“〜に伴って・〜に伴い”: Cùng với / Kéo theo ~ (thay đổi đồng bộ, văn viết) (N1)
Cách diễn đạt sự thay đổi song hành mang tính văn viết hơn 「につれて」
「高齢化に伴い、医療費が増加する」 — khi một việc thay đổi, việc khác chuyển động theo
Khi tiểu luận hay tin tức miêu tả “một việc thay đổi, và một việc khác cũng thay đổi theo”, người ta dùng một cách diễn đạt mang tính văn viết — 「経済の発展に伴って、人々の生活も豊かになった (cùng với sự phát triển của kinh tế, đời sống của người dân cũng trở nên phong phú hơn).」 「〜に伴って/〜に伴い」 = cùng với, kéo theo ~ (thay đổi song hành). Đây là cách nói “cùng với” mang tính văn viết hơn 「につれて」. Bài này làm rõ cốt lõi “A thay đổi → B thay đổi theo”, nghĩa “kéo theo”, và cách phân biệt với 「につれて」「とともに」.
Cốt lõi: khi A (thay đổi/xảy ra), B thay đổi/xảy ra theo
「danh từ/động từ thể từ điển + に伴って(に伴い)」 có nghĩa là “cùng với ~, kéo theo ~” — khi A xảy ra/thay đổi, một việc khác B thay đổi/xảy ra song hành:
- 気温の上昇に伴って、電力需要も増える (cùng với việc nhiệt độ tăng, nhu cầu điện cũng tăng).
- 少子化に伴い、学校の統廃合が進んでいる (cùng với tỷ lệ sinh giảm, việc sáp nhập và đóng cửa trường học đang tiến triển).
- 事業の拡大に伴って、新たな課題も生じている (cùng với việc mở rộng kinh doanh, những vấn đề mới cũng phát sinh).
Cảm nhận: cốt lõi là “khi A (thay đổi/xảy ra), B thay đổi/xảy ra theo.” Mẫu câu này mang tính văn viết, trang trọng hơn, chủ yếu dùng trong tiểu luận, tin tức, báo cáo, miêu tả những thay đổi song hành hoặc việc phát sinh như một tác động đi kèm. Nó mang tính văn viết hơn 「につれて」 và phạm vi rộng hơn — ngoài sự thay đổi song hành dần dần, nó còn có thể có nghĩa “kéo theo A (sự kiện này), B phát sinh như một tác động đi kèm” (結婚に伴って引っ越す = chuyển nhà kéo theo việc kết hôn). 「に伴う」 còn có nghĩa “đi kèm, kéo theo” (危険を伴う = đi kèm nguy hiểm). Trong tiếng Việt: cùng với ~, kéo theo ~.
Cách kết hợp và dạng thức
| Kết hợp với | Dạng | Ví dụ |
|---|---|---|
| danh từ | danh từ + に伴って/に伴い | 発展に伴って |
| động từ thể từ điển | 〜(する)に伴って | 成長するに伴って |
| danh từ + を伴う | đi kèm, kéo theo (tha động từ) | 危険を伴う |
Đứng sau danh từ hoặc động từ thể từ điển (発展に伴って, 成長するに伴って). 「に伴い」 là dạng văn viết hơn một chút của 「に伴って」 (thường gặp trong văn bản công, tiểu luận). Còn có 「(danh từ) を伴う」 = đi kèm, kéo theo (危険を伴う = đi kèm rủi ro). Tất cả đều thiên về văn viết, trang trọng.
Câu ví dụ
- 技術の進歩に伴って、私たちの生活は大きく変わった。(Cùng với tiến bộ công nghệ, cuộc sống của chúng ta đã thay đổi rất nhiều.)
- 都市化に伴い、地方の過疎化が深刻になっている。(Cùng với đô thị hóa, tình trạng dân cư thưa thớt ở nông thôn đang trở nên nghiêm trọng.)
- 役職が上がるに伴って、責任も重くなる。(Khi chức vụ tăng lên, trách nhiệm cũng nặng hơn.)
- 台風の接近に伴い、各地で警報が発令された。(Cùng với việc bão đến gần, cảnh báo đã được ban bố ở nhiều nơi.)
- この手術は、一定のリスクを伴う。(Ca phẫu thuật này đi kèm một mức độ rủi ro nhất định.)
⚠️ Những chỗ người học hay mắc lỗi
① Cốt lõi là ‘A thay đổi/xảy ra → B thay đổi/xảy ra theo’, mang tính văn viết và trang trọng hơn. Đây là sắc thái cốt lõi của 「に伴って」. Nghĩa là “khi A (thay đổi hoặc xảy ra), B thay đổi/xảy ra theo” — A và B có quan hệ liên kết, song hành: 高齢化に伴って、労働人口が減る (cùng với già hóa dân số, lực lượng lao động giảm — A “già hóa” và B “lao động giảm” liên kết với nhau). Mẫu câu này mang tính văn viết, trang trọng hơn, chủ yếu dùng trong tiểu luận, tin tức, báo cáo, văn bản công, miêu tả những thay đổi song hành về xã hội, kinh tế. Cách kiểm tra: muốn nói trong văn viết rằng “khi A (thay đổi/xảy ra), B ~ theo” → に伴って/に伴い.
② Nó còn có thể có nghĩa ‘kéo theo A (sự kiện này), B phát sinh như một tác động đi kèm’ (không giới hạn ở thay đổi dần dần). Đây là chỗ 「に伴って」 có phạm vi rộng hơn 「につれて」. Ngoài “thay đổi song hành dần dần”, 「に伴って」 còn có thể có nghĩa “kéo theo A (một sự kiện/hành động nào đó), B phát sinh, xảy ra đi kèm” — A có thể là một sự kiện xảy ra một lần: 転勤に伴って、家族で引っ越した (kéo theo việc thuyên chuyển công tác, cả gia đình đã chuyển nhà — “thuyên chuyển” là sự kiện một lần, “chuyển nhà” phát sinh đi kèm), 法改正に伴い、手続きが変更された (kéo theo việc sửa đổi luật, thủ tục đã được thay đổi). Cách dùng “kéo theo một sự kiện, ~ phát sinh đi kèm” này kém tự nhiên hơn với 「につれて」 (vốn nghiêng về thay đổi dần dần liên tục). Cách kiểm tra: “kéo theo một sự kiện (xảy ra một lần) nào đó, ~ phát sinh đi kèm” → に伴って (につれて kém tự nhiên hơn).
③ Phân biệt với 「につれて」 — につれて nghiêng về thay đổi dần dần liên tục, に伴って có phạm vi rộng hơn (dần dần hoặc đi kèm). Đây là cặp cần phân biệt nhất. 「〜につれて」 = cùng với ~ (dần dần ~) (thay đổi song hành dần dần liên tục, xem 〈につれて〉): 年を取るにつれて、体力が衰える (cùng với tuổi tác, thể lực dần suy giảm — cùng thay đổi dần dần liên tục). Nó nhấn mạnh “khi A dần dần ~, B cũng dần dần ~”, một sự thay đổi liên tục, dần dần, cả hai đều là những thứ “có thể thay đổi dần dần”. 「〜に伴って」 = cùng với ~, kéo theo ~ (thiên về văn viết hơn; thay đổi song hành dần dần, hoặc tác động đi kèm của một sự kiện xảy ra một lần): 技術の進歩に伴って、生活が変わる (cùng với tiến bộ công nghệ, cuộc sống thay đổi — dần dần)/転勤に伴って、引っ越す (chuyển nhà kéo theo việc thuyên chuyển — tác động đi kèm của một sự kiện xảy ra một lần). Nó có phạm vi rộng hơn, thiên về văn viết hơn. Khác biệt: 「につれて」 nghiêng về thay đổi dần dần liên tục (dần dần ~, xem 〈につれて〉); 「に伴って」 thiên về văn viết hơn, phạm vi rộng hơn (thay đổi dần dần + tác động đi kèm của sự kiện xảy ra một lần). Cách kiểm tra: “khi A dần dần ~” liên tục, dần dần → につれて; thay đổi song hành mang tính văn viết, hoặc “kéo theo một sự kiện (xảy ra một lần) nào đó, ~ phát sinh đi kèm” → に伴って.
④ Phân biệt với 「とともに」 — とともに nghiêng về ‘cùng với/đồng thời’, に伴って nghiêng về ‘B liên kết với A’. Cả hai đều có thể có nghĩa “cùng với”, nhưng khác nhau đôi chút về trọng tâm. 「〜とともに」 = cùng với ~, đi cùng với (xem 〈とともに〉): 時代とともに、価値観も変わる (cùng với thời đại, giá trị quan cũng thay đổi). Nó có thể có nghĩa “cùng với, đồng thời” (song song cùng lúc) hoặc “đi cùng với”, phạm vi rộng. 「〜に伴って」 = cùng với ~, kéo theo ~ (nhấn mạnh ‘quan hệ song hành mang tính liên kết, nhân quả’ giữa A và B): それに伴って (kéo theo điều đó ~), nhấn mạnh hơn mối quan hệ liên kết, đi kèm kiểu “vì A nên B ~”. Sự khác biệt rất tinh tế, phần lớn thay thế được cho nhau; 「に伴って」 nghiêng nhiều hơn về “A kích hoạt/thúc đẩy B”, còn 「とともに」 có phạm vi rộng hơn (xem 〈とともに〉). Cách kiểm tra: muốn nhấn mạnh “B liên kết, đi kèm với A” → に伴って; “cùng với/đồng thời” hoặc “cùng với” nói chung → とともに.
🔄 So sánh: に伴って/につれて/とともに/にしたがって
| Dạng | Ý nghĩa | Trọng tâm | Ví dụ |
|---|---|---|---|
| 〜に伴って/に伴い | cùng với ~, kéo theo ~ | thiên về văn viết hơn; thay đổi song hành + tác động đi kèm của sự kiện một lần | 発展に伴って |
| 〜につれて | cùng với ~ (dần dần ~) (xem 〈につれて〉) | thay đổi song hành dần dần liên tục | 年を取るにつれて |
| 〜とともに | cùng với/đi cùng với ~ (xem 〈とともに〉) | song song cùng lúc/đi cùng với (rộng) | 時代とともに |
| 〜にしたがって | theo/cùng với ~ (xem 〈にしたがって〉) | tuân theo chỉ dẫn/cùng với sự thay đổi | 指示にしたがって |
Dễ nhầm lẫn: 「〜に伴って/に伴い」 = cùng với ~, kéo theo ~ (thiên về văn viết, trang trọng hơn; A thay đổi → B thay đổi theo, hoặc tác động đi kèm của một sự kiện xảy ra một lần; còn có を伴う = đi kèm, kéo theo); 「〜につれて」 = cùng với ~ (dần dần ~) (thay đổi song hành dần dần liên tục, xem 〈につれて〉); 「〜とともに」 = cùng với/đi cùng với ~ (song song cùng lúc hoặc đi cùng, rộng, xem 〈とともに〉); 「〜にしたがって」 = theo/cùng với ~ (tuân theo chỉ dẫn hoặc cùng với sự thay đổi, xem 〈にしたがって〉). Thay đổi song hành mang tính văn viết dùng に伴って; thay đổi dần dần dùng につれて.
💡 Điều cần nhớ
「〜に伴って/〜に伴い」 = cùng với ~, kéo theo ~ — gồm ba điểm: ① cốt lõi là quan hệ song hành, liên kết “A thay đổi/xảy ra → B thay đổi/xảy ra theo”, mang tính văn viết và trang trọng hơn (tiểu luận, tin tức, văn bản công); ② ngoài thay đổi song hành dần dần, nó còn có thể có nghĩa “kéo theo một sự kiện (xảy ra một lần) nào đó, B phát sinh đi kèm” (転勤に伴って引っ越す); ③ phân biệt với 「につれて (thay đổi dần dần liên tục, xem 〈につれて〉)」「とともに (rộng, xem 〈とともに〉)」. Cách nói “cùng với” này là dạng văn viết, trang trọng — khi muốn miêu tả trong tiểu luận hay tin tức rằng “khi A thay đổi, B ~ theo”, 「に伴って」 trang trọng và có phạm vi rộng hơn 「につれて」 vốn nghiêng về khẩu ngữ; còn trong đời thường, 「につれて」 hoặc 「とともに」 tự nhiên hơn. (Hãy nhớ 「に伴い」 là dạng văn viết hơn một chút của nó, thường gặp trong văn bản công, báo cáo.)
❓ Những câu hỏi thường gặp
Q: 「に伴って」 và 「につれて」 khác nhau thế nào? Đều là ‘cùng với’ phải không?
Sự khác biệt nằm ở ‘phạm vi’ và ‘bản chất của sự thay đổi’. 「〜につれて」 = cùng với ~ (dần dần ~) (thay đổi song hành dần dần liên tục, xem 〈につれて〉): nó nhấn mạnh “khi A dần dần ~, B cũng dần dần ~”, một sự thay đổi liên tục, dần dần — cả A và B đều phải là những thứ “có thể thay đổi dần dần”, hai bên cùng thay đổi từng chút một, liên kết với nhau: 年を取るにつれて、記憶力が衰える (cùng với tuổi tác, trí nhớ dần suy giảm — liên tục, dần dần), 高くなるにつれて、気温が下がる (khi (độ cao) tăng lên, nhiệt độ dần giảm). Nó dành riêng cho “thay đổi song hành dần dần, liên tục”. 「〜に伴って」 = cùng với ~, kéo theo ~ (thiên về văn viết hơn; phạm vi rộng hơn): ngoài “thay đổi song hành dần dần” (発展に伴って、生活が変わる), nó còn có thể có nghĩa “kéo theo một sự kiện (xảy ra một lần) nào đó, B phát sinh đi kèm” — A có thể là một sự kiện xảy ra một lần, B phát sinh đi kèm: 転勤に伴って、引っ越した (đã chuyển nhà kéo theo việc thuyên chuyển — “thuyên chuyển” là sự kiện một lần, “chuyển nhà” là đi kèm, không phải thay đổi dần dần), 法改正に伴い、手続きが変わった (kéo theo việc sửa đổi luật, thủ tục đã thay đổi). Cách dùng “kéo theo một sự kiện, ~ phát sinh đi kèm” này kém tự nhiên hơn với 「につれて」. Khác biệt: 「につれて」 nghiêng về thay đổi dần dần liên tục (dần dần ~, cả A và B đều có thể thay đổi dần dần, xem 〈につれて〉); 「に伴って」 thiên về văn viết hơn, phạm vi rộng hơn (thay đổi dần dần + tác động đi kèm của sự kiện xảy ra một lần). Cách kiểm tra: “khi A dần dần ~, B cũng dần dần ~” liên tục, dần dần → につれて; thay đổi song hành mang tính văn viết, hoặc “kéo theo một sự kiện (xảy ra một lần) nào đó, ~ phát sinh đi kèm” → に伴って. Vì vậy “thể lực dần suy giảm theo tuổi tác” (dần dần) dùng 「につれて」, còn “chuyển nhà kéo theo việc thuyên chuyển” (tác động đi kèm của sự kiện một lần) dùng 「に伴って」.
Q: 「に伴って」 và 「を伴う」 khác nhau thế nào?
Sự khác biệt nằm ở ‘cùng với (tự động từ)’ và ‘đi kèm, kéo theo (tha động từ)’, và trợ từ cũng khác. 「(danh từ) に伴って/に伴い」 = cùng với ~ (A thay đổi, B thay đổi theo, ‘song hành, liên kết’): nó dùng trợ từ 「に」, với nghĩa “khi A (thay đổi/xảy ra), B ~ theo”, A và B là hai thứ liên kết với nhau: 経済成長に伴って、物価も上がる (cùng với tăng trưởng kinh tế, giá cả cũng tăng — A “tăng trưởng” thúc đẩy B “giá tăng”). Đây là mẫu “cùng với A, B thay đổi song hành”. 「(danh từ) を伴う」 = đi kèm, kéo theo ~ (việc một thứ gì đó ‘tự mang theo, kéo theo’ một yếu tố nào đó, tha động từ): nó dùng trợ từ 「を」, với nghĩa “(một thứ gì đó) tự nó đi kèm, mang theo ~ (một yếu tố, rủi ro nào đó)”: この計画は、大きなリスクを伴う (kế hoạch này đi kèm rủi ro lớn — bản thân kế hoạch “mang theo” rủi ro), 痛みを伴う治療 (phương pháp điều trị đi kèm đau đớn), 危険を伴う作業 (công việc đi kèm nguy hiểm). Nó có nghĩa “một thứ gì đó mang theo/kéo theo một yếu tố nào đó.” Khác biệt: 「に伴って」 = cùng với A (B thay đổi song hành) (trợ từ に, thay đổi song hành); 「を伴う」 = đi kèm, kéo theo ~ (trợ từ を, một thứ gì đó tự mang theo một yếu tố). Cách kiểm tra: muốn nói “cùng với A, B thay đổi theo” → に伴って (経済成長に伴って物価が上がる); muốn nói “(một thứ gì đó) tự nó đi kèm, mang theo ~ (rủi ro/đau đớn)” → を伴う (リスクを伴う). Một bên là “A thay đổi, B cũng thay đổi” (に), một bên là “một thứ gì đó mang theo một yếu tố” (を).
🖊️Bài kiểm tra luyện tập
「経済の発展___、人々の生活水準も向上した。」(Khi kinh tế phát triển, mức sống của người dân cũng được nâng cao.)
- (A) に伴って
- (B) にひきかえ
- (C) はおろか
- (D) にもかかわらず
Đáp án nào sắp xếp 「に伴って」「に従って」「につれて」 từ trang trọng nhất đến ít trang trọng nhất?
- (A) につれて > に伴って > に従って
- (B) につれて > に従って > に伴って
- (C) に従って > につれて > に伴って
- (D) に伴って > に従って > につれて
Trong 「地震に伴う被害が拡大している。」, 「に伴う」 được dùng như thế nào?
- (A) Chỉ nguyên nhân/lý do
- (B) Bổ nghĩa cho danh từ (cái ~ đi kèm / phát sinh từ ~)
- (C) Chỉ sự đối lập (nghịch tiếp)
- (D) Chỉ sự kết thúc của một hành động
Câu nào nắm bắt đúng nhất sắc thái của 「〜に伴って」?
- (A) Khi A phát triển, nó kéo theo sự thay đổi đồng bộ ở B (văn viết, có quan hệ nhân quả đồng thời)
- (B) Mặc dù ~, nhưng (nghịch tiếp)
- (C) Nhờ có ~
- (D) Dù cho ~
Câu nào dùng 「に伴って」 tự nhiên nhất?
- (A) に伴って高齢化、増える。
- (B) 高齢化に伴ってので、増える。
- (C) 高齢化に伴って、医療費が増大している。
- (D) 高齢化をに伴って増える。