“〜やすい・〜にくい”: Dễ / Khó làm gì (tính từ ghép) (N4)

「書きやすいペン」「読みにくい字」 — dễ hay khó *khi làm*, là đặc tính của sự vật (không phải năng lực).

「このペンは書きやすい」 — 「〜やすい/〜にくい」, biến động từ thành tính từ

「このペンは書きやすい」 (cây bút này dễ viết), 「彼の字は読みにくい」 (chữ của anh ấy khó đọc) — 「(thân từ thể ます của động từ) + やすい/にくい」 biến động từ thành tính từ mô tả một hành động dễ hay khó: やすい = dễ ~, ~ thuận tiện; にくい = khó ~, ~ không thuận tiện. Bài này giải thích cách ghép và cách dùng 「やすい/にくい」, và phân biệt với các từ gần nghĩa như 「〜づらい」.

Cốt lõi: thực hiện một hành động, dễ (やすい) hay khó (にくい)

「〜やすい/にくい」 = “(làm) dễ/khó”:

Cách ghép: thân từ thể ます của động từ + やすい/にくい (書く→書き→書きやすい). Kết quả giống một tính từ đuôi い (chia như tính từ đuôi い).

Cách ghép

Hình thứcNghĩaVí dụ
thân từ ます + やすいdễ, thuận tiện khi làm書きやすい
thân từ ます + にくいkhó, không thuận tiện khi làm読みにくい
chia (như tính từ đuôi い)〜くて/〜かった書きやすくて

例句解析

⚠️ Lỗi thường gặp cần tránh

① Ghép với thân từ ます, không ghép với thể từ điển. 書きやすい (✗ 書くやすい), 読みにくい (✗ 読むにくい). Chia sang thể ます, bỏ ます, rồi thêm やすい/にくい.

② Chia như tính từ đuôi い. Kết quả là một tính từ đuôi い, chia như tính từ đuôi い: 書きやすい→書きやすくて (thể て), 書きやすかった (quá khứ), 書きやすくない (phủ định).

③ 「にくい」 và 「づらい」 và 「がたい」. にくい = khó nói chung (khách quan hoặc chủ quan: 読みにくい); づらい = gây nặng nề về tinh thần/thể chất (言いづらい = khó mở lời, mang tính chủ quan hơn); がたい = gần như không thể (văn viết) (信じがたい = khó tin). Khác nhau về mức độ và văn phong của sự “khó”.

🔄 So sánh các hình thức tương tự: にくい/づらい/がたい

Hình thứcSắc tháiVí dụ
〜やすいdễ, thuận tiện khi làm分かりやすい
〜にくいkhó, không thuận tiện khi làm (nói chung)読みにくい
〜づらいnặng nề khi làm (chủ quan)言いづらい
〜がたいgần như không thể (văn viết)信じがたい

Dễ → やすい; khó nói chung → にくい; nặng nề về tinh thần/thể chất → づらい; “khó (gần như không thể)” (văn viết) → がたい. Tất cả đều ghép với thân từ ます.

💡 Mẹo phán đoán khi thi

「やすい/にくい」 là công cụ cực kỳ hữu ích để biến động từ thành tính từ — muốn nói “dễ/khó làm”, hãy luôn dùng nó: 書きやすい (dễ viết), 分かりやすい (dễ hiểu), 使いやすい (dễ dùng)/読みにくい (khó đọc), 言いにくい (khó nói). Cách ghép là thân từ ます của động từ + やすい/にくい, và kết quả hoạt động như một tính từ đuôi い (書きやすくて, 分かりやすかった). Các từ gần nghĩa 「にくい/づらい/がたい」 khác nhau về mức độ và văn phong: にくい (khó nói chung) < づらい (nặng nề) < がたい (gần như không thể, văn viết). Khi nhận xét hằng ngày xem thứ gì dễ dùng hay dễ hiểu, 「〜やすい/にくい」 là cách diễn đạt trôi chảy nhất.

❓ FAQ

Q: 「やすい/にくい」 ghép như thế nào? Vì sao là 「書きやすい」 chứ không phải 「書くやすい」?

Nó ghép với thân từ thể ます của động từ (thể ます bỏ ます): 書きます→書き→書きやすい, 読みます→読み→読みにくい, 使います→使い→使いやすい. Không ghép với thể từ điển (✗ 書くやすい). Mẹo nhớ: chia thành 「〜ます」, bỏ ます, thêm やすい/にくい. 「〜やすい/にくい」 tạo thành là một tính từ đuôi い, chia như tính từ đuôi い: 書きやすい→書きやすくて (nối câu bằng thể て), 書きやすかった (quá khứ), 書きやすくない (phủ định).

Q: 「にくい」「づらい」「がたい」 đều nghĩa là “khó” — phân biệt thế nào?

Khác nhau ở mức độ và văn phong. 「〜にくい」 = “khó, không thuận tiện khi làm” nói chung (phổ biến nhất, trung tính): 読みにくい (khó đọc), 覚えにくい (khó nhớ). 「〜づらい」 = nặng nề hoặc ngượng ngập về tinh thần hay thể chất (chủ quan hơn, mang tính văn nói): 言いづらい (khó mở lời), 歩きづらい (khó đi). 「〜がたい」 = gần như không thể, khó (văn viết, trang trọng): 信じがたい (khó tin), 理解しがたい (khó hiểu thấu), 忘れがたい (khó quên). Về mức độ: にくい (khó nói chung) → づらい (nặng nề) → がたい (gần như không thể). Hằng ngày → にくい/づらい, văn viết/trang trọng → がたい.

🖊️Bài kiểm tra luyện tập

  1. 「このアプリは___やすい。」 (Ứng dụng này dễ dùng) Điền gì vào chỗ trống?

    • (A) 使う
    • (B) 使え
    • (C) 使って
    • (D) 使い
  2. 「彼の説明は___にくかった。」 (Lời giải thích của anh ấy khó hiểu) Điền gì vào chỗ trống?

    • (A) 分かり
    • (B) 分かる
    • (C) 分かって
    • (D) 分か
  3. 「書きやすいペン」 và 「書くことができるペン」 khác nhau thế nào?

    • (A) Hoàn toàn giống nhau
    • (B) やすい là thì quá khứ; できる là thì hiện tại
    • (C) やすい diễn đạt đặc tính khách quan (dễ viết); できる diễn đạt năng lực (có thể viết)
    • (D) やすい dùng cho người; できる dùng cho đồ vật
  4. 「この靴は歩き___くて、困っています。」 (khó đi) Điền gì vào chỗ trống?

    • (A) やす
    • (B) にく
    • (C) やすい
    • (D) にくい
  5. Câu nào đúng ngữ pháp?

    • (A) これは食べるやすい。
    • (B) これは食べてやすい。
    • (C) これは食べやすい。
    • (D) これは食べにやすい。