「〜となると・〜となれば」: พอถึงเรื่อง 〜 / ถ้าถึงขั้นนั้นจริง ๆ (N1)
เมื่อสถานการณ์มาถึงจุดหนึ่ง ผลที่ตามมาก็เป็นไปโดยธรรมชาติ
「留学するとなると、お金が要る」 — พอถึงขั้นนั้นจริง ๆ แล้ว ก็ …
การพูดลอย ๆ เป็นเรื่องหนึ่ง แต่พอต้องลงมือทำจริง สถานการณ์ก็เปลี่ยนไป — 「留学するとなると、まとまったお金が要る (พอถึงขั้นจะไปเรียนต่อต่างประเทศจริง ๆ ก็ต้องใช้เงินก้อนใหญ่).」 「〜となると/〜となれば」 = เมื่อ (ถึงขั้น) เป็นสถานการณ์ของ ~ จริง ๆ แล้ว ก็ (โดยธรรมชาติ) ~ บทความนี้อธิบายแก่นของ “พอถึงคราวจริง/เมื่อสถานการณ์เป็นเช่นนั้น” ความต่างจาก 「ともなると」 ที่เติม 「も」 และการแยกจากรูปเงื่อนไขทั่วไป 「たら/と」
หัวใจสำคัญ: เมื่อ (ถึงขั้น) เป็นสถานการณ์ของ ~ จริง ๆ แล้ว ก็ (โดยธรรมชาติ) ~
「คำนาม/รูปธรรมดา + となると(となれば)」 หมายถึง “เมื่อ (ถึงขั้น) เป็นสถานการณ์ของ ~ จริง ๆ แล้ว เมื่อตกลงกันแล้วว่า ~ (ก็ย่อมเป็นธรรมดาที่) ~” — ผู้พูดสมมติหรือเผชิญหน้ากับสถานการณ์ว่าเป็นจริง แล้วสรุปผลว่า “ในกรณีนั้น โดยธรรมชาติก็ ~”:
- 家を買うとなると、頭金の準備が大変だ (พอถึงขั้นจะซื้อบ้านจริง ๆ การเตรียมเงินดาวน์ก็เป็นเรื่องลำบาก).
- いざ本番となれば、誰でも緊張するものだ (พอถึงคราวจริง ใคร ๆ ก็ตื่นเต้นกันทั้งนั้น).
- 彼が来ないとなると、計画を変えるしかない (ถ้าตกลงแล้วว่าเขาไม่มา ก็ต้องเปลี่ยนแผนเท่านั้น).
ความรู้สึก: แก่นคือ “ถ้าสถานการณ์พัฒนา/ลงเอยเป็น ~ จริง ๆ แล้ว ก็ (โดยธรรมชาติ ตามที่ควรจะเป็น) ~” มักมีน้ำหนักของ “พอถึงคราวจริง พอต้องเผชิญหน้าจริง ๆ” — การจินตนาการเป็นเรื่องหนึ่ง แต่พอถึงขั้นนั้นจริง ๆ ความเป็นจริง (ความยุ่งยาก ความจำเป็น ผลที่ตามมา) ก็ปรากฏขึ้น 「となれば」 คล้ายกัน แต่เอนไปทางสมมติเล็กน้อย ในภาษาไทยใกล้เคียงกับ “พอถึงขั้น ~ จริง ๆ”, “ถ้าถึงเรื่อง ~ แล้ว”, “เมื่อเป็นเช่นนี้ ~”
วิธีต่อคำ
| ต่อกับ | รูปแบบ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| คำนาม | คำนาม + となると/となれば | 結婚となると |
| รูปธรรมดาของคำกริยา | 〜(する)となると | 留学するとなると |
| คำคุณศัพท์・รูปธรรมดา | 〜となれば | 本当だとなれば |
ตามหลังคำนามหรือรูปธรรมดา (結婚となると, 行くとなると, いないとなれば) 「となると」 เอนไปทาง “พอถึงคราวจริง เมื่อตกลงแล้ว” ส่วน 「となれば」 เอนไปทาง “สมมติว่าเมื่อ ~” ทั้งสองมักใช้แทนกันได้ รูป 「ともなると/ともなれば」 ที่เติม 「も」 จะเน้นหนักกว่า (ดู 〈ともなると〉)
ตัวอย่างในบริบท
- 一人暮らしを始めるとなると、家具や家電を一から揃えなければならない。(พอถึงขั้นจะเริ่มอยู่คนเดียว ก็ต้องจัดหาเฟอร์นิเจอร์และเครื่องใช้ไฟฟ้าตั้งแต่ต้น)
- 責任者が辞めるとなれば、組織は混乱するだろう。(ถ้าผู้รับผิดชอบลาออก องค์กรก็คงเกิดความวุ่นวาย)
- 趣味なら楽しいが、仕事となると話は別だ。(ถ้าเป็นงานอดิเรกก็สนุก แต่พอกลายเป็นงานก็เป็นอีกเรื่องหนึ่ง)
- 実際にやるとなると、思ったより難しい。(พอลงมือทำจริง ๆ ก็ยากกว่าที่คิด)
- 全員参加となれば、もっと大きな会場が必要だ。(ถ้าทุกคนเข้าร่วม ก็ต้องใช้สถานที่ที่ใหญ่กว่านี้)
⚠️ กับดักที่ควรหลีกเลี่ยง
① แก่นคือ ‘พอถึงคราวจริง เมื่อเป็นสถานการณ์ของ ~ จริง ๆ’ มีน้ำหนักมากกว่า ‘ถ้า’ ธรรมดา นี่คือความรู้สึกสำคัญของ 「となると」 ไม่ใช่เพียงเงื่อนไขธรรมดา “ถ้า ~” แต่มีน้ำหนักของ “เมื่อ (ถึงขั้น) เป็นสถานการณ์นี้จริง ๆ เมื่อต้องเผชิญหน้ากับมันจริง ๆ” — มักแฝงความต่าง “การจินตนาการเป็นเรื่องหนึ่ง แต่พอถึงขั้นนั้นจริง ๆ ความเป็นจริงก็ต่างออกไป”: 旅行は好きだが、毎週となると疲れる (ฉันชอบเที่ยว แต่พอเป็นทุกสัปดาห์ก็เหนื่อย — พอถึงสถานการณ์จริงที่เป็น “ทุกสัปดาห์” ความรู้สึกก็เปลี่ยนไป) มักใช้เพื่อชี้ “ความเป็นจริงที่ปรากฏเมื่อถึงคราวจริง” (ความยุ่งยาก ค่าใช้จ่าย ความยาก ความจำเป็น) วิธีทดสอบ: เมื่อต้องการเน้น “เมื่อ (ถึงขั้น) เป็น/ตกลงเป็น ~ จริง ๆ แล้ว ก็ (ตามความเป็นจริง) ~” → となると/となれば; ถ้าเพียงสมมติ “ถ้า ~ แล้ว ~” → ใช้ たら/ば
② แยกจาก 「ともなると/ともなれば」 — ตัว 「も」 ที่เติมเข้ามาเน้นหนักกว่า หมายถึง ‘ถึงระดับหรือสถานะที่สูงเช่นนั้น’ ทั้งสองต่างกันเพียงตัว 「も」 แต่ความรู้สึกต่างกัน 「〜となると」 = เมื่อ (ถึงขั้น) เป็นสถานการณ์ของ ~ จริง ๆ แล้ว ~ (สมมติ/พอถึงคราวจริง เป็นกลาง): 社長となると、責任も大きい (พอเป็นประธานบริษัท ความรับผิดชอบก็ใหญ่ด้วย — สมมติสถานการณ์นี้อย่างเรียบ ๆ) 「〜ともなると/ともなれば」 = ถ้าถึงระดับ/สถานะ (ที่สูง) ขนาด ~ แล้ว ก็ย่อมเป็นธรรมดาที่ ~ (เน้นระดับที่สูง ด้วยน้ำเสียง “ถึงขั้นนั้นแล้ว” ดู 〈ともなると〉): 社長ともなると、休む暇もない (พอถึงขั้นเป็นประธานบริษัท ก็ไม่มีเวลาพักเลย — เน้นสถานะ/ระดับที่สูงของ “ประธานบริษัท” ว่า “พอถึงความสูงขนาดนั้น ก็ย่อมเป็นธรรมดาที่ ~”) ข้อแตกต่างคือ 「となると」 สมมติ “เมื่อถึง ~” อย่างเป็นกลาง; 「ともなると」 เติม 「も」 เพื่อเน้น “ถ้าถึงระดับ/สถานะที่สูงขนาด ~” อย่างมีน้ำหนัก (ดู 〈ともなると〉) วิธีทดสอบ: ถ้าเพียงสมมติสถานการณ์ “เมื่อถึงสถานการณ์ของ ~” → となると; ถ้าเน้น “ถึงระดับ/สถานะที่สูงขนาด ~ แล้ว ก็ (โดยธรรมชาติ) ~” → ともなると
③ การต่อคำ: ต่อกับคำนามได้โดยตรง และต่อกับรูปธรรมดาได้ด้วย ด้านการต่อคำ 「となると/となれば」 ตามหลังคำนาม (結婚となると, 仕事となると) หรือรูปธรรมดาของคำกริยา/คำคุณศัพท์ (留学するとなると, 行かないとなれば, 本当だとなれば) กับคำนาม ให้เติม 「となると」 ต่อโดยตรง (ไม่มี だ): ×「結婚だとなると」 → ○「結婚となると」 วิธีทดสอบ: คำนาม + となると (結婚となると); รูปธรรมดา + となると (行くとなると)
🔄 เปรียบเทียบ: となると/ともなると/たら/と
| รูปแบบ | จุดเน้น | ความรู้สึก | ตัวอย่าง |
|---|---|---|---|
| 〜となると | เมื่อ (ถึงขั้น) เป็นสถานการณ์ของ ~ จริง ๆ | พอถึงคราวจริง มีน้ำหนัก | 買うとなると大変 |
| 〜ともなると | ถ้าถึงระดับ/สถานะที่สูงขนาด ~ (ดู 〈ともなると〉) | เน้นระดับที่สูง | 社長ともなると |
| 〜たら | ถ้า ~ (เงื่อนไขธรรมดา การสมมติ) | เป็นกลาง ภาษาพูด | 買ったら |
| 〜と | ทันทีที่ ~ (ความจำเป็น เงื่อนไข) | เป็นไปตามปกติ หลีกเลี่ยงไม่ได้ | 押すと開く |
จุดที่สับสนบ่อย: 「〜となると」 = เมื่อ (ถึงขั้น) เป็นสถานการณ์ของ ~ จริง ๆ แล้ว ~ (มีน้ำหนักของ “พอถึงคราวจริง เมื่อต้องเผชิญหน้า” มักแฝงว่าความเป็นจริงปรากฏขึ้น); 「〜ともなると」 = ถ้าถึงระดับ/สถานะที่สูงขนาด ~ (เติม 「も」 เพื่อเน้นระดับที่สูงและสถานะ ดู 〈ともなると〉); 「〜たら」 = ถ้า ~ (เงื่อนไขธรรมดา การสมมติ เป็นกลาง ภาษาพูด); 「〜と」 = ทันทีที่ ~ (เงื่อนไขที่เป็นไปตามปกติ หลีกเลี่ยงไม่ได้) สำหรับ “พอถึงคราวจริง” ให้ใช้ となると; สำหรับเน้นระดับที่สูงให้ใช้ ともなると; สำหรับการสมมติธรรมดาให้ใช้ たら
💡 สรุปสั้น ๆ
「〜となると/〜となれば」 = เมื่อ (ถึงขั้น) เป็นสถานการณ์ของ ~ จริง ๆ แล้ว ก็ (โดยธรรมชาติ) ~ — มีสามจุด: ① แก่นคือน้ำหนักของ “พอถึงคราวจริง เมื่อถึงขั้น ~ จริง ๆ” ซึ่งเพิ่มความต่างว่า “ความเป็นจริงปรากฏขึ้น” เหนือกว่า “ถ้า” ธรรมดา (趣味なら楽しいが、仕事となると別だ); ② แยกจาก 「ともなると (เติม も เพื่อเน้นว่าถึงระดับ/สถานะที่สูงขนาดนั้น ดู 〈ともなると〉)」; ③ ต่อกับคำนามโดยตรง (結婚となると) และต่อกับรูปธรรมดาได้ด้วย สำนวนนี้แสดงช่องว่างระหว่างอุดมคติกับความเป็นจริงได้ดี — ระหว่าง 「やってみたい」 กับ 「実際にやるとなると」 คือความเป็นจริงที่ 「となると」 ชี้ให้เห็นพอดี ซึ่งปรากฏขึ้นเมื่อถึงคราวจริง เมื่อต้องการบอกว่า “พอถึงขั้นนั้นจริง ๆ ก็ (ไม่ง่ายอย่างที่คิด)” 「となると」 มีพลังมากกว่า 「たら」 ที่ราบเรียบมาก
❓ คำถามที่พบบ่อยแบบสั้น
Q: 「留学するとなると」 กับ 「留学したら」 ต่างกันอย่างไร? ทั้งคู่แปลว่า ‘ถ้าไปเรียนต่อต่างประเทศ’ ไม่ใช่หรือ?
ข้อแตกต่างคือ ‘น้ำหนัก’ และ ‘ความรู้สึก’ 「〜となると」 = เมื่อ (ถึงขั้น) เป็นสถานการณ์ของ ~ จริง ๆ แล้ว ~ (มีน้ำหนักของ “พอถึงคราวจริง เมื่อต้องเผชิญหน้า”): จุดสำคัญของ 「留学するとなると」 ไม่ใช่แค่ “ถ้าไปเรียนต่อต่างประเทศ” แต่มีน้ำหนักของ “เมื่อ (ถึงขั้น) ตัดสินใจ/ลงเอยว่าจะไปเรียนต่อต่างประเทศจริง ๆ เมื่อต้องเผชิญหน้ากับเรื่องนี้จริง ๆ” มักตามด้วยการชี้ “ความเป็นจริงที่ปรากฏเมื่อถึงคราวจริง” (ค่าใช้จ่าย การเตรียมตัว ความยาก): 留学するとなると、費用も手続きも大変だ (พอถึงขั้นจะไปเรียนต่อต่างประเทศจริง ๆ ทั้งค่าใช้จ่ายและขั้นตอนก็ยุ่งยาก — ชี้ความเป็นจริงเมื่อต้องเผชิญหน้า) แฝงความต่างว่า “(การใฝ่ฝันเป็นเรื่องหนึ่ง) แต่พอถึงขั้นนั้นจริง ๆ ก็ไม่ง่าย” 「〜たら」 = ถ้า ~ (เงื่อนไขธรรมดา การสมมติ เป็นกลาง): 「留学したら」 เพียงสมมติอย่างเรียบ ๆ ว่า “ถ้าไปเรียนต่อต่างประเทศ” ความรู้สึกเป็นกลางและราบเรียบ ตามด้วยผลลัพธ์อะไรก็ได้ ไม่ได้เน้น “ความเป็นจริงเมื่อถึงคราวจริง” เป็นพิเศษ: 留学したら、英語が上手になるだろう (ถ้าไปเรียนต่อต่างประเทศ ภาษาอังกฤษคงเก่งขึ้น — การคาดเดาหลังสมมติอย่างเรียบ ๆ) ข้อแตกต่างคือ 「となると」 มีน้ำหนักของ “พอถึงคราวจริง เมื่อต้องเผชิญหน้า” มักมีช่องว่างระหว่างอุดมคติกับความเป็นจริง; 「たら」 เป็นเพียงเงื่อนไขสมมติธรรมดาที่เป็นกลาง วิธีทดสอบ: ถ้าจะเน้น “เมื่อถึงขั้น ~ จริง ๆ แล้ว ก็ (ตามความเป็นจริง) ~” → となると; ถ้าเพียงพูดว่า “ถ้า ~ แล้ว ~” → たら ดังนั้นเมื่อจะบ่นว่า “(เรื่องใฝ่ฝันไม่ว่ากัน) แต่พอถึงขั้นไปเรียนต่อต่างประเทศจริง ๆ ก็ต้องเจอความเป็นจริงสารพัด” ให้ใช้ 「となると」; ถ้าเพียงสมมติว่า “ถ้าไปเรียนต่อต่างประเทศล่ะ” ให้ใช้ 「たら」
Q: 「社長となると」 กับ 「社長ともなると」 ต่างกันเพียงตัว 「も」 ความหมายเหมือนกันหรือไม่?
ไม่ทั้งหมด — 「ともなると」 เพิ่มความรู้สึกของ “การเน้นระดับหรือสถานะที่สูง” ความต่างอยู่ที่ตัว 「も」 「〜となると」 = เมื่อ (ถึงขั้น) เป็นสถานการณ์ของ ~ จริง ๆ แล้ว ~ (สมมติว่าสถานการณ์เป็นจริงอย่างเป็นกลาง): 「社長となると」 เพียงสมมติอย่างเป็นกลางว่า “เมื่อ (ได้เป็น/ถึงคราวของ) ประธานบริษัท” แล้วสรุปผล: 社長となると、決定すべきことが多い (พอเป็นประธานบริษัทก็มีเรื่องที่ต้องตัดสินใจมาก) เป็นการมองสถานการณ์ “ประธานบริษัท” อย่างเรียบ ๆ 「〜ともなると/ともなれば」 = ถ้าถึงระดับ/สถานะที่สูงขนาด ~ แล้ว ก็ย่อมเป็นธรรมดาที่ ~ (เติม 「も」 เน้นระดับและสถานะที่สูง ดู 〈ともなると〉): 「社長ともなると」 เน้นว่า “ประธานบริษัท” เป็นสถานะ/ระดับที่สูงมาก ด้วยน้ำเสียง “ถึงขั้นเป็นประธานบริษัทแล้ว ก็ย่อมเป็นธรรมดาที่ (ต่างจากคนทั่วไป) ~”: 社長ともなると、発言の重みが違う (พอถึงขั้นเป็นประธานบริษัท น้ำหนักของคำพูดก็ต่างออกไป — เน้นความหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่สถานะสูงนำมา) มักใช้กับ “ถ้าถึงระดับ/สถานะ/ปริมาณที่สูงขนาด ~” อย่างมีน้ำหนักและมีอารมณ์ร่วม ข้อแตกต่างคือ 「となると」 สมมติ “เมื่อถึง ~” อย่างเป็นกลาง; 「ともなると」 เติม 「も」 เพื่อเน้น “ถ้าถึงระดับ/สถานะที่สูงขนาด ~” ด้วยน้ำเสียง “ถึงขั้นนั้นแล้ว ก็ย่อมเป็นธรรมดาที่ ~” (ดู 〈ともなると〉) วิธีทดสอบ: ถ้าเพียงสมมติสถานการณ์ → となると; ถ้าเน้น “ถึงระดับ/สถานะที่สูงขนาด ~ แล้ว ก็ (โดยธรรมชาติ) ~” → ともなると สรุปสั้น ๆ: となると = เมื่อถึง ~ (เป็นกลาง); ともなると = ถึงขั้น ~ ขนาดนั้น (เน้นระดับที่สูง)
🖊️แบบทดสอบฝึกทำ
「日本で働く___、ビザの取得が必要だ。」(ถ้าจะทำงานในญี่ปุ่น ก็ต้องขอวีซ่า)
- (A) となると
- (B) とばかり
- (C) どころか
- (D) ながらも
「試験___、いつも緊張してしまう。」(พอถึงเรื่องสอบ ฉันก็ตื่นเต้นทุกที)
- (A) ところで
- (B) となると
- (C) どころか
- (D) にしては
「本格的にやるとなると、相当な準備が必要だ。」ประโยคนี้มีความหมายว่าอย่างไร?
- (A) ไม่มีเจตนาจะทำอย่างจริงจัง
- (B) ทำอย่างจริงจังเสร็จแล้ว
- (C) ถ้าจะทำอย่างจริงจัง ก็ต้องเตรียมตัวไม่น้อย
- (D) ทำอย่างจริงจังก็ไม่มีประโยชน์
「〜となると」の語感として最も適切なものは?
- (A) แสดงความทรงจำในอดีต
- (B) แสดงการเพิ่มเติมแบบขนานธรรมดา
- (C) แสดงความขอบคุณ
- (D) เมื่อสถานการณ์/เงื่อนไขนั้นเป็นจริง ประโยคหลังจะเป็นผลลัพธ์หรือข้อกำหนดที่หลีกเลี่ยงไม่ได้
「となると」の使い方として最も自然な文は?
- (A) 一人暮らしをするとなると、家事も全部自分でやらなければならない。
- (B) 一人暮らしとなるとので、大変だ。
- (C) となると一人暮らし、大変だ。
- (D) 一人暮らしをとなると、する。