“〜izen to shite・〜imada ni”: Vẫn / Cho đến tận bây giờ (N2)

「問題は依然として解決していない」 và 「未だに連絡がない」 — “vẫn”, theo kiểu trung tính và kiểu kèm tiếng thở dài.

「事故から一年、原因は未だに不明だ」 — sau từng ấy thời gian, vẫn …

「あの事故から一年経つが、原因は未だに分かっていない」 (đã một năm kể từ vụ tai nạn đó, vậy mà nguyên nhân vẫn chưa được làm rõ) — 「依然として(いぜんとして)/未だに(いまだに)」 đều có nghĩa là “vẫn ~, như trước”: một tình huống tiếp diễn không thay đổi. Khác biệt: 「依然として」 khách quan hơn (vẫn như vậy); 「未だに」 mang sự ngạc nhiên hoặc sốt ruột kiểu “(sau từng ấy thời gian) mà vẫn …”. Bài này hướng dẫn cách dùng của cả hai và sự khác nhau giữa chúng, đồng thời phân biệt với 「まだ・今でも」 (N2).

Cốt lõi: vẫn ~, như trước (tình huống tiếp diễn không thay đổi)

Cả hai đều là phó từ, đánh dấu “(sau một khoảng thời gian,) tình huống vẫn tiếp diễn, không thay đổi”:

Cảm giác: “vẫn/cho đến tận bây giờ vẫn” — cốt lõi là “một tình huống tiếp diễn, không thay đổi.” 「依然として」 thiên về khách quan, văn viết (chỉ là “vẫn như vậy”); 「未だに」 thiên về cảm xúc (“(sau từng ấy thời gian,) mà vẫn …/cứng đầu vẫn chưa …”), thường kèm sự ngạc nhiên, sốt ruột hoặc tiếc nuối. Đây là cách nói trang trọng, mang tính văn viết (đặc biệt là 依然として).

Cách dùng & các dạng

DạngSắc tháiVí dụ
依然としてvẫn, như trước (khách quan, văn viết)依然として不明だ
未だにvẫn, chưa (ngạc nhiên/bất mãn)未だに解決しない (đến tận bây giờ vẫn chưa giải quyết)
(so sánh) まだvẫn, còn (trung tính, văn nói thông dụng)まだ終わらない (vẫn chưa xong)
(so sánh) 今でもđến tận bây giờ, ngay cả hôm nay今でも覚えている (đến giờ tôi vẫn nhớ)

Cả hai đều là phó từ, đặt giữa câu. 「依然として」 chủ yếu bổ nghĩa cho trạng thái, tình hình (依然として厳しい・依然として続く); 「未だに」 chủ yếu dùng cho “(điều lẽ ra đã xảy ra) mà cứng đầu vẫn chưa” (未だに来ない・未だに分からない), kèm sự sốt ruột. Chúng trang trọng hơn 「まだ」「今でも」 trong văn nói, nhấn mạnh “tiếp diễn không đổi”.

Ví dụ theo ngữ cảnh

⚠️ Những chỗ người học hay nhầm

① 「依然として」 mang tính khách quan, 「未だに」 mang cảm xúc ‘vậy mà vẫn …'. Cả hai đều có nghĩa “đến tận bây giờ vẫn”, nhưng sắc thái khác nhau. 依然として = vẫn, như trước (nêu một cách khách quan ‘không đổi', trung tính, văn viết) (状況は依然として変わらない = tình hình vẫn không thay đổi — khách quan); 未だに = vẫn, chưa (mang sự ngạc nhiên, sốt ruột, tiếc nuối kiểu ‘sau từng ấy thời gian mà vẫn …/cứng đầu vẫn chưa …') (未だに連絡がない = đến giờ vẫn chưa có liên lạc — kèm sự sốt ruột kiểu “sao vẫn chưa …”). Muốn nêu khách quan “vẫn như vậy” thì dùng 依然として; muốn thể hiện cảm xúc “(sau từng ấy thời gian) mà vẫn …” thì dùng 未だに.

② 「未だに」 chủ yếu dùng cho các tình huống tiêu cực kiểu ‘lẽ ra đã xảy ra nhưng cứng đầu vẫn chưa'. Sau 「未だに」 thường là sự tiếp diễn tiêu cực hoặc không mong muốn (未だに分からない・未だに来ない・未だに解決しない), kèm sự sốt ruột hoặc ngạc nhiên kiểu “lẽ ra phải … mà cứng đầu vẫn chưa”. Hiếm khi dùng cho sự tiếp diễn tích cực (sự tiếp diễn tích cực dùng 「依然として」 hoặc 「今でも」). Muốn than phiền “sau từng ấy thời gian mà vẫn chưa …” thì dùng 未だに.

③ Khác văn phong với 「まだ・今でも」 trong văn nói. 「依然として・未だに」 trang trọng, mang tính văn viết hơn, và nhấn mạnh ‘tiếp diễn không đổi' so với 「まだ (vẫn)・今でも (đến tận bây giờ)」 trong văn nói. Trong hội thoại hằng ngày, “chưa xong” là 「まだ終わらない」; trong văn viết/khi nhấn mạnh thì là 「未だに終わらない (cứng đầu vẫn chưa xong)」 hoặc 「依然として (vẫn)」. Muốn nói trang trọng “vẫn, như trước” thì dùng 依然として/未だに; muốn nói “vẫn” hằng ngày thì dùng まだ/今でも.

🔄 So sánh với các dạng tương tự: 依然として/未だに/まだ/今でも

DạngSắc tháiVí dụ
依然としてvẫn, như trước (khách quan, văn viết)依然として厳しい
未だにvẫn, chưa (ngạc nhiên/bất mãn, văn viết)未だに来ない (đến giờ vẫn chưa đến)
まだvẫn, còn (trung tính, văn nói)まだ終わらない (vẫn chưa xong)
今でもđến tận bây giờ, ngay cả hôm nay (văn nói)今でも好きだ

Dễ nhầm lẫn: 「依然として」 = như trước (nêu khách quan là không đổi, văn viết); 「未だに」 = vẫn, chưa (kèm sự ngạc nhiên/bất mãn kiểu ‘vậy mà vẫn …', văn viết); 「まだ」 = vẫn (trung tính, văn nói); 「今でも」 = đến tận bây giờ (văn nói). Muốn nói “như trước” khách quan trong văn viết thì dùng 依然として, muốn nói “cứng đầu vẫn chưa …” với sự sốt ruột thì dùng 未だに, muốn nói “vẫn” hằng ngày thì dùng まだ.

💡 Mẹo học

「依然として(いぜんとして)/未だに(いまだに)」 đều có nghĩa “vẫn ~, như trước (một tình huống tiếp diễn không thay đổi)”, là cách nói trang trọng, mang tính văn viết. Khác biệt: ① 依然として = nêu khách quan ‘tình hình không đổi' (như trước, văn viết, trung tính) (景気は依然として厳しい); ② 未だに = vẫn, chưa (kèm sự ngạc nhiên, sốt ruột, tiếc nuối kiểu ‘sau từng ấy thời gian mà vẫn …/cứng đầu vẫn chưa …') (未だに返事が来ない). Ba điểm cần nhớ: ① 依然として khách quan, 未だに mang cảm xúc; ② 未だに chủ yếu dùng cho sự tiếp diễn tiêu cực kiểu ‘lẽ ra đã xảy ra nhưng cứng đầu vẫn chưa' (未だに解決しない); ③ trang trọng/văn viết hơn 「まだ・今でも」 trong văn nói. Muốn nói “như trước” một cách khách quan thì dùng 依然として, muốn nói “vậy mà vẫn …” với sự sốt ruột thì dùng 未だに.

❓ Hỏi đáp nhanh

Q: 「依然として」 và 「未だに」 đều có nghĩa ‘đến tận bây giờ vẫn' — làm sao phân biệt?

Khách quan hay cảm xúc. 「依然として」 = vẫn, như trước (nêu một cách khách quan, trung tính rằng ‘một tình huống, sau một thời gian, vẫn chưa thay đổi', thiên về văn viết hơn, không kèm cảm xúc đặc biệt): この地域の人口減少は、依然として続いている (tình trạng dân số giảm ở khu vực này vẫn đang tiếp diễn — nêu khách quan là “vẫn đang tiếp diễn”); 彼の容態は依然として予断を許さない (tình trạng của anh ấy vẫn chưa thể lường trước — khách quan). Nó chỉ là “(tình hình) vẫn như thế, như trước”, trung tính, khách quan, thường gặp trong tin tức, báo cáo. 「未だに」 = vẫn, chưa (kèm sự ngạc nhiên, sốt ruột hoặc tiếc nuối kiểu ‘sau từng ấy thời gian mà vẫn …/cứng đầu vẫn chưa …' — giọng điệu cảm xúc): 事件から三年、未だに犯人は捕まっていない (ba năm kể từ vụ việc, thủ phạm vẫn chưa bị bắt — kèm sự ngạc nhiên/bất mãn kiểu “sao vẫn chưa bắt được”); 未だにあの時の失敗を引きずっている (tôi vẫn còn day dứt về thất bại lúc đó — kèm sự tiếc nuối). Nó nhấn mạnh “(lẽ ra từ lâu đã …,) vậy mà đến tận bây giờ vẫn …”, kèm sự sốt ruột, ngạc nhiên, tiếc nuối, và thường theo sau là một sự tiếp diễn tiêu cực hoặc không mong muốn. Cách kiểm tra: nêu khách quan “tình hình vẫn không đổi” → 依然として (trung tính, văn viết); kèm cảm xúc ‘sau từng ấy thời gian mà vẫn …/cứng đầu vẫn chưa …' → 未だに (sốt ruột/ngạc nhiên). Ví dụ, 「景気は依然として厳しい」 (kinh tế vẫn còn khó khăn — khách quan); 「未だに景気が回復しない」 (kinh tế vẫn cứng đầu chưa phục hồi — kèm sự sốt ruột). Một bên là câu nhận định trung tính, một bên là lời than phiền đầy cảm xúc.

Q: 「未だに」 khác 「まだ」 trong văn nói thế nào?

Khác nhau về văn phong và cường độ cảm xúc. 「まだ」 = vẫn, còn (trung tính, văn nói~thông dụng, đơn thuần đánh dấu ‘chuyện gì đó chưa xong / vẫn đang tiếp diễn'): ご飯はまだできていない (cơm chưa nấu xong); まだ時間がある (vẫn còn thời gian); 彼はまだ寝ている (anh ấy vẫn đang ngủ). Đây là cách nói “vẫn …” quen thuộc hằng ngày, trung tính, thân mật, dùng được ở mọi bối cảnh. 「未だに」 = vẫn, chưa (thiên về văn viết, trang trọng hơn, và kèm sự ngạc nhiên, sốt ruột, tiếc nuối kiểu ‘sau từng ấy thời gian mà vẫn …/cứng đầu vẫn chưa …'): 一週間経つのに、未だに返事がない (đã một tuần trôi qua mà vẫn chưa có hồi âm — kèm sự sốt ruột kiểu “sao vẫn chưa có hồi âm”); 未だにあの光景が忘れられない (đến giờ tôi vẫn không quên được cảnh tượng đó — đầy cảm xúc). Nó nặng hơn 「まだ」, nhấn mạnh “(sau một thời gian dài chậm trễ) vẫn …”, và chủ yếu mang cảm xúc (sốt ruột, ngạc nhiên, tiếc nuối). Khác biệt: 「まだ」 trung tính, văn nói, đơn thuần “vẫn …”; 「未だに」 văn viết, giàu cảm xúc, nhấn mạnh “(sau từng ấy thời gian) vẫn …/cứng đầu vẫn chưa …”. Vì vậy trong hội thoại hằng ngày, “chưa xong” là 「まだできていない」; muốn nhấn mạnh/than phiền “sau từng ấy thời gian mà vẫn chưa xong” thì dùng 「未だにできていない」. 「まだ」 nhẹ, 「未だに」 nặng và giàu cảm xúc.

🖊️Bài kiểm tra luyện tập

  1. 「問題は___解決していない。」(vẫn chưa giải quyết, trung tính, văn viết)

    • (A) わざと
    • (B) もうすぐ
    • (C) そろそろ
    • (D) 依然として
  2. 「あれから10年、___あの味が忘れられない。」(đến tận bây giờ vẫn không quên được)

    • (A) せっかく
    • (B) もうすぐ
    • (C) 未だに
    • (D) わざわざ
  3. Sắc thái của 「未だに連絡がない」 là gì?

    • (A) Đến tận bây giờ vẫn chưa có liên lạc (kèm sự ngạc nhiên/bất mãn)
    • (B) Sẽ có liên lạc ngay
    • (C) Đã liên lạc rồi
    • (D) Không cần liên lạc
  4. 「依然として」 và 「未だに」 khác nhau thế nào?

    • (A) Hoàn toàn giống nhau
    • (B) 依然として = "vẫn" trung tính; 未だに = thường mang sự ngạc nhiên/bất mãn kiểu "đến tận bây giờ vẫn"
    • (C) 依然として = mang sự bất mãn
    • (D) 未だに = trung tính
  5. Cách dùng nào tự nhiên?

    • (A) 依然としてわざと。
    • (B) 依然として来週来る(tương lai)。
    • (C) 未だに明日する。
    • (D) 状況は依然として厳しい。