“〜ikani・〜ikani〜ka”: (Đến mức) nào / Biết bao 〜 (câu hỏi/cảm thán về mức độ theo lối văn viết) (N2)

「努力がいかに大切か」「いかに急いでも」 — “bao nhiêu/đến mức nào…” và “dù … đến đâu…” trong văn viết.

「この経験が、いかに大切かを学んだ」 — ‘như thế nào/đến mức nào' theo lối văn viết

「留学して、日本語を話せることがいかに重要かを実感した」 (đi du học, tôi thấm thía việc nói được tiếng Nhật quan trọng đến mức nào) — 「いかに/いかに〜か」 là cách nói “như thế nào ~, đến mức nào ~” mang tính văn viết, văn chương: = 「どんなに・どれほど」 trong văn nói, nhưng trang trọng hơn, thiên về thuyết minh hơn. Nó diễn tả mức độ (đến mức nào …), phương pháp (bằng cách nào …), và cũng có thể trở thành câu cảm thán. Bài này hướng dẫn cách dùng và cách kết hợp của 「いかに」, đồng thời phân biệt với 「どれほど・どんなに」 trong văn nói (N2).

Cốt lõi: như thế nào ~, đến mức nào ~ (= dạng văn viết của どんなに/どれほど)

「いかに」 là một phó từ nghi vấn/cảm thán mang tính văn viết, trang trọng, với các cách dùng chính:

Cảm giác: “đến mức nào …/như thế nào …” — cốt lõi là “một cách trang trọng, trong văn viết, hỏi/than thở về ‘mức độ' hoặc ‘phương pháp'”, = 「どんなに・どれほど」 trong văn nói nhưng ở văn phong cao hơn, thường gặp trong văn thuyết minh, diễn văn, bài viết.

Cách dùng & các dạng

DạngÝ nghĩaVí dụ
いかに〜かđến mức nào ~ (mức độ, đi với か)いかに大切か
いかに〜てもdù ~ đến đâu, cho dù thế nàoいかに〜ても
いかにしてbằng cách nào (phương pháp)いかにして〜か
いかに(も)quả thật, đích thực (một từ khác)いかにも〜らしい

Đi sau tính từ/động từ (いかに難しいか・いかに努力しても). 「いかに〜か」 chỉ mức độ (đến mức nào …), thường kết thúc bằng 「〜かがわかる/〜かを示す」; 「いかに〜ても」 chỉ sự nhượng bộ (dù … đến đâu); 「いかにして」 chỉ phương pháp (bằng cách nào …). Lưu ý 「いかにも」 là một từ khác (= quả thật, đích thực; いかにも彼らしい = đúng là phong cách của anh ấy).

Xem trong ngữ cảnh

⚠️ Những chỗ người học hay nhầm

① 「いかに」 là dạng văn viết của 「どんなに・どれほど」. Ba từ này gần nghĩa (đến mức nào ~), khác nhau ở văn phong. どんなに/どれほど = văn nói~thông dụng (どんなに大変か = vất vả đến mức nào; xem 〈どれほど〉); いかに = văn viết, văn chương, trang trọng (いかに大変か — mang cảm giác thuyết minh, diễn văn). Với “đến mức nào ~” trong văn thuyết minh, diễn văn, văn bản trang trọng thì dùng いかに; trong lời nói hằng ngày thì dùng どんなに/どれほど. Dùng 「いかに」 cho những chuyện vặt hằng ngày nghe sẽ quá sách vở.

② 「いかに〜か」 chỉ mức độ, thường kết thúc bằng 「〜かがわかる/〜かを示す」. Sau 「いかに〜か」 (đến mức nào …) thường là “〜かがわかる (hiểu được … đến mức nào)・〜かを物語る (cho thấy … đến mức nào)・〜かを痛感する (thấm thía … đến mức nào)”: この事故は、安全がいかに大切かを教えてくれた (vụ tai nạn này đã dạy chúng ta an toàn quan trọng đến mức nào). Nó thường dùng trong cấu trúc thuyết minh “(qua một điều gì đó) nhận ra/hiểu được ‘… đến mức nào'”. Đừng bỏ 「か」 (か trong いかに〜か là then chốt).

③ 「いかに〜ても」 = dù ~ đến đâu (nhượng bộ) — đừng nhầm với 「いかに〜か」 (mức độ). いかに〜ても = dù ~ đến đâu, cho dù ~ thế nào (= どんなに〜ても, nhượng bộ) (いかに急いでも間に合わない = dù vội đến đâu cũng không kịp); いかに〜か = đến mức nào ~ (mức độ/cảm thán) (いかに難しいか = khó đến mức nào). Hãy xem phần kết thúc là 「ても」 hay 「か」: với 「ても」 = nhượng bộ (dù … vẫn …); với 「か」 = mức độ (đến mức nào …). Ngoài ra 「いかにも」 (= quả thật, đích thực) là một từ hoàn toàn khác — đừng nhầm với 「いかに」.

🔄 So sánh với các dạng tương tự: いかに/どれほど/どんなに/いかにして

DạngSắc tháiVí dụ
いかに〜かđến mức nào ~ (văn viết, thuyết minh)いかに大切か
どれほどđến mức nào ~ (văn viết, có thể cảm thán)どれほど〜ことか
どんなにđến mức nào ~ (văn nói~thông dụng)どんなにうれしいか
いかにしてbằng cách nào (bằng phương tiện gì, văn viết)いかにして〜か

Dễ nhầm lẫn: 「いかに」 = như thế nào/đến mức nào (văn viết, văn chương, thuyết minh/diễn văn); 「どれほど」 = đến mức nào ~ (văn viết, có thể đi với ことか để cảm thán; xem 〈どれほど〉); 「どんなに」 = đến mức nào ~ (văn nói thông dụng); 「いかにして」 = bằng cách nào (phương pháp). Với “đến mức nào ~” trong văn thuyết minh trang trọng thì dùng いかに, trong lời nói hằng ngày thì dùng どんなに, với phương pháp thì dùng いかにして.

💡 Mẹo phán đoán khi thi

「いかに/いかに〜か」 = như thế nào ~, đến mức nào ~, là dạng văn viết, văn chương của 「どんなに・どれほど」, thường gặp trong văn thuyết minh, diễn văn, văn bản trang trọng. Ba cách dùng: ① いかに〜か = đến mức nào ~ (mức độ, thường kết thúc bằng 「〜かがわかる/を示す」) (安全がいかに大切かを教えてくれた); ② いかに〜ても = dù ~ đến đâu (nhượng bộ) (いかに努力しても限界がある); ③ いかにして = bằng cách nào (phương pháp) (いかにして解決するか). Ba điểm cần nhớ: ① đây là dạng văn viết của どんなに/どれほど (lời nói hằng ngày dùng どんなに; xem 〈どれほど〉); ② đi với 「か」 = mức độ, đi với 「ても」 = nhượng bộ, phân biệt qua phần kết thúc; ③ 「いかにも」 (quả thật, đích thực) là một từ khác — đừng nhầm. Với “đến mức nào ~” trong văn thuyết minh trang trọng, いかに là phù hợp nhất.

❓ Những thắc mắc bạn có thể có

Q: 「いかに」 và 「どんなに・どれほど」 có nghĩa giống nhau không? Khi nào dùng cái nào?

Gần nghĩa (đều là “đến mức nào ~” về mức độ), khác nhau ở văn phong (văn viết hay văn nói). 「どんなに/どれほど」 = đến mức nào (văn nói~thông dụng, dùng được từ hội thoại hằng ngày đến văn viết thông thường): どんなに心配したか (tôi đã lo lắng đến mức nào); どれほど大変だったか (vất vả đến mức nào). Đây là cách nói “đến mức nào …” hằng ngày, tự nhiên, phù hợp với mọi bối cảnh. 「いかに」 = đến mức nào (văn viết, văn chương, trang trọng, thường gặp trong văn thuyết minh, diễn văn, văn bản trang trọng): この経験は、努力がいかに大切かを教えてくれた (trải nghiệm này đã dạy tôi nỗ lực quan trọng đến mức nào — giọng thuyết minh); 環境問題がいかに深刻か (vấn đề môi trường nghiêm trọng đến mức nào — văn viết). Văn phong của nó cao hơn, văn chương hơn, phù hợp nhất với văn thuyết minh trang trọng, diễn văn, báo cáo bằng văn bản; trong trò chuyện thân mật, 「いかに」 nghe quá sách vở, quá cứng (bình thường sẽ nói 「どんなに大変か」 chứ không phải 「いかに大変か」). Cách kiểm tra: “đến mức nào ~” trong lời nói hằng ngày, văn viết thông thường → どんなに/どれほど; văn thuyết minh trang trọng, diễn văn, văn viết nghiêm trang → いかに. Vì vậy trong một bài luận hay diễn văn, hãy nhấn mạnh “quan trọng đến mức nào …” bằng 「いかに重要か」; giữa bạn bè, hãy nói “vất vả đến mức nào” bằng 「どんなに大変だったか」. Cả ba có thể thay thế cho nhau, chỉ khác văn phong: いかに là trang trọng/văn viết nhất. (どれほど・どんなに: xem 〈どれほど〉.)

Q: Làm sao phân biệt 「いかに〜か」 với 「いかに〜ても」? Cả hai đều bắt đầu bằng 「いかに」.

Tùy phần kết thúc là 「か」 hay 「ても」 — nghĩa khác nhau. 「いかに〜か」 = đến mức nào ~ (chỉ ‘mức độ' hoặc cảm thán, kết thúc bằng 「か」, thường theo sau là 「〜かがわかる/〜かを示す」): この写真は、当時の暮らしがいかに厳しかったかを物語る (bức ảnh này cho thấy cuộc sống thời đó khắc nghiệt đến mức nào — chỉ mức độ “đến mức nào …”); 彼がいかに優秀かは、実績を見れば分かる (anh ấy xuất sắc đến mức nào, xem thành tích là biết). Nó hỏi/than thở về “mức độ lớn đến đâu ….” 「いかに〜ても」 = dù ~ đến đâu, cho dù ~ thế nào (chỉ ‘sự nhượng bộ', kết thúc bằng 「ても」, = どんなに〜ても): いかに忙しくても、家族との時間は大切にしたい (dù bận đến đâu, tôi vẫn muốn trân trọng thời gian bên gia đình — nhượng bộ); いかに説明しても、彼は理解しようとしない (dù tôi giải thích thế nào, anh ta cũng không chịu hiểu). Nó chỉ sự nhượng bộ “cho dù … đến một mức độ nào đó, vẫn ….” Mẹo: hãy nhìn phần kết thúc của mệnh đề sau 「いかに」 — 「か」 = mức độ/cảm thán (đến mức nào …); 「ても」 = nhượng bộ (dù … vẫn …). Ví dụ, 「いかに難しいか」 (khó đến mức nào) so với 「いかに難しくても」 (dù khó đến đâu). Một bên nói “đến mức nào …”, một bên nói “cho dù … vẫn …” — phân biệt qua phần kết thúc か/ても.

🖊️Bài kiểm tra luyện tập

  1. 「努力が___大切か、改めて感じた。」(quan trọng đến mức nào — văn viết)

    • (A) どうして
    • (B) いかに
    • (C) なぜ
    • (D) いつ
  2. 「___急いでも、間に合わないだろう。」(dù vội đến đâu cũng sẽ không kịp)

    • (A) いくつ
    • (B) いかが
    • (C) いかにも
    • (D) いかに
  3. 「いかに難しいか分かった」の意味は?

    • (A) Hỏi xem có khó không
    • (B) Hoàn toàn không khó
    • (C) Đã hiểu nó khó đến mức nào
    • (D) Ra lệnh cho nó trở nên khó
  4. Văn phong của 「いかに」 là gì?

    • (A) Văn viết (trong văn nói thường dùng どんなに / どう hơn)
    • (B) Ngôn ngữ trẻ em
    • (C) Tiếng lóng trên mạng
    • (D) Thể mệnh lệnh
  5. 用法が自然なのは?

    • (A) いかにを食べる。
    • (B) いかに行きます。
    • (C) いかに苦労したかを語る。
    • (D) いかにだ大切。