“〜ni oite・ni okeru”: Tại / Trong 〜 (‘de’ trong văn viết) (N2)
「現代社会において」「江戸時代における文化」 — で trong văn viết, mang tính trang trọng.
「会議は、本社において行われた」 — ‘tại’ trong các văn bản trang trọng
Trong một thông báo có thể viết 「会議は、本社において行われた」 (cuộc họp đã được tổ chức tại trụ sở chính) — 「〜において・〜における」 = tại/trong ~ (địa điểm, thời gian, lĩnh vực), là dạng văn viết, trang trọng của 「で」 trong khẩu ngữ. Mẫu này được dùng để nêu một cách nghiêm túc “địa điểm, thời gian, hoặc lĩnh vực/phương diện mà sự việc diễn ra”. Bài viết này trình bày cách dùng, dạng định ngữ 「における」 và sự phân vai với 「で」 trong khẩu ngữ.
Cốt lõi: dạng văn viết của ‘で’ (tại/trong ~ địa điểm/thời gian/lĩnh vực)
「danh từ + において」 = “tại/trong ~”, chỉ địa điểm, thời gian, hoặc lĩnh vực/phương diện, là dạng văn viết của 「で」:
- địa điểm: 会議は東京において開催される (cuộc họp được tổ chức tại Tokyo).
- thời gian/thời đại: 現代においては、情報が命だ (trong thời đại ngày nay, thông tin là sinh mệnh).
- lĩnh vực/phương diện: 科学の分野において、大きな進歩があった (trong lĩnh vực khoa học đã có tiến bộ lớn).
Cảm nhận: “tại/trong ~ (địa điểm, thời gian, lĩnh vực)” — cốt lõi giống 「で」 trong khẩu ngữ (chỉ địa điểm/thời gian/phương diện mà sự việc diễn ra), nhưng giọng điệu trang trọng, nghiêm túc, mang tính văn viết. Chủ yếu dùng trong công văn, báo cáo, bài phát biểu, các bối cảnh trang trọng. Để bổ nghĩa cho danh từ, dùng 「における + danh từ」 (社会における役割).
Dạng và cách nối
| Dạng | Ý nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|
| danh từ + において | tại/trong ~ (địa điểm/thời gian/lĩnh vực) | 会議において |
| danh từ + においては | trong ~ (nhấn mạnh chủ đề) | 現代においては |
| danh từ + における + danh từ | ~ trong ~ (định ngữ) | 職場における問題 |
| danh từ + においても | cũng trong ~ | どの分野においても |
「〜において」 nối với danh từ (địa điểm・thời gian・lĩnh vực), là dạng văn viết của 「で」. Để bổ nghĩa cho danh từ, dùng 「における + danh từ」 (学校における教育). 「においては/においても」 là dạng nêu chủ đề/bổ sung. Chủ yếu dùng trong các bối cảnh trang trọng, văn viết.
Xem mẫu câu trong ngữ cảnh
- 開会式は、国立競技場において行われた。(Lễ khai mạc đã được tổ chức tại Sân vận động Quốc gia.) — địa điểm
- この分野において、彼は第一人者だ。(Trong lĩnh vực này, ông ấy là nhân vật hàng đầu.) — lĩnh vực
- 現代社会において、コミュニケーション能力は重要だ。(Trong xã hội hiện đại, năng lực giao tiếp rất quan trọng.) — thời đại
- 職場におけるハラスメントが問題になっている。(Nạn quấy rối tại nơi làm việc đang trở thành vấn đề.) — định ngữ
- 実験において、予想外の結果が得られた。(Trong thí nghiệm, đã thu được một kết quả ngoài dự kiến.) — bối cảnh
⚠️ Những lỗi thường gặp cần tránh
① 「において」 là dạng văn viết của 「で」; lời nói hằng ngày dùng 「で」. 「〜において」 và 「〜で (tại/trong ~)」 trong khẩu ngữ có cùng nghĩa (chỉ địa điểm/thời gian/lĩnh vực), khác nhau ở văn phong. 「において」 = tại/trong ~ (văn viết, trang trọng, nghiêm túc): chủ yếu dùng trong công văn, báo cáo, bài phát biểu, tin tức, bối cảnh trang trọng: 会議は本社において行われた (cuộc họp đã được tổ chức tại trụ sở chính — trang trọng). 「で」 = tại/trong ~ (khẩu ngữ, thông dụng): tự nhiên nhất trong hội thoại hằng ngày: 会議は本社で行われた (cuộc họp được tổ chức ở trụ sở chính — khẩu ngữ), 学校で勉強する (học ở trường). Cách thử: trang trọng, văn viết → において; lời nói hằng ngày → で. Dùng 「において」 khi trò chuyện thân mật nghe quá cứng nhắc (như đang đọc văn bản). Vì vậy khi viết trang trọng, nghiêm túc thì dùng 「において」; còn lời nói hằng ngày thì cứ dùng 「で」. (Lưu ý 「において」 chủ yếu dùng cho bối cảnh trừu tượng hơn, lĩnh vực, địa điểm trang trọng; còn kiểu “làm gì ở đâu” cụ thể hằng ngày vẫn dùng 「で」.)
② Để bổ nghĩa cho danh từ, dùng 「における」 (không dùng 「において」). Chú ý cách nối. Để bổ nghĩa cho danh từ, dùng dạng định ngữ 「における」 (không dùng 「において」): ○ 社会における役割 (vai trò trong xã hội — bổ nghĩa cho danh từ 「役割」), ○ 職場における問題 (vấn đề tại nơi làm việc) / × 社会において役割 (khi bổ nghĩa cho danh từ, dùng における). Với vế động từ, dùng 「において」: ○ 会議において発表する (trình bày tại cuộc họp — bổ nghĩa cho động từ 「発表する」). Cách thử: phía sau là danh từ → 「における」; phía sau là vế động từ → 「において」. Đây là quy tắc “dạng liên dụng (て) bổ nghĩa cho động từ, dạng liên thể (る) bổ nghĩa cho danh từ”. Mẹo nhớ: bổ nghĩa cho danh từ → における, bổ nghĩa cho động từ → において.
③ 「において」 có thể chỉ ‘lĩnh vực/phương diện’, không chỉ địa điểm vật lý. Ngoài địa điểm vật lý (東京において, 会議において), 「において」 rất thường diễn đạt lĩnh vực, phương diện, thời đại trừu tượng — đây là cách dùng rộng hơn so với chỉ “nơi chốn”: この分野において (trong lĩnh vực này), 経済において (xét về kinh tế), 歴史において (trong lịch sử), 現代において (trong thời đại ngày nay), 精神的な面において (về mặt tinh thần). Ở đây nghĩa là “trong ~ lĩnh vực/phương diện/thời đại này (trong phạm vi đó)”, tương ứng với “trong ~, xét về ~, trong lĩnh vực ~”. Vì vậy 「において」 không chỉ là “tại một nơi”, mà thường là “trong một lĩnh vực/phương diện/thời đại trừu tượng nào đó.” Cách thử: khi muốn nói trang trọng “trong lĩnh vực/phương diện/thời đại ~” (một phạm vi trừu tượng) cũng dùng において (この分野において, 現代において). Đây là cách dùng rất phổ biến trong nghị luận và báo cáo.
🔄 So sánh: において/で/に関して/にわたって
| Mẫu | Cảm nhận | Ví dụ |
|---|---|---|
| 〜において | tại/trong ~ (địa điểm/thời gian/lĩnh vực, で văn viết) | 会議において |
| 〜で | tại/trong ~ (khẩu ngữ, thông dụng) | 会議で |
| 〜に関して | về ~ (liên quan đến một chủ đề) | 教育に関して |
| 〜にわたって | suốt ~, trải dài ~ (phạm vi/khoảng thời gian) | 十年にわたって |
Các điểm dễ lẫn: 「〜において」 = tại/trong ~ (chỉ địa điểm/thời gian/lĩnh vực, dạng văn viết trang trọng của 「で」, định ngữ là における); 「〜で」 = tại/trong ~ (khẩu ngữ, thông dụng, “tại/trong” tự nhiên nhất); 「〜に関して/に関する」 = về ~ (liên quan đến một chủ đề, không phải “tại/trong ~” mà là “về/đối với ~”); 「〜にわたって」 = suốt ~, trải dài ~ (mở rộng về phạm vi hoặc thời gian, 十年にわたって = kéo dài suốt mười năm). Muốn viết “tại/trong ~” trang trọng thì dùng において; trong đời thường dùng で; khi nói về chủ đề thì dùng に関して.
💡 Cách ghi nhớ
「〜において・における」 = tại/trong ~ (địa điểm, thời gian, lĩnh vực), dạng văn viết trang trọng của 「で」 trong khẩu ngữ — ba điểm cần nhớ: ① dạng văn viết của 「で」 — công văn, báo cáo trang trọng dùng において; lời nói hằng ngày cứ dùng 〈で〉, đừng gượng ép dùng khi trò chuyện (quá cứng nhắc); ② để bổ nghĩa cho danh từ dùng 「における」 (社会における役割, không dùng において), với vế động từ dùng 「において」; ③ không chỉ là địa điểm vật lý, mà thường là ‘lĩnh vực/phương diện/thời đại’ (この分野において, 現代において). So với các mẫu họ hàng: “tại/trong ~” hằng ngày dùng で, chủ đề dùng 「に関して」, phạm vi/khoảng thời gian dùng 「にわたって」. Mẫu này rất hợp với công văn và nghị luận — 「〜において行われた」「〜における問題」 lập tức nghe có vẻ văn viết và nghiêm túc. Nhưng hãy nhớ nó chỉ là dạng trang trọng của 「で」 — với lời nói hằng ngày thì 「で」 là tự nhiên nhất.
❓ Hỏi nhanh đáp gọn
Q: 「において」 và 「で」 đều có nghĩa ‘tại/trong ~’ — có thay thế cho nhau được không?
Nghĩa gần như giống nhau (đều chỉ địa điểm/thời gian/lĩnh vực), nhưng khác nhau về văn phong. 「〜において」 = tại/trong ~ (văn viết, trang trọng, nghiêm túc): mang màu sắc văn viết, trang trọng rõ rệt, chủ yếu dùng trong công văn, báo cáo, bài phát biểu, tin tức, học thuật, bối cảnh trang trọng: オリンピックは東京において開催された (Thế vận hội đã được tổ chức tại Tokyo), この問題は、教育の分野において重要だ (vấn đề này quan trọng trong lĩnh vực giáo dục), 二十世紀において、科学は飛躍的に進歩した (trong thế kỷ XX, khoa học đã tiến bộ vượt bậc). Mẫu này làm câu văn trang trọng, nghiêm túc. 「〜で」 = tại/trong ~ (khẩu ngữ, thông dụng): “tại/trong” tự nhiên và phổ biến nhất trong hội thoại hằng ngày, dùng được cả trong văn nói lẫn văn viết: 学校で勉強する (học ở trường), 公園で遊ぶ (chơi ở công viên), 日本で買った (mua ở Nhật). Đây là “tại/trong” thông dụng nhất. Cách thử: viết công văn trang trọng, báo cáo, bài phát biểu, hoặc diễn đạt lĩnh vực/thời đại trừu tượng → において; lời nói hằng ngày, kiểu “làm gì ở đâu” cụ thể → で. Ví dụ câu trang trọng 「会議は本社において行われた (cuộc họp đã được tổ chức tại trụ sở chính)」 dùng において; câu hằng ngày 「カフェで待ってるね (mình chờ ở quán cà phê nhé)」 dùng で. Nói 「カフェにおいて待ってる」 khi trò chuyện thân mật sẽ nghe lạ, quá cứng nhắc (như đang đọc văn bản). Vì vậy 「において」 là phiên bản nâng cấp trang trọng, văn viết của 「で」, chỉ dùng khi bối cảnh đòi hỏi; còn lời nói hằng ngày thì 「で」 là tự nhiên nhất. Ngoài ra, 「において」 đặc biệt hay dùng với lĩnh vực, phương diện, thời đại trừu tượng (この分野において, 現代において) — cách dùng này phổ biến hơn cách dùng với địa điểm cụ thể.
Q: 「において」 và 「における」 dùng thế nào? Khác nhau ở đâu?
Sự khác biệt nằm ở thành phần theo sau: nếu theo sau là vế động từ (trạng ngữ) thì dùng 「において」, nếu theo sau là danh từ (định ngữ) thì dùng 「における」. 「〜において」 là trạng ngữ, bổ nghĩa cho động từ/vế câu theo sau, nghĩa là “tại/trong ~ (làm gì đó)”: 会議において発表する (trình bày tại cuộc họp — bổ nghĩa cho 「発表する」), 実験において確認された (được xác nhận trong thí nghiệm — bổ nghĩa cho 「確認された」). Phía sau là động từ/vế câu. 「〜における」 là định ngữ, bổ nghĩa cho danh từ theo sau, nghĩa là “~ trong ~”: 社会における役割 (vai trò trong xã hội — bổ nghĩa cho danh từ 「役割」), 現代における課題 (những thách thức của thời đại ngày nay), 職場における人間関係 (các mối quan hệ tại nơi làm việc). Phía sau là danh từ. Cách thử rất đơn giản: xem sau 「において/における」 là động từ hay danh từ — nếu là động từ/vế câu (行われる, 発表する) → において; nếu là danh từ (役割, 問題, 課題, 関係) → における. Đây là quy tắc “dạng liên dụng (て) bổ nghĩa cho động từ, dạng liên thể (る) bổ nghĩa cho danh từ” của tiếng Nhật. Ví dụ 「学校において教育する (tiến hành giáo dục tại trường — bổ nghĩa cho động từ)」 dùng において; 「学校における教育 (giáo dục ở trường học — bổ nghĩa cho danh từ)」 dùng における. Chỉ cần nhớ “bổ nghĩa cho động từ → において, bổ nghĩa cho danh từ → における” là bạn sẽ không nhầm. (Cả hai đều là dạng văn viết của 「で」, chỉ khác một bên nối với động từ, một bên nối với danh từ.)
🖊️Bài kiểm tra luyện tập
「卒業式は大講堂___行われます。」(thông báo trang trọng: sẽ được tổ chức tại giảng đường lớn)
- (A) で
- (B) に
- (C) において
- (D) にて
「現代社会___、IT技術の重要性は高まっている。」(trong phạm vi xã hội hiện đại)
- (A) で
- (B) から
- (C) に
- (D) において
「この本では、江戸時代___文化について解説している。」(bổ nghĩa cho danh từ 「文化」)
- (A) において
- (B) における
- (C) にて
- (D) での
「新記録は、今大会___生まれた。」(kỷ lục mới này đã được lập tại giải đấu lần này)
- (A) において
- (B) にとって
- (C) によって
- (D) に対して
「において」 và 「で」 khác nhau ở điểm nào?
- (A) Hoàn toàn giống nhau và có thể thay thế cho nhau.
- (B) において chỉ nối với động từ.
- (C) において chỉ dùng cho thời gian; で chỉ dùng cho địa điểm.
- (D) において là văn viết/trang trọng; で là khẩu ngữ/hằng ngày.