“〜to itta・〜to itta you na”: Như là 〜 (cách liệt kê ví dụ trang trọng) (N2)

「東京や大阪といった大都市」 — nêu vài ví dụ, rồi khép lại bằng một danh từ tổng hợp.

「りんごやみかんといった果物」 — nêu vài ví dụ tiêu biểu, ngụ ý cả một nhóm

Khi giới thiệu đặc sản của một vùng, ta có câu 「りんごやみかんといった果物が有名だ」 (những loại trái cây như táo và quýt rất nổi tiếng) — 「〜といった・〜といったような」 = như là ~, những thứ như ~, dùng để nêu một vài ví dụ tiêu biểu (ngụ ý còn những thứ cùng loại khác), theo sau là một danh từ chỉ nhóm. Mẫu này trang trọng hơn một chút so với 「〜とか・〜など」 mang tính khẩu ngữ. Bài viết này giới thiệu cách dùng “ví dụ tiêu biểu + nhóm” và cách phân biệt với 「など・とか」.

Cốt lõi: liệt kê các ví dụ tiêu biểu, theo sau là một từ chỉ nhóm

「A や B + といった + C」 có nghĩa là “C như là A và B” — nêu A, B làm ví dụ tiêu biểu của nhóm C, ngụ ý “còn có những thứ cùng loại khác”:

Cảm giác: “như là ~, những thứ như ~” — cốt lõi là nêu vài đại diện cụ thể trong một nhóm lớn, rồi khép lại bằng một danh từ chỉ nhóm (果物, スポーツ, 問題). Nó ngụ ý “(không chỉ những thứ này,) còn có những thứ tương tự khác”, là cách diễn đạt liệt kê/nêu ví dụ, trang trọng và mang tính văn viết hơn một chút so với 「とか・など」.

Các dạng và cách kết hợp

DạngCách dùngVí dụ
A や B + といった + danh từ~ như là A và B犬や猫といった動物
danh từ + といった + danh từ~ như là ~感謝といった気持ち
〜といったような + danh từ~ kiểu như ~ (nhẹ nhàng hơn)不安といったような表情

Phía trước 「〜といった」 là các ví dụ được liệt kê (thường là hai, 「A や B」), phía sau là một danh từ chỉ nhóm (gom các ví dụ thành một loại). 「〜といったような」 nhẹ nhàng hơn, mang nghĩa “một cảm giác kiểu như ~”. Đây là cách liệt kê mang tính văn viết, hơi trang trọng. Lưu ý: sau 「といった」 là một danh từ (chỉ nhóm).

Ví dụ khi sử dụng

⚠️ Những chỗ người học hay vấp

① Cấu trúc là ‘A や B + といった + danh từ chỉ nhóm’; phía sau bắt buộc phải có danh từ. Cách dùng điển hình của 「といった」 là trước hết liệt kê vài ví dụ (thường là hai, A や B), rồi gắn danh từ chỉ nhóm bằng 「といった」, gom các ví dụ đó thành một loại: りんごやみかんといった果物 (ví dụ: りんご・みかん → nhóm: 果物), 東京や大阪といった都市 (ví dụ: 東京・大阪 → nhóm: 都市). Vì vậy 「といった」 phải được theo sau bởi một danh từ (chỉ nhóm), và phía trước là các ví dụ được liệt kê. Đừng quên danh từ chỉ nhóm ở phía sau — không thể dừng ở 「りんごやみかんといった」 (cần 「といった果物」). Mẹo nhớ: (ví dụ A・B) といった (danh từ chỉ nhóm).

② Trang trọng hơn 「とか・など」; trong lời nói thường dùng 「とか・など」. 「といった」 mang sắc thái hơi trang trọng, văn viết, chủ yếu dùng trong văn viết, báo cáo, lời dẫn trang trọng. Với nghĩa “như là, v.v.” hằng ngày, cách nói khẩu ngữ 「〜とか(AとかBとか)」「〜など(AやBなど)」 phổ biến hơn: khẩu ngữ 「りんごとかみかんとか、果物が好き」 / văn viết 「りんごやみかんといった果物が好きだ.」 Cả ba đều liệt kê ví dụ, nhưng とか là khẩu ngữ nhất, など là thông dụng, còn といった trang trọng hơn một chút. Trong văn viết trang trọng, 「といった」 trông gọn gàng, có trật tự; còn khi trò chuyện bình thường thì chỉ cần dùng 「とか」. Cách kiểm tra: liệt kê trong văn viết, trang trọng → といった; lời nói hằng ngày → とか/など.

③ 「といった」 (liệt kê) ≠ 「という」 (gọi là/cái gọi là). Hai mẫu này trông giống nhau — đừng nhầm lẫn. 「〜といった」 = như là ~ (liệt kê các ví dụ tiêu biểu): A や B といった C (nêu A, B làm ví dụ của C): 犬や猫といったペット (những vật nuôi như chó và mèo). 「〜という」 = gọi là ~, cái gọi là ~ (gọi tên, mô tả nội dung): 「田中」という人 (một người tên là Tanaka), 環境保護という問題 (vấn đề gọi là bảo vệ môi trường). Điểm khác biệt: 「といった」 liệt kê vài ví dụ (thường có hai trở lên, A や B ở phía trước), còn 「という」 gọi tên hoặc mô tả nội dung (thường chỉ có một tên hay một nội dung cụ thể ở phía trước). Cách kiểm tra: muốn nêu vài ví dụ tiêu biểu (như là ~) → といった; muốn chỉ ra “gọi là ~” hoặc “cái gọi là ~” → という. Ví dụ, 「東京や大阪といった都市 (những thành phố như Tokyo và Osaka — liệt kê)」 dùng といった; 「東京という都市 (thành phố tên là Tokyo — gọi tên)」 dùng という. Chỉ khác nhau một chữ 「た」, một mẫu để liệt kê, một mẫu để gọi tên.

🔄 So sánh: といった/など/とか/のような

DạngSắc tháiVí dụ
〜といったnhư là ~ (ví dụ tiêu biểu + nhóm, hơi trang trọng)AやBといったC
〜など~ v.v. (liệt kê, thông dụng nhất)AやBなど
〜とか~ và những thứ tương tự (liệt kê, khẩu ngữ)AとかBとか
〜のようなgiống như ~ (so sánh/một ví dụ đơn lẻ)AのようなB

Các điểm dễ nhầm: 「〜といった」 = như là ~ (vài ví dụ tiêu biểu theo sau là danh từ chỉ nhóm, AやBといったC, hơi trang trọng/văn viết); 「〜など」 = ~ v.v. (liệt kê, thông dụng nhất, dùng được khi nói lẫn khi viết, AやBなど); 「〜とか」 = ~ và những thứ tương tự (liệt kê, khẩu ngữ, AとかBとか); 「〜のような」 = giống như ~ (phép so sánh hoặc một ví dụ đơn lẻ, Aのような). Muốn nêu ví dụ tiêu biểu + nhóm (trang trọng) thì dùng といった; muốn liệt kê chung chung thì dùng など; muốn liệt kê kiểu khẩu ngữ thì dùng とか; muốn so sánh “giống như ~” thì dùng のような.

💡 Tóm lược nhanh

「〜といった・といったような」 = như là ~, những thứ như ~, dùng để liệt kê vài ví dụ tiêu biểu (ngụ ý còn những thứ cùng loại khác) — ghi nhớ ba điểm: ① cấu trúc là ‘A や B + といった + danh từ chỉ nhóm’ — liệt kê ví dụ trước, rồi gắn danh từ chỉ nhóm bằng といった (りんごやみかんといった果物); phía sau phải có danh từ; ② trang trọng hơn 「とか・など」 — văn viết dùng といった, lời nói hằng ngày dùng とか/など; ③ phân biệt với 「という」 — といった liệt kê các ví dụ tiêu biểu (như là ~), という gọi tên/mô tả (gọi là ~, cái gọi là ~), chỉ khác nhau một chữ 「た」. Mẫu này phù hợp để nêu vài ví dụ cụ thể rồi phân loại trong văn viết hoặc báo cáo (環境問題や少子化といった課題 = những thách thức như vấn đề môi trường và tỷ lệ sinh thấp), vừa cụ thể vừa có trật tự, rõ ràng hơn nhiều so với chỉ nói “いろいろな課題”. Với kiểu liệt kê buột miệng hằng ngày, chỉ cần dùng 「とか」.

❓ Những câu hỏi bạn có thể thắc mắc

Q: 「といった」「など」「とか」 đều liệt kê kiểu ‘~ v.v.’ — làm sao phân biệt?

Cả ba đều liệt kê ví dụ (vài ví dụ đại diện cho một nhóm), khác nhau ở mức độ trang trọng và cấu trúc. 「〜といった」 = như là ~ (ví dụ tiêu biểu + nhóm, hơi trang trọng/văn viết): cấu trúc điển hình là 「A や B + といった + danh từ chỉ nhóm」, nêu vài ví dụ rồi gom lại bằng một nhóm, mang cảm giác văn viết hơi trang trọng, có trật tự, chủ yếu dùng trong văn viết, báo cáo: 東京や大阪といった大都市 (những thành phố lớn như Tokyo và Osaka), 遅刻や無断欠勤といった問題 (những vấn đề như đi trễ và nghỉ làm không phép). Nó bắt buộc phải có danh từ chỉ nhóm theo sau. 「〜など」 = ~ v.v. (thông dụng nhất): dùng được khi nói lẫn khi viết, là cách nói “v.v.” phổ biến nhất, gắn thẳng sau các ví dụ: りんごやみかんなどの果物 (trái cây như táo và quýt), 鉛筆やノートなど (bút chì, vở, v.v.). Nó trung tính và thông dụng. 「〜とか」 = ~ và những thứ tương tự (khẩu ngữ): khẩu ngữ nhất, buột miệng nhất, thường đi thành cặp 「AとかBとか」: りんごとかみかんとか (táo với quýt các thứ), 映画とか見る (xem phim các thứ). Nó nghiêng về lời nói hằng ngày. Cách kiểm tra: văn viết, trang trọng, muốn có sự gọn gàng kiểu ‘ví dụ + nhóm’ → といった; liệt kê chung chung kiểu ‘v.v.’ → など; liệt kê buột miệng hằng ngày → とか. Ví dụ, trong báo cáo 「SNSや動画といったメディア (những phương tiện truyền thông như mạng xã hội và video)」 dùng といった (gom nhóm trang trọng); trong trò chuyện 「YouTubeとか見てる (xem YouTube các thứ)」 dùng とか (khẩu ngữ). Cùng là liệt kê — hãy chọn theo bối cảnh: trang trọng/văn viết dùng といった, thông dụng dùng など, khẩu ngữ dùng とか.

Q: 「といった」 và 「という」 khác nhau thế nào? Tôi hay nhầm hai mẫu này.

Chỉ khác nhau một chữ 「た」, nhưng cách dùng hoàn toàn khác. 「〜といった」 = như là ~ (liệt kê vài ví dụ tiêu biểu): dùng để nêu vài ví dụ (thường có hai trở lên, A や B ở phía trước), theo sau là một danh từ chỉ nhóm, gom chúng thành một loại: 犬や猫といった動物 (những động vật như chó và mèo), 日本や韓国といったアジアの国 (những nước châu Á như Nhật Bản và Hàn Quốc). Trọng tâm của nó là “nêu ví dụ, liệt kê” — “như là ~ (một loại)”. 「〜という」 = gọi là ~, cái gọi là ~ (gọi tên hoặc mô tả nội dung): dùng để chỉ ra một tên gọi, hoặc mô tả một khái niệm/nội dung (thường chỉ có một tên hay một nội dung cụ thể ở phía trước): 「桜」という花 (loài hoa gọi là anh đào), 田中という人 (một người tên là Tanaka), 環境保護という課題 (thách thức gọi là bảo vệ môi trường), 頑張るということ (việc gọi là cố gắng). Trọng tâm của nó là “gọi tên, chỉ ra, mô tả nội dung” — “gọi là ~/cái gọi là ~”. Cách kiểm tra: phía trước có vài ví dụ (A や B), muốn nói “như là ~” → といった (liệt kê); phía trước có một tên/nội dung, muốn nói “gọi là ~/cái gọi là ~” → という (gọi tên). Ví dụ, 「うどんやそばといった麺類 (các loại mì như udon và soba — vài ví dụ)」 dùng といった; 「うどんという食べ物 (món ăn gọi là udon — gọi tên một món)」 dùng という. Một mẫu “nêu vài ví dụ đại diện cho một nhóm”, một mẫu “chỉ ra một tên gọi/nội dung” — cả thứ đứng trước (nhiều ví dụ hay một tên gọi duy nhất) lẫn ý nghĩa đều khác nhau.

🖊️Bài kiểm tra luyện tập

  1. 「東京や大阪___大都市は物価が高い。」(những thành phố lớn như Tokyo và Osaka)

    • (A) において
    • (B) といった
    • (C) によって
    • (D) について
  2. Cấu trúc trước và sau 「といった」 là gì?

    • (A) (các ví dụ) A や B + といった + (danh từ tổng hợp) C
    • (B) động từ thể te + といった
    • (C) tính từ i + といった
    • (D) từ để hỏi + といった
  3. 「りんごやみかんといった果物」 có nghĩa là gì?

    • (A) Không phải trái cây
    • (B) Chỉ có táo và quýt
    • (C) Không có trái cây
    • (D) Những loại trái cây như táo và quýt (nêu ví dụ tiêu biểu)
  4. 「といった」 ngụ ý điều gì?

    • (A) biểu thị nghịch đối
    • (B) Chỉ có những ví dụ được nêu
    • (C) Nêu các ví dụ tiêu biểu, ngụ ý còn có những thứ cùng loại khác
    • (D) biểu thị quan hệ nhân quả
  5. Cách dùng nào là đúng?

    • (A) 犬や猫といった動物。
    • (B) 走るといった動物。
    • (C) 高いといった果物。
    • (D) 食べてといった。