“〜まま”: Giữ nguyên trạng thái / Để nguyên như vậy / Không thay đổi (N4)

「眼鏡をかけたまま泳ぐ」 — một trạng thái được giữ nguyên, không thay đổi.

「眼鏡をかけたまま泳ぐ」 — 「まま」, giữ nguyên một trạng thái

「彼は眼鏡をかけたまま、泳いでいた」 (anh ấy bơi mà vẫn đeo nguyên kính) — 「(động từ thể た/thể ない/danh từ の/tính từ) + まま」 nghĩa là “giữ nguyên một trạng thái nào đó, cứ thế mà làm (việc khác)”, nhấn mạnh “trạng thái đó không thay đổi, và cứ thế tiếp tục….” Giống như 「つけたまま (cứ để bật…), 立ったまま (cứ đứng…), そのまま (cứ để nguyên như vậy)」. Bài viết này giải thích cách nối của 「まま」, sắc thái “giữ nguyên”, và phân biệt với 「ながら (vừa… vừa…)」.

Cốt lõi: trạng thái được giữ nguyên, cứ thế làm (việc khác)

「〜まま」 = “giữ nguyên trạng thái ~ (không đổi), cứ thế mà…”:

Sắc thái: “duy trì một trạng thái, cứ thế (làm việc tiếp theo)” (trạng thái không thay đổi).

Cách kết hợp

DạngCách dùngVí dụ
động từ thể た + ままgiữ nguyên trạng thái đã làmつけたまま
động từ thể ない + ままgiữ nguyên trạng thái chưa làm言わないまま
danh từ 〜の + ままdanh từ昔のまま
tính từ + ままtính từ熱いまま

Câu ví dụ thực tế

⚠️ Những lỗi thường gặp cần tránh

① Động từ ở thể た, không phải thể từ điển. つけたまま (✗ つけるまま), 履いたまま. Để diễn tả “giữ nguyên trạng thái sau khi đã làm”, động từ dùng thể た (không dùng thể từ điển). Để diễn tả “giữ nguyên trạng thái chưa làm”, dùng thể ない (言わないまま).

② 「まま」 (giữ nguyên trạng thái) vs 「ながら」 (làm hai hành động cùng lúc). まま = giữ nguyên một trạng thái, cứ thế làm việc khác (một trạng thái + một hành động: 立ったまま食べる = ăn trong khi đứng, “đứng” là trạng thái được giữ nguyên); ながら = hai hành động diễn ra đồng thời (歩きながら食べる = vừa đi vừa ăn, đi và ăn cùng lúc). まま là “trạng thái không đổi”, ながら là “hai hành động song song”.

③ Danh từ thêm 「の」, tính từ nối trực tiếp. 昔のまま (danh từ + の), そのまま (その + まま), 熱いまま (tính từ đuôi い nối trực tiếp), きれいなまま (tính từ đuôi な + な). Cách nối tùy theo loại từ.

🔄 So sánh: まま/ながら/っぱなし

DạngSắc tháiVí dụ
〜ままgiữ nguyên một trạng thái, cứ thếつけたまま
〜ながらlàm hai hành động cùng lúc歩きながら
〜っぱなしđể mặc bật/bày ra đó (thường mang nghĩa tiêu cực)つけっぱなし

“Giữ nguyên một trạng thái, cứ thế” → まま; “làm hai việc cùng lúc” → ながら; “để mặc đó (không dọn, thường mang nghĩa tiêu cực)” → っぱなし. まま mang tính trung tính, ながら là song song, còn っぱなし có sắc thái trách móc kiểu “để mặc không ai coi sóc”.

💡 Mẹo học

Cốt lõi của 「まま」 là “giữ nguyên một trạng thái, cứ thế mà (làm việc tiếp theo)” — 眼鏡をかけたまま泳ぐ (bơi mà vẫn đeo kính), 靴を履いたまま入る (vào mà vẫn đi giày), 昔のまま (vẫn y như ngày xưa). Cách nối tùy theo loại từ: động từ dùng thể た (つけたまま) hoặc thể ない (言わないまま), danh từ thêm の, tính từ nối trực tiếp. Dễ nhầm nhất là với 「ながら」: まま = một trạng thái được duy trì (立ったまま = trạng thái đang đứng); ながら = hai hành động cùng lúc (歩きながら = vừa đi vừa…). Ngoài ra còn có 「っぱなし (để mặc bật, kèm sắc thái trách móc)」. Khi muốn nói “cứ thế, để nguyên như vậy”, まま là phù hợp nhất.

❓ Câu hỏi thường gặp

Q: Làm sao phân biệt 「まま」 với 「ながら」?

Dựa vào “duy trì một trạng thái” vs “làm hai hành động cùng lúc”. 「まま」 = giữ nguyên một trạng thái không đổi, cứ thế làm việc khác (phần đứng trước là một “trạng thái”): 座ったまま話す (nói chuyện mà cứ ngồi nguyên — “ngồi” là trạng thái được duy trì, không phải hành động), 電気をつけたまま出かけた (ra ngoài mà để nguyên đèn bật). 「ながら」 = hai hành động song song (cả hai đều là “hành động”): 音楽を聞きながら勉強する (vừa nghe nhạc vừa học — nghe và học cùng lúc). Cách kiểm tra: phần đứng trước là “trạng thái được duy trì” (ngồi, bật, mặc) → まま; là “hành động đồng thời” (đi, nghe, xem) → ながら. So sánh 「立ったまま (trạng thái đang đứng) 食べる」 với 「歩きながら (hành động đi bộ) 食べる」 sẽ thấy rõ.

Q: Tại sao động từ trước 「まま」 lại ở thể た (つけたまま)?

Vì 「まま」 nghĩa là “giữ nguyên trạng thái sau khi một hành động đã hoàn thành”, và việc “đã hoàn thành” được đánh dấu bằng thể た (quá khứ). 「エアコンをつけたまま」 = “đã bật điều hòa (hành động đó xong rồi), và giữ nguyên trạng thái ‘đang bật’ ấy” — つけた (đã bật) + まま (giữ nguyên trạng thái đó). Vì vậy động từ ở thể た (đánh dấu hành động đã hoàn thành, trạng thái đang tiếp diễn): 履いたまま (vẫn đi giày), 開けたまま (để mở), 座ったまま (cứ ngồi nguyên). Ngược lại, “giữ nguyên trạng thái ‘chưa làm’” thì dùng thể ない: 言わないまま (không nói), 片付けないまま (không dọn dẹp). Mẹo nhớ: đã làm và giữ nguyên = thể た + まま; chưa làm và giữ nguyên = thể ない + まま.

🖊️Bài kiểm tra luyện tập

  1. 彼は眼鏡を_____まま、泳いでいる。

    • (A) かけた
    • (B) かける
    • (C) かけない
    • (D) かけて
  2. 冷蔵庫の中に飲み物を_____ままにしておいた。

    • (A) 入れて
    • (B) 入れる
    • (C) 入れない
    • (D) 入れた
  3. 彼女は笑顔の_____ままで話し続けた。

    • (A) ある
    • (B) あり
    • (C) の
    • (D) な
  4. 子供たちはテレビを_____まま、寝てしまった。

    • (A) つける
    • (B) つけた
    • (C) つけない
    • (D) つけて
  5. そのままの状態で_____ください。

    • (A) 行く
    • (B) 行って
    • (C) 行った
    • (D) 行かない