก่อตั้งจนถึงตอนนี้ เพิ่งมีกำไรเป็นครั้งแรก” หายาก), 開館以来初めての来場者数 (จำนวนผู้เข้าชมที่เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่เปิดสถานที่ — ทำลายสถิติ) จุดสำคัญคือ “นี่เป็นครั้งแรก” 「〜ぶり」 = หลังจาก ~ ก็เป็นครั้งแรกในรอบ ~ (เน้นว่า “ห่างจากครั้งก่อนมานานเท่าไร”): เน้นว่า “ผ่านมานานเท่าไรนับจากครั้งก่อน” จุดอยู่ที่ “ช่วงเวลาที่ห่างกัน” ไม่จำเป็นต้องเป็น “ครั้งแรก” (โดยมากเป็น “อีกครั้ง”): 5年ぶりに再会した (ได้พบกันอีกครั้งหลังผ่านไป 5 ปี — ห่างจากการพบกันครั้งก่อน 5 ปี เป็น “อีกครั้ง”), 10年ぶりの大雪 (หิมะตกหนักครั้งแรกในรอบ 10 ปี — ผ่านมา 10 ปีนับจากหิมะลักษณะนี้ครั้งก่อน) ความต่างคือ 「以来初めて」 คือ “‘ครั้งแรก’ นับตั้งแต่ ~ (ไม่เคยมีมาก่อน)”; 「ぶり」 คือ “หลังจาก ~ ก็เป็นครั้งแรกในรอบ ~ (เน้นว่าห่างกันนานเท่าไร โดยมากเป็น ‘อีกครั้ง’)” วิธีทดสอบ: ถ้าต้องการเน้นว่า “(นับตั้งแต่ช่วงเวลาหนึ่ง) เป็นครั้งแรก ไม่เคยมีมาก่อน” → 以来初めて; ถ้าต้องการเน้นว่า “ห่างจากครั้งก่อนมานานเท่าไรก่อนจะเกิดขึ้นอีก” → ぶり เช่น 「入社以来初めてほめられた (ถูกชมเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่เข้าบริษัท — ครั้งแรก)」 ใช้ 以来初めて; 「3年ぶりにほめられた (ถูกชมเป็นครั้งแรกในรอบ 3 ปี — ห่างจากครั้งก่อน 3 ปี อีกครั้ง)」 ใช้ ぶり แบบหนึ่งคือ “ครั้งแรก (ไม่เคยมีมาก่อน)” อีกแบบคือ “ห่างกันนานเท่าไร (อีกครั้ง)” อย่าสับสน
🖊️แบบทดสอบฝึกทำ
「ここまで売れたのは、創業___だ。」(ครั้งแรกนับตั้งแต่ก่อตั้งบริษัท)
- (A) について
- (B) 以来初めてのこと
- (C) によること
- (D) どころのこと
「初めてのことだ」の語感は?
- (A) เน้นว่าเป็นเรื่องที่ไม่เคยมีมาก่อน หายาก (แฝงอารมณ์ความรู้สึก)
- (B) เกิดขึ้นบ่อย
- (C) บอกเวลาเพียงอย่างเดียว
- (D) คำสั่ง
「こんなに驚いたのは初めてのことだ」の意味は?
- (A) ตกใจเป็นครั้งที่สอง
- (B) ตกใจขนาดนี้บ่อย ๆ
- (C) ไม่ตกใจ
- (D) เป็นครั้งแรกที่ตกใจขนาดนี้
「初めてのことだ」とよく一緒に来るのは?
- (A) ぜひ
- (B) もし
- (C) 〜以来(นับตั้งแต่ 〜)
- (D) たとえ
用法が自然なのは?
- (A) 初めてのことだを食べる。
- (B) こんな経験は初めてのことだ。
- (C) 初めてのことだ行く。
- (D) 初めてのことだに高い。