「〜にしても・〜にしろ・〜にせよ」: ต่อให้ ~ / ไม่ว่าจะ ~ หรือ ~ (N1)
「遅れるにしても連絡して」「参加するにせよしないにせよ」 — ต่อให้…ก็ยัง… และ ไม่ว่าจะ A หรือ B
「遅れるにしても、連絡して」 — ต่อให้ ~ ก็ยัง …/ไม่ว่าจะ ~ หรือ ~
เมื่อต้องการพูดว่า “ต่อให้เป็นอย่างนั้น ก็ยังต้อง ~” เช่น 「遅れるにしても、必ず連絡してください (ต่อให้จะมาสาย ก็ต้องติดต่อมาเสมอ)」 「〜にしても/〜にしろ/〜にせよ」 = ต่อให้ ~ ก็ยัง …/แม้ในกรณีที่ ~ (การยอมรับแล้วแย้ง) และเมื่อใช้เป็นคู่ 「〜にしても〜にしても」 = ไม่ว่าจะ A หรือ B ก็ยัง … บทความนี้จะอธิบายทั้งการใช้เดี่ยวและการใช้เป็นคู่ ความต่างของระดับภาษาของทั้งสามแบบ (にしても เป็นภาษาพูด/にしろ・にせよ เป็นภาษาเขียน) และวิธีแยกความต่างจาก 「ても」「としても」
แก่นหลัก: ต่อให้ ~ ก็ยัง … (ยอมรับแล้วแย้ง)/ไม่ว่าจะ A หรือ B ก็ยัง …
「รูปธรรมดา/คำนาม + にしても(にしろ/にせよ)」 มีสองการใช้:
① ใช้เดี่ยว = ต่อให้ ~ ก็ยัง … แม้ในกรณีที่ ~ (ยอมรับแล้วแย้ง) — แม้ในกรณีนี้ ข้อสรุปก็ไม่เปลี่ยน:
- 冗談で言ったにしても、彼を傷つけたのは事実だ (ต่อให้พูดเป็นเรื่องล้อเล่น แต่การที่ทำให้เขาเจ็บปวดก็เป็นความจริง)
- 忙しいにせよ、連絡くらいはできたはずだ (ต่อให้ยุ่ง อย่างน้อยก็น่าจะติดต่อมาได้)
② ใช้เป็นคู่ 「〜にしても〜にしても/〜にしろ〜にしろ/〜にせよ〜にせよ」 = ไม่ว่าจะ A หรือ B ก็ยัง … — ยกสองกรณี (ตรงข้ามหรือคู่ขนานกัน) ข้อสรุปเหมือนกัน:
- 行くにしても行かないにしても、早めに決めてほしい (ไม่ว่าจะไปหรือไม่ไป อยากให้ตัดสินใจเร็ว ๆ)
- 賛成にせよ反対にせよ、理由を述べるべきだ (ไม่ว่าจะเห็นด้วยหรือคัดค้าน ก็ควรบอกเหตุผล)
ความรู้สึก: แก่นคือการยอมรับแล้วแย้งว่า “ต่อให้ ~ (กรณีนี้) ก็ยัง … (ข้อสรุปยังเป็นจริง)” ทั้งสามแบบความหมายเหมือนกัน ต่างกันเพียงระดับภาษา: にしても (เป็นภาษาพูดมากกว่า) < にしろ/にせよ (เป็นภาษาเขียนมากกว่า) ในภาษาไทยใกล้เคียงกับ “ต่อให้ ~ ก็ยัง, แม้ว่าจะ ~ ก็ตาม, ไม่ว่าจะ ~ หรือ ~”
การเชื่อมต่อและรูปแบบ
| การใช้ | รูปแบบ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| ใช้เดี่ยว (ยอมรับแล้วแย้ง) | รูปธรรมดา/คำนาม + にしても/にしろ/にせよ | 遅れるにしても |
| ใช้เป็นคู่ (ไม่ว่าจะ A หรือ B) | A にしても B にしても | 行くにしても行かないにしても |
| คำถาม + にしても | ไม่ว่า (ใคร/อะไร/ที่ไหน) | 誰にしても |
ตามหลัง รูปธรรมดาหรือคำนาม (遅れるにしても, 忙しいにしても, 学生にしても) ทั้งสามแบบความหมายเหมือนกัน 「にしても」 เป็นภาษาพูดและใช้ทั่วไปกว่า ส่วน 「にしろ/にせよ」 เป็นภาษาเขียนมากกว่า (にせよ เป็นทางการที่สุด) ใช้คู่กับคำถามได้ (誰にしても = ไม่ว่าใครก็ตาม)
ตัวอย่างการใช้งาน
- どんな理由があるにせよ、暴力は許されない。(ไม่ว่าจะมีเหตุผลอะไร ความรุนแรงก็ไม่อาจยอมรับได้)
- 高いにしても、品質を考えれば妥当な値段だ。(ต่อให้แพง แต่เมื่อคิดถึงคุณภาพก็ถือว่าเป็นราคาที่สมเหตุสมผล)
- やるにしろやめるにしろ、自分で決めなさい。(ไม่ว่าจะทำต่อหรือเลิก ก็ตัดสินใจด้วยตัวเอง)
- 彼が犯人だにしても、証拠がなければ逮捕できない。(ต่อให้เขาเป็นผู้ร้าย ถ้าไม่มีหลักฐานก็จับกุมไม่ได้)
- 結果がどうなるにせよ、全力を尽くすだけだ。(ไม่ว่าผลจะเป็นอย่างไร ก็ทำได้แค่สุดความสามารถ)
⚠️ จุดที่ผู้เรียนมักพลาด
① มีสองการใช้: ① ใช้เดี่ยว ‘ต่อให้ ~ ก็ยัง’ ② ใช้เป็นคู่ ‘ไม่ว่าจะ A หรือ B ก็ยัง’ นี่คือจุดที่ต้องแยกให้ดีที่สุด ① 「〜にしても/にしろ/にせよ」 แบบเดี่ยว = ต่อให้ ~ ก็ยัง … (ยอมรับแล้วแย้ง): แม้ในกรณีนี้ ข้อสรุปข้างหลังก็ยังเป็นจริง: 忙しいにしても、一言くらい言えたはずだ (ต่อให้ยุ่ง อย่างน้อยก็น่าจะพูดสักคำได้) ② แบบคู่ 「〜にしても〜にしても/〜にしろ〜にしろ/〜にせよ〜にせよ」 = ไม่ว่าจะ A หรือ B ก็ยัง …: ยกสองกรณี (ส่วนใหญ่ตรงข้ามกัน) เพื่อบอกว่า “ไม่ว่าจะแบบไหน ข้อสรุปก็เหมือนกัน”: 勝つにせよ負けるにせよ、全力を尽くす (ไม่ว่าจะชนะหรือแพ้ ก็จะทุ่มเทเต็มที่) วิธีทดสอบ: ถ้ามีเพียงตัวเดียว → ต่อให้ ~ ก็ยัง (ยอมรับแล้วแย้ง); ถ้ามาเป็นคู่ (AにしてもBにしても) → ไม่ว่าจะ A หรือ B ก็ยัง
② にしても (ภาษาพูด)/にしろ・にせよ (ภาษาเขียน) — ความหมายเหมือนกัน ต่างกันที่ระดับภาษา ทั้งสามแบบมีความหมายเหมือนกันทุกประการ (ต่อให้ ~ ก็ยัง/ไม่ว่าจะ ~ หรือ) ต่างกันเพียง ระดับความเป็นทางการ: 「にしても」 เป็นภาษาพูดและใช้ทั่วไปกว่า (ภาษาพูดประจำวัน ภาษาเขียนทั่วไป); 「にしろ/にせよ」 เป็นภาษาเขียนและเป็นทางการกว่า (「にせよ」 เป็นทางการที่สุด ใช้กับบทความและโอกาสที่เป็นทางการ) ดังนั้นภาษาพูดประจำวันมักใช้ 「にしても」 ส่วนบทความทางการและเรียงความมักใช้ 「にしろ/にせよ」 วิธีทดสอบ: ภาษาพูด ชีวิตประจำวัน → にしても; ภาษาเขียน ทางการ → にしろ/にせよ ทั้งสามสลับกันตามระดับภาษา ความหมายไม่เปลี่ยน
③ ที่มาของ 「にしろ/にせよ」 — เดิมเป็นรูปคำสั่ง 「しろ/せよ」 แต่ในที่นี้เป็นการยอมรับแล้วแย้ง ไม่ใช่คำสั่ง จุดนี้อ่านผิดได้ง่าย 「しろ/せよ」 ใน 「にしろ/にせよ」 เดิมเป็นรูปคำสั่งของกริยา 「する」 (ทำสิ!) แต่ในรูปแบบ 「〜にしろ/にせよ」 นี้ ไม่ใช่คำสั่ง แต่แสดง การยอมรับแล้วแย้งว่า “ต่อให้ ~ สมมติว่า ~”: どちらにせよ (ไม่ว่าอย่างไหน), いずれにしろ (ไม่ว่าอย่างไรก็ตาม) ตรรกะคล้ายกับ “สมมติให้เป็น ~ (する)” จึงขยายไปเป็นการยอมรับแล้วแย้ง วิธีทดสอบ: เมื่อเห็น 「〜にしろ/にせよ」 ให้อ่านเป็น การยอมรับแล้วแย้ง ว่า “ต่อให้ ~ ไม่ว่าจะ ~” อย่าอ่านผิดเป็นคำสั่งเพียงเพราะมี 「しろ/せよ」
④ แยกจาก 「ても」 — にしても แฝงความรู้สึก ‘ยกเอา ~ มาเป็นข้อตัดสิน’ มากกว่า ส่วน ても เป็นการยอมรับแล้วแย้งแบบธรรมดา ทั้งสองแสดง “ต่อให้ ~ ก็ยัง” ใกล้เคียงกันมาก แต่ความรู้สึกต่างกัน 「〜にしても」 = ต่อให้ ~ (แฝงความรู้สึก ‘ตัดสินจาก ~ เรื่องนี้/กรณีนี้’ มักมีการวิจารณ์บางสิ่ง): 冗談にしてもひどい (ต่อให้เป็นเรื่องล้อเล่นก็ยังแย่เกินไป — ตัดสินจาก “เป็นเรื่องล้อเล่น” แล้วก็ยังเห็นว่าเกินไป) มักแฝง การวิจารณ์หรือตัดสิน บางสิ่ง 「〜ても」 = ต่อให้ ~ (การยอมรับแล้วแย้งแบบธรรมดา ดู 〈ても〉): 雨が降っても行く (ต่อให้ฝนตกก็จะไป — เงื่อนไขการยอมรับแล้วแย้งแบบธรรมดา) เป็นการยอมรับแล้วแย้งที่ พื้นฐานและเรียบง่ายที่สุด ความต่าง: 「にしても」 เอนไปทาง “ยกเอา ~ มาเป็นข้อตัดสิน ก็ยัง…” (มักมีการวิจารณ์ ต่อกับคำนามหรือสถานการณ์ได้); 「ても」 เอนไปทางการยอมรับแล้วแย้งแบบธรรมดา (ต่อให้ ~ ดู 〈ても〉) วิธีทดสอบ: ถ้าต้องการแฝงความหมายว่า “ตัดสินจาก ~ แม้ในแง่ของ ~ ก็ยัง …” → にしても; ถ้าแค่พูดว่า “ต่อให้ ~ ก็ยัง” → ても
🔄 เปรียบเทียบ: にしても/にしろ・にせよ/ても/としても
| รูปแบบ | ความหมาย | ความรู้สึก | ตัวอย่าง |
|---|---|---|---|
| 〜にしても | ต่อให้ ~ (แฝงการตัดสิน) | ภาษาพูด ใช้ทั่วไป | 冗談にしても |
| 〜にしろ/にせよ | ต่อให้ ~/ไม่ว่าจะ ~ หรือ | ภาษาเขียน เป็นทางการ | どちらにせよ |
| 〜ても | ต่อให้ ~ (ดู 〈ても〉) | ยอมรับแล้วแย้งแบบธรรมดา (พื้นฐาน) | 降っても |
| 〜としても | สมมติว่า ~ ก็ตาม | ยอมรับแล้วแย้งแบบสมมติ | 本当だとしても |
สิ่งที่สับสนได้ง่าย: 「〜にしても」 = ต่อให้ ~ (แฝงความรู้สึก “ตัดสินจาก ~” เป็นภาษาพูดและใช้ทั่วไปกว่า ใช้เป็นคู่เพื่อบอกว่าไม่ว่าจะ A หรือ B ได้ด้วย); 「〜にしろ/にせよ」 = ต่อให้ ~/ไม่ว่าจะ ~ หรือ (ความหมายเหมือนกัน เป็นภาษาเขียนและเป็นทางการกว่า にせよ เป็นทางการที่สุด); 「〜ても」 = ต่อให้ ~ (การยอมรับแล้วแย้งแบบธรรมดา พื้นฐานที่สุด ดู 〈ても〉); 「〜としても」 = สมมติว่า ~ ก็ตาม (การยอมรับแล้วแย้งแบบสมมติ) ถ้าเป็นการยอมรับแล้วแย้งที่แฝงการตัดสินใช้ にしても; ถ้าเป็นภาษาเขียนใช้ にしろ/にせよ; ถ้าเป็นการยอมรับแล้วแย้งธรรมดาใช้ ても; ถ้าเป็นการยอมรับแล้วแย้งแบบสมมติใช้ としても
💡 วิธีจำ
「〜にしても/にしろ/にせよ」 = ต่อให้ ~ ก็ยัง …/ไม่ว่าจะ ~ หรือ … — สามประเด็น: ① มีสองการใช้ — ① ใช้เดี่ยว = ต่อให้ ~ ก็ยัง (ยอมรับแล้วแย้ง), ② ใช้เป็นคู่ 「AにしてもBにしても」 = ไม่ว่าจะ A หรือ B ก็ยัง; ② ทั้งสามแบบความหมายเหมือนกัน ต่างกันที่ระดับภาษา — にしても (ภาษาพูด) < にしろ/にせよ (ภาษาเขียน にせよ เป็นทางการที่สุด); ③ แยกจาก 「ても (ยอมรับแล้วแย้งแบบธรรมดา ดู 〈ても〉)」 — にしても มักแฝงความรู้สึก “ยกเอา ~ มาเป็นข้อตัดสิน” ชุดนี้ใช้งานได้จริงมาก — เมื่อต้องการพูดพร้อมการวิจารณ์เล็กน้อยว่า “ต่อให้เป็น ~ ก็ยัง …” (冗談にしてもひどい) หรือยกสองกรณีที่อยู่ตรงข้ามกันเพื่อบอกว่า “ไม่ว่าจะ A หรือ B ก็ยัง …” (行くにしても行かないにしても) ชุด 「にしても」 ใช้ได้ดี ใช้ 「にしても」 ในภาษาพูด และ 「にせよ/にしろ」 ในบทความทางการ — สลับได้อย่างยืดหยุ่น
❓ คำถามที่พบบ่อยแบบสั้น
Q: 「〜にしても」 กับ 「〜にしても〜にしても」 ต่างกันอย่างไร?
ความต่างคือ ‘เดี่ยว’ กับ ‘คู่’ ซึ่งความหมายต่างกัน ① 「〜にしても」 แบบเดี่ยว = ต่อให้ ~ ก็ยัง … (ยอมรับแล้วแย้ง): มีเพียงตัวเดียว เพื่อบอกว่า “แม้ในกรณีนี้ ข้อสรุปข้างหลังก็ยังเป็นจริง”: 疲れているにしても、その態度はよくない (ต่อให้เหนื่อย ท่าทีแบบนั้นก็ไม่ดี — สมมติว่า “เหนื่อย” เป็นจริง ก็ยังวิจารณ์ท่าทีนั้นอยู่) ② แบบคู่ 「〜にしても〜にしても」 = ไม่ว่าจะ A หรือ B ก็ยัง …: 「にしても」 สองตัวมาคู่กัน ตามหลัง สองสิ่งที่ตรงข้ามหรือขนานกัน เพื่อบอกว่า “ไม่ว่ากรณีไหน ข้อสรุปก็เหมือนกัน”: 成功するにしても失敗するにしても、挑戦する価値はある (ไม่ว่าจะสำเร็จหรือล้มเหลว ก็คุ้มค่าที่จะลอง — สองผลลัพธ์ตรงข้าม ข้อสรุปเดียวกัน), 行くにしても行かないにしても、返事はして (ไม่ว่าจะไปหรือไม่ไป ก็ตอบกลับมาด้วย) วิธีทดสอบ: มี 「にしても」 ตัวเดียว → ต่อให้ ~ ก็ยัง (ยอมรับแล้วแย้ง ตัดสินกรณีเดียว); มาเป็นคู่ 「AにしてもBにしても」 (A, B ส่วนใหญ่ตรงข้ามกัน) → ไม่ว่าจะ A หรือ B ก็ยัง (ข้อสรุปไม่เปลี่ยน) เช่นเดียวกัน 「にしろ〜にしろ」「にせよ〜にせよ」 ก็มีทั้งสองการใช้ (เดี่ยว/คู่) ดังนั้นเมื่อเห็นคู่ที่ตามหลังสองสิ่งตรงข้ามกัน (ไป/ไม่ไป ชนะ/แพ้ เห็นด้วย/คัดค้าน) ก็คือ “ไม่ว่าจะ ~ หรือ”
Q: 「にしても」「にしろ」「にせよ」 สามแบบนี้สลับกันได้อย่างอิสระไหม? ต่างกันอย่างไร?
ความหมายเหมือนกันทุกประการ (ล้วนแปลว่า “ต่อให้ ~/ไม่ว่าจะ ~ หรือ”) สลับกันได้ ต่างกันเพียง ‘ระดับความเป็นทางการ’ ทั้งสามเป็นรูปแปรตามระดับภาษาของรูปแบบเดียวกัน: 「〜にしても」 = เป็นภาษาพูดและใช้ทั่วไปกว่า: พบบ่อยในภาษาพูดประจำวันและภาษาเขียนทั่วไป เป็นภาษาพูดและเป็นกลางที่สุดในสามแบบ: 高いにしても、買う価値はある (ต่อให้แพง ก็คุ้มค่าที่จะซื้อ — ชีวิตประจำวัน) 「〜にしろ」 = เป็นภาษาเขียนมากกว่า เป็นทางการเล็กน้อย: เป็นภาษาเขียนมากกว่า 「にしても」 เล็กน้อย พบบ่อยในบทความและโอกาสที่ค่อนข้างเป็นทางการ: いずれにしろ、決断が必要だ (ไม่ว่าอย่างไร ก็ต้องตัดสินใจ) 「〜にせよ」 = เป็นภาษาเขียนที่สุด เป็นทางการที่สุด: เป็นทางการและเป็นภาษาเขียนเชิงวรรณกรรมที่สุดในสามแบบ ส่วนใหญ่ใช้กับบทความทางการ เรียงความ และข้อความที่เคร่งขรึม: どんな事情があるにせよ、規則は守るべきだ (ไม่ว่าจะมีสถานการณ์อย่างไร ก็ควรรักษากฎ — เป็นทางการ) ดังนั้นความต่างมีเพียง ระดับภาษา: ภาษาพูดประจำวัน → にしても; ภาษาเขียนทั่วไป/ค่อนข้างเป็นทางการ → にしろ; บทความทางการ/เรียงความ → にせよ วิธีทดสอบ: ถ้าเป็นภาษาพูดกว่า → にしても; ถ้าเป็นทางการและเป็นภาษาเขียนกว่า → にせよ/にしろ ทั้งสามแบบความหมายเหมือนกัน เลือกตามความเป็นทางการของบริบท โดยไม่กระทบความหมาย
🖊️แบบทดสอบฝึกทำ
「遅れる___、必ず連絡してください。」(ต่อให้จะมาสาย ก็ขอให้ติดต่อมาเสมอ)
- (A) くせに
- (B) ながら
- (C) のに
- (D) にしても
「参加する___、不参加___、事前に返事をください。」(ไม่ว่าจะเข้าร่วมหรือไม่ ก็กรุณาตอบกลับล่วงหน้า)
- (A) にしても、にしても
- (B) だけでなく、も
- (C) なら、でも
- (D) から、まで
「にしても」「にしろ」「にせよ」の正式度の順は?
- (A) にしても > にしろ > にせよ
- (B) にせよ > にしろ > にしても
- (C) にしろ > にせよ > にしても
- (D) 全部同じ
「辞める___、辞めない___、上司に相談すべきだ。」(ไม่ว่าจะลาออกหรือไม่ ก็ควรปรึกษาหัวหน้า)
- (A) から、まで
- (B) なら、でも
- (C) にしても、にしても
- (D) ながら、ながら
「間違いがあった___、それは許されない行為だ。」(ต่อให้มีความผิดพลาด นั่นก็เป็นการกระทำที่ไม่อาจให้อภัยได้)
- (A) にしても
- (B) にしろ
- (C) にせよ
- (D) どれでも