「〜一方で」: Một mặt 〜, mặt khác 〜 (đối lập song song) (N2)

「経済が発展する一方で、環境破壊も進む」 — đặt hai mặt đối lập cạnh nhau một cách gọn gàng.

「経済が発展する一方で、環境が破壊される」 — 「一方で」, đặt hai mặt đối lập cạnh nhau

「経済が発展する一方で、環境が破壊されている」 (một mặt kinh tế phát triển, mặt khác môi trường đang bị hủy hoại) — 「(thể thường) + 一方(いっぽう)で」 đặt hai mặt đối lập cạnh nhau: một mặt là A, mặt khác (lại) là B. Mẫu này dùng để nêu cả hai mặt của một vấn đề một cách khách quan, trong văn viết. Bài viết này giải thích cách kết hợp của 「一方で」, cảm giác “cả hai mặt” đó, và điểm khác với 「反面/に対して」.

Cốt lõi: trình bày hai mặt trong thế đối lập song song

「〜一方で」 = “một mặt A, mặt khác (lại) B”, hai mặt đặt cạnh nhau:

Cảm giác: khách quan, mang tính văn viết, nêu hai mặt đối lập (không quá cảm xúc; dùng trong lập luận, tường thuật).

Cách kết hợp

DạngCách kết hợpVí dụ
động từ/tính từ đuôi i + 一方でthể thường発展する一方で
tính từ đuôi na 〜な/である + 一方でtính từ đuôi na便利な一方で
danh từ 〜である + 一方でdanh từ学生である一方で

Câu ví dụ thực tế

⚠️ Những cái bẫy dễ mắc

① Danh từ và tính từ đuôi na thêm 「である/な」. 便利な一方で (tính từ đuôi na + な)/便利である一方で, 学生である一方で (danh từ + である). Danh từ và tính từ đuôi na không gắn trực tiếp được — phải thêm である hoặc な.

② 「一方で」 (hai mặt đặt cạnh nhau, văn viết, khách quan) so với 「に対して」 (đối chiếu hai đối tượng, A so với B). 一方で = hai mặt của cùng một chủ thể hoặc chủ đề (彼は厳しい一方で優しい = vừa nghiêm khắc vừa tử tế, hai mặt của một người); に対して = đối chiếu hai đối tượng (兄は静かなのに対して、弟は活発だ = anh trai thì trầm lặng, trong khi em trai thì hoạt bát, hai đối tượng). 一方で nêu “hai mặt của một sự việc”, còn に対して so sánh “hai sự việc”.

③ Chủ yếu dùng trong văn viết, lập luận. 「一方で」 mang tính khách quan, trang trọng, thường gặp trong luận văn, báo cáo, bài phê bình để nêu cả hai mặt (ưu và nhược, tích cực và tiêu cực). Ít gặp trong hội thoại thông thường; khẩu ngữ “một mặt… mặt khác” có thể dùng 「〜けど、〜も」 v.v.

🔄 So sánh: 一方で/に対して/反面

DạngSắc tháiVí dụ
〜一方でhai mặt đặt cạnh nhau (cùng chủ thể/chủ đề, văn viết)発展する一方で…
〜に対してđối chiếu hai đối tượng (A so với B)兄に対して弟は…
〜反面mặt trái (đối lập ưu/nhược)便利な反面…

Nêu hai mặt của một sự việc/chủ đề → 一方で; đối chiếu hai đối tượng → に対して; nhấn mạnh “mặt trái (ưu/nhược)” → 反面. Cả ba đều là đối lập; 一方で trung tính nhất và phổ biến nhất trong lập luận. (反面: xem bài riêng.)

💡 Mẹo ghi nhớ

「一方で」 đặt “hai mặt đối lập” cạnh nhau một cách khách quan, trong văn viết — một mặt là A, mặt khác (lại) là B. Hai kiểu thường gặp: ① ưu/nhược hoặc tích cực/tiêu cực của một chủ đề (経済が発展する一方で、環境が破壊される = mặt trái của phát triển là hủy hoại môi trường); ② hai mặt của một chủ thể (彼は厳しい一方で、優しい = vừa nghiêm khắc vừa tử tế). Mẫu này trung tính, trang trọng — một công cụ tuyệt vời cho luận văn, báo cáo, bài phê bình khi muốn nói rằng “mọi việc đều có hai mặt”. Chú ý cách kết hợp: danh từ và tính từ đuôi na thêm 「である/な」. Khác với 「に対して (đối chiếu hai đối tượng)」: 一方で là “hai mặt của một sự việc”, に対して so sánh “hai sự việc”. Để nói một cách khách quan rằng “mọi thứ đều có hai mặt”, 一方で là phù hợp nhất. Từ gần nghĩa 「反面」 có bài riêng.

❓ Hỏi đáp

Q: Làm sao phân biệt 「一方で」 và 「に対して」?

Dựa vào việc bạn đối chiếu “hai mặt của một sự việc” hay “hai đối tượng”. 「一方で」 = nêu hai mặt của cùng một sự việc/chủ đề/chủ thể (một mặt… mặt khác…): この仕事は給料がいい一方で、忙しい (công việc này một mặt lương cao, mặt khác lại bận rộn — hai mặt của một công việc), 彼は優しい一方で、厳しい (vừa tử tế vừa nghiêm khắc — hai mặt của một người). 「に対して」 = đối chiếu hai đối tượng khác nhau (A so với B): 兄は文系なのに対して、弟は理系だ (anh trai học khối xã hội, trong khi em trai học khối tự nhiên — đối chiếu hai người). Tóm lại: “hai mặt của một sự việc” → 一方で; so sánh “hai sự việc khác nhau” → に対して.

Q: Danh từ và tính từ đuôi na kết hợp với 「一方で」 như thế nào?

Danh từ và tính từ đuôi na không gắn trực tiếp vào 「一方で」 được — thêm 「である」 hoặc 「な」: ① tính từ đuôi na — 便利な一方で/便利である一方で (một mặt tiện lợi, mặt khác…), 静かな一方で. ② danh từ — 教師である一方で、作家でもある (một mặt là giáo viên, mặt khác cũng là nhà văn), 学生である一方で. Động từ và tính từ đuôi i gắn trực tiếp ở dạng thể thường: 発展する一方で, 高い一方で. Mẹo nhớ: động từ/tính từ đuôi i → dạng thể thường trực tiếp; tính từ đuôi na → + な/である; danh từ → + である. 「である」 mang tính văn viết, trang trọng hơn, hợp với sắc thái lập luận của 「一方で」.

🖊️Bài kiểm tra luyện tập

  1. 「経済が発展する___、環境破壊も進んでいる。」(Một mặt kinh tế phát triển, mặt khác môi trường bị hủy hoại ngày càng nghiêm trọng)

    • (A) 反面
    • (B) 一方で
    • (C) に対して
    • (D) ものの
  2. 「彼女は仕事ができる___、プライベートでは失敗が多い。」(hai mặt đối lập của cùng một người)

    • (A) 一方で
    • (B) おかげで
    • (C) ばかりに
    • (D) からこそ
  3. 「SNSはコミュニケーションを豊かにする___、孤独感を増す面もある。」

    • (A) ものの
    • (B) そのうえ
    • (C) しかも
    • (D) 一方で
  4. Ngữ cảnh nào phù hợp nhất với 一方で (đối lập song song giữa các chủ thể khác nhau)?

    • (A) この薬は効く反面、副作用が強い。
    • (B) 彼は優しいに対して、彼女は厳しい。
    • (C) 日本の出生率が下がる一方で、高齢者人口は増えている。
    • (D) 成功した一方で、疲れた。
  5. 「都市に若者が集まる___、農村では高齢化が深刻化している。」

    • (A) 反面
    • (B) 一方で
    • (C) に対して
    • (D) ものの