“〜no burui ni hairu・no uchi ni hairu”: Được tính là / Thuộc loại 〜 (N2)

Phán đoán một sự vật có thuộc về một phạm trù nào đó hay không

「この程度なら、まだ上手なうちに入らない」 — có được coi là ‘loại đó' hay không

「この程度なら、まだ上手なうちに入らない」 (với trình độ này, vẫn chưa được tính là giỏi) — 「〜のうちに入る・〜の部類に入る」 = được tính vào ~, được xếp vào loại ~, dùng để phán đoán một sự vật “(theo một tiêu chuẩn nào đó) có được tính vào/thuộc về một phạm trù hay không”. Nó thường xuất hiện ở dạng phủ định 「まだ〜うちに入らない (vẫn chưa được tính).」 Bài này trình bày hai mẫu phân loại này và sự khác biệt về cảm giác so với 「〜に属する」 mang tính khách quan.

Cốt lõi: được tính trong một phạm vi/được xếp vào một phạm trù

Cả hai đều diễn đạt “đặt một sự vật vào trong một phạm vi hay phạm trù”, với điểm nhấn hơi khác nhau:

Cảm giác chung: “được tính là ~, được xếp vào ~” — cốt lõi là “đối chiếu với một tiêu chuẩn/phạm vi nào đó, xem sự vật có được tính hay không, và thuộc phạm trù nào”. 「のうちに入る」 mang hương vị “(vừa đủ) được tính vào”, thường ở dạng phủ định 「うちに入らない (không được tính)」; 「の部類に入る」 thiên về phán đoán phân loại “thuộc về một phạm trù”.

Cách kết hợp

Hình thứcÝ nghĩaVí dụ
danh từ/tính từ + のうちに入るđược tính vào ~上手なうちに入る (được tính là giỏi)
〜うちに入らないkhông được tính là, thậm chí chưa phải ~遊びのうちに入らない (không được tính là chơi)
danh từ/tính từ + の部類に入るthuộc loại ~大きい部類に入る (thuộc loại lớn)
〜の部類だthuộc phạm trù ~珍しい部類だ

Cả hai đều đi với danh từ hoặc tính từ (thể từ điển/tính từ な ở dạng bổ nghĩa). 「〜のうちに入る/入らない」 hay dùng dạng phủ định cho “không được tính”; 「〜の部類に入る/の部類だ」 diễn đạt “thuộc một phạm trù, nằm về phía ~”. Hãy dùng chúng để phán đoán xem một sự vật “có được tính theo một tiêu chuẩn/thuộc phạm trù nào”.

Xem trong ngữ cảnh

⚠️ Những cái bẫy dễ mắc phải

① Thường gặp nhất là dạng phủ định 「〜うちに入らない」 = không được tính là, thậm chí chưa phải ~. 「〜のうちに入る」 thực ra thường xuất hiện nhất ở dạng phủ định: 「〜うちに入らない」 = “không được tính là ~, thậm chí chưa phải ~.” Trận mưa này không được tính là mưa (この雨は降ったうちに入らない), trình độ này không được tính là nói được (この程度では話せるうちに入らない), chuyện vặt này không được tính là phiền phức (これくらい迷惑のうちに入らない). Nó mang cảm giác “(so với tiêu chuẩn thực sự) còn xa lắm, chưa đủ tư cách”, thường dùng để khiêm tốn (việc tôi làm chẳng đáng gì) hoặc xem nhẹ (chuyện vặt này không đáng kể). Khi học mẫu này, nắm vững trước dạng phủ định 「うちに入らない (không được tính)」 là thiết thực nhất.

② 「のうちに入る」 mang nghĩa ‘vừa đủ để được tính', không phải thuộc về một cách khách quan. 「〜のうちに入る」 khác về cảm giác với 「〜に属する/〜に入る (thuộc về một cách khách quan).」 「のうちに入る」 mang phán đoán chủ quan “đối chiếu với một tiêu chuẩn, xem có được tính không, có vừa đủ để được tính vào không”: 週三回なら運動するうちに入る (ba lần một tuần thì được tính là có tập thể dục — một phán đoán “có đạt hay không”). Trong khi đó 「魚類に属する (thuộc loài cá)」 là phân loại thuần túy khách quan. Vì vậy 「のうちに入る」 chủ yếu dùng cho các phán đoán có tiêu chuẩn, có ngưỡng, có thể khen chê (được tính là giỏi/nhiều/một thất bại), không phải phân loại cứng nhắc.

③ 「の部類に入る」 = được xếp vào một phạm trù (thiên về khách quan), hơi khác 「のうちに入る」. 「〜の部類に入る/の部類だ」 tập trung vào “được gom vào một phạm trù, nằm trong nhóm thiên về ~”, giống phân loại sau khi so sánh hơn 「のうちに入る」: この店は高い部類に入る (cửa hàng này thuộc loại đắt — gom nhóm sau khi so sánh với các nơi cùng loại), 彼は無口な部類だ (anh ấy thuộc típ trầm lặng). Nó thường dùng để đặt một sự vật vào nhóm thiên về ~ trong một tập hợp/phạm vi. Tinh tế hơn: để nói “có được tính/đạt hay không (theo tiêu chuẩn)” (thường phủ định) thì dùng のうちに入る; để nói “được gom vào nhóm thiên về ~” (phân loại) thì dùng の部類に入る. Hai cách này thường chồng lấn nhau, nhưng のうちに入る thường ở dạng phủ định hơn, còn 部類に入る mang tính phân loại hơn.

🔄 So sánh: のうちに入る/の部類に入る/〜に属する/〜にあたる

Hình thứcCảm giácVí dụ
〜のうちに入る(入らない)được tính vào ~ (không được tính; phán đoán theo tiêu chuẩn)失敗のうちに入らない (không được tính là thất bại)
〜の部類に入るthuộc loại ~ (phân loại sau khi so sánh)安い部類に入る (thuộc loại rẻ)
〜に属するthuộc về ~ (thuộc về một cách khách quan, phân loại)哺乳類に属する (thuộc lớp động vật có vú)
〜にあたるtương ứng với ~, được coi là ~これにあたる (tương ứng với cái này)

Dễ nhầm lẫn: 「〜のうちに入る(入らない)」 = được tính vào ~/không được tính (phán đoán chủ quan “có được tính theo tiêu chuẩn hay không”, thường ở dạng phủ định, dùng để khiêm tốn hoặc xem nhẹ); 「〜の部類に入る」 = thuộc loại ~ (gom nhóm sau khi so sánh trong một tập hợp, thiên về khách quan); 「〜に属する」 = thuộc về ~ (thuộc về theo phân loại khách quan thuần túy, như phân loại sinh học); 「〜にあたる」 = tương ứng với, được coi là (tương ứng, quy đổi). Để nói “có đạt tiêu chuẩn hay không” thì dùng のうちに入る; để “gom vào loại ~” thì dùng の部類に入る; với việc thuộc về khách quan thuần túy thì dùng に属する.

💡 Cách ghi nhớ

「〜のうちに入る・〜の部類に入る」 đều là phán đoán phân loại — ba điểm: ① thiết thực nhất là dạng phủ định 「〜うちに入らない」 = không được tính, thậm chí chưa phải ~ (この程度では話せるうちに入らない = trình độ này không được tính là nói được), thường để khiêm tốn hoặc xem nhẹ; ② 「のうちに入る」 mang hương vị chủ quan ‘có được tính theo tiêu chuẩn không', khác với 「〜に属する」 hoàn toàn khách quan — dùng cho các phán đoán có ngưỡng, có thể khen chê (được tính là nhiều/giỏi/một thất bại); ③ 「の部類に入る」 thiên về ‘được gom vào nhóm thiên về ~ sau khi so sánh trong một tập hợp' (安い部類, 優秀な部類). Phân công cần nhớ: có đạt hay không (thường phủ định) = のうちに入る, được gom vào loại ~ (phân loại) = の部類に入る, thuộc về khách quan thuần túy = 〈に属する〉. Câu tiện nhất trong đời sống hằng ngày là lời khiêm tốn 「いやいや、上手なうちに入りませんよ (đâu có, còn chưa được tính là giỏi đâu)」.

❓ Những thắc mắc bạn có thể có

Q: 「〜のうちに入らない」 chính xác có nghĩa là gì và dùng thế nào?

「〜のうちに入らない」 = “không được tính là ~, thậm chí chưa phải ~, không thực sự là ~,” là dạng phủ định của 「〜のうちに入る (được tính vào ~),」 và là dạng thường gặp nhất của mẫu này. Nó có nghĩa “(so với tiêu chuẩn thực sự) còn xa mới đủ tư cách để được tính vào ~,” với cảm giác “trình độ này còn xa, không đáng nhắc đến”. Nó đi với danh từ hoặc tính từ: この程度のけがは、けがのうちに入らない (vết thương nhẹ cỡ này thậm chí không được tính là vết thương), 月に一冊では、読書家のうちに入らない (một cuốn một tháng thì không được tính là mọt sách), 彼の実力ならこんなの失敗のうちに入らない (với năng lực của anh ấy, chuyện này thậm chí không được tính là thất bại). Nó có hai cách dùng điển hình: ① khiêm tốn — khi được khen, để nói “cái này chẳng đáng gì”: 「料理が上手ですね」「いえ、こんなの上手なうちに入りません」 (đâu có, cái này còn chưa được tính là giỏi); ② xem nhẹ — để coi điều gì đó là “không đáng kể”: これくらいの残業、残業のうちに入らない (tăng ca chút xíu thế này thì có đáng gì). Để diễn đạt “(so với tiêu chuẩn thực sự) còn xa, không được tính”, 「〜うちに入らない」 là sinh động nhất.

Q: 「のうちに入る」 và 「の部類に入る」 khác nhau thế nào? Có thay thế cho nhau được không?

Nghĩa gần nhau (đều đặt một sự vật vào trong một phạm vi/phạm trù), thường thay thế được cho nhau, nhưng khác nhau về điểm nhấn và dạng thường dùng. 「〜のうちに入る」 nhấn mạnh “đối chiếu với một tiêu chuẩn, xem có được tính không,” mang phán đoán về ngưỡng chủ quan, và thường dùng dạng phủ định 「うちに入らない (không được tính)」: この雨は降ったうちに入らない (trận mưa này không được tính là mưa), 週一回でも運動するうちに入る (dù mỗi tuần một lần cũng được tính là có tập thể dục). Nó hỏi “có đủ tư cách để được tính trong phạm vi này không,” thường để khiêm tốn, xem nhẹ. 「〜の部類に入る」 nhấn mạnh “sau khi so sánh trong một nhóm, được gom vào loại thiên về ~,” thiên về phân loại, phần lớn ở dạng khẳng định: この値段は安い部類に入る (mức giá này thuộc loại rẻ), 彼はおとなしい部類だ (anh ấy thuộc típ hiền lành). Nó hỏi “thuộc phạm trù nào, nghiêng về loại nào.” Nói đơn giản: để nói “có (thậm chí) được tính/đạt hay không” (thường phủ định, khiêm tốn) → のうちに入る; để nói “được gom vào nhóm thiên về ~ trong số những người/vật cùng loại” (phân loại, so sánh) → の部類に入る. Ví dụ 「彼は優秀な部類だ (anh ấy thuộc loại xuất sắc — phân loại trong một nhóm)」 tự nhiên hơn; còn 「こんなミス失敗のうちに入らない (một lỗi như thế này không được tính là thất bại — có đạt hay không)」 hợp với うちに入る. Hai cách khác nhau rất tinh tế, nhưng nắm được “うちに入る = có được tính hay không (thường phủ định), 部類に入る = thuộc phạm trù nào” là đủ.

🖊️Bài kiểm tra luyện tập

  1. 「彼の歌は、プロ___くらいうまい。」(giỏi đến mức được tính là hạng chuyên nghiệp)

    • (A) によって
    • (B) について
    • (C) の部類に入る
    • (D) において
  2. 「まじめな部類に入る」の意味は?

    • (A) Hoàn toàn không chăm chỉ
    • (B) Được tính là típ người chăm chỉ
    • (C) Kém chăm chỉ nhất
    • (D) Không liên quan đến sự chăm chỉ
  3. 「序の口のうちに入る」の意味は?

    • (A) Đã kết thúc rồi
    • (B) Đã là mức khó nhất
    • (C) Hoàn toàn không được tính
    • (D) Vẫn chỉ là chuyện nhỏ / mới ở mức bắt đầu
  4. 「の部類に入る」の働きは?

    • (A) Xếp một sự vật vào một phạm trù / mức độ nào đó
    • (B) Biểu thị sự đối lập (nghịch tiếp)
    • (C) Biểu thị thời gian
    • (D) Biểu thị mệnh lệnh
  5. 接法が正しいのは?

    • (A) 安いが部類入る。
    • (B) 安いを部類に入る。
    • (C) 安いの部類に入るのに。
    • (D) 安いほうの部類に入る。